Sanayi Üretim Endeksi (Ocak 2019)

Sanayi üretimi bir önceki yılın aynı ayına göre %7,3 azaldı

Sanayinin alt sektörleri (2015=100 referans yıllı) incelendiğinde, 2019 yılı Ocak ayında madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre %7, imalat sanayi sektörü endeksi %7,5 ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %1,7 azaldı.

Sanayi üretimi bir önceki aya göre %1 arttı

Sanayinin alt sektörleri (2015=100 referans yıllı) incelendiğinde, 2019 yılı Ocak ayında madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi bir önceki aya göre %1,7, imalat sanayi sektörü endeksi %1,1 ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %0,1 arttı.

Tagged : / /

Hammadde, Üretim ve Pazarın Küresel Ticarete Etkisi

–  Ticaret, kâr amacıyla mal ve hizmetlerin alınıp satılmasıdır.

–  Bu mallar arasında ham madde önemli yer tutar.

–  Ham madde, bir ürün elde etmek için gerekli olan maddelerin işlenmeden önceki halidir.

–  Ham madde günümüz sanayisinin temel ihtiyaçlarındandır.

–  Besin, maden, tekstil, ilaç, kimya, makine sanayi alanlarında birçok ham madde kullanılmaktadır.

–  Sanayinin gelişmiş olduğu yerler ile ham madde sağlanan yerler her zaman aynı alanlarda değildir. Bu nedenle ham maddenin bulunduğu yerler ile sanayinin gelişmiş olduğu yerler arasında yoğun bir ticari ilişki vardır.

Gelişmiş Ülkeler Gelişmemiş Ülkeler
Sanayi gelişmiştir. Sanayi gelişmemiştir.
Dışarıdan ham madde alırlar. Dışarıya ham madde satarlar.
Dışarıya işlenmiş ürün satarlar. Dışarıdan işlenmiş ürün alırlar.

İsviçre çikolataları ile ünlüdür, ancak ham maddesi kakao ve fındık olan İsviçre’de bunlar hiç yetişmez.

İngiltere dünya çay piyasasında İngiltere önemli bir paya sahiptir, ancak ihtiyaç duyduğu çayı Güneydoğu Asya’dan alır.

Yeryüzünde ham madde kaynakları bakımından çeşitli bölgeler oluşmuştur:

Tarımsal üretim Güneydoğu Asya
Enerji Kaynağı Orta Doğu
Madenler Güney Afrika
Balıkçılık İzlanda, Japonya, Peru
Hayvancılık Çin, Hindistan, Avustralya, Rusya, Kuzey Amerika
Ormancılık Amazon – Kongo Havzaları ile Amerika ve Avrupa’nın kuzeyi

–  Ham maddenin kullanılabilir duruma gelmesi için işlenmesi gerekir.

–  Öncelikle ihtiyacı gidermek için üretim yapılır. Üretim fazlası pazarlara sunulur.

–  Ticaret bakımından ürünün kalitesi de önemlidir. Sanayileşmeye bağlı olarak daha kısa sürede, fazla ve kaliteli ürün üretilebilmektedir.

– Kuzey Amerika, Japonya, Avrupa, Çin sanayileşmiş alanlardır, burada üretilen ürünler dünyanın dört bir yanına dağıtılır.

–  Avrupa ve Kuzey Amerika demir çelik üretiminde önemli paya sahiptir.

– Yeryüzünde birbirinden farklı iklim koşulları yaşanmaktadır. Buna bağlı yetiştirilen ürünler ve hayvanlar dünya üzerinde farklı dağılış gösterir.

–  Tarımsal ve hayvansal ürünlerin üretimi de ticarette önemli bir yere sahiptir.

Ticarete konu olan ürünler ülkeden ülkeye değişmektedir:

Ham madde ve besin maddesi alan,

Sanayi ürünleri satan ülkeler:

ABD, Almanya, Fransa, İngiltere, Kanada, Japonya, Norveç

Daha çok gıda maddesi ihraç eden,

Sanayi ürünleri ithal eden,

Ekvador, Gana, Kolombiya, Srilanka

Ham madde ve sanayi ürünleri alan,

Pakistan, Mısır, Bolivya, Venezuella

Günümüz küresel ticarette önde gelen ülkeler: ABD, Japonya, Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya ve Çin’dir.

Bu ülkeler dünya dış ticaret hacminin yarısından fazlasını gerçekleştirmektedir.

Ticaretin ana öğelerinden biri de pazarlamadır.

Ticarette ana amaç bir ürünün tanıtılması ve tüketiciye ulaştırılmasıdır.

Tarımsal ve hayvansal ürünler yüzyıllardır ticarete konu olmaktadır. Bu ürünler pazarlara getirilir ve burada halka sunulurdu.

Zamanla satılan ürünlere yenileri eklenmiş, ürünler çeşitlenmiştir. Özellikle sanayileşmeye bağlı olarak ürün çeşitliliği çok fazla artmıştır.

Ürünlerin tüketimini arttırmak için ürünleri en iyi şekilde pazarlamak gerekir. Pazarlama ihtiyacı ise reklamcılık sektörünü geliştirmiştir.

Günümüzde reklamcılık yerel ve ulusal sınırları aşmıştır. Ürünler artık küresel boyutta, dünyanın hemen hemen her yerinde pazarlanmaktadır.

Uluslar arası pazarlamada gümrük ve ekonomik politikalar da etkili olmaktadır.

Bazı ülkelerde ihracat teşvik edilir, bazılarında ithalat kısıtlanır, bazıları bazı ürünlerin ülkeye sokulmasını engeller. Bunlar da pazarlamayı önemli ölçüde etkilemektedir.

Günümüzde ticaretin en yoğun olduğu yerler Avrupa ve Kuzey Amerika’dır.

Kaynak : cografya.sitesi.web.tr/ham-madde-uretim-ve-pazarin-kuresel-ticarete-etkisi.html

Tagged : / / / / / / / / / / / / / / / / /

Ham Madde, Üretim ve Pazarın Küresel Ticarete Etkisi

.  Ticaret, kâr amacıyla mal ve hizmetlerin alınıp satılmasıdır.

.  Bu mallar arasında ham madde önemli yer tutar.

.  Ham madde, bir ürün elde etmek için gerekli olan maddelerin işlenmeden önceki halidir.

.  Ham madde günümüz sanayisinin temel ihtiyaçlarındandır.

.  Besin, maden, tekstil, ilaç, kimya, makine sanayi alanlarında birçok ham madde kullanılmaktadır.

.  Sanayinin gelişmiş olduğu yerler ile ham madde sağlanan yerler her zaman aynı alanlarda değildir. Bu nedenle ham maddenin bulunduğu yerler ile sanayinin gelişmiş olduğu yerler arasında yoğun bir ticari ilişki vardır.

Gelişmiş Ülkeler Gelişmemiş Ülkeler
Sanayi gelişmiştir. Sanayi gelişmemiştir.
Dışarıdan ham madde alırlar. Dışarıya ham madde satarlar.
Dışarıya işlenmiş ürün satarlar. Dışarıdan işlenmiş ürün alırlar.

İsviçre çikolataları ile ünlüdür, ancak ham maddesi kakao ve fındık olan İsviçre’de bunlar hiç yetişmez.

İngiltere dünya çay piyasasında İngiltere önemli bir paya sahiptir, ancak ihtiyaç duyduğu çayı Güneydoğu Asya’dan alır.

Yeryüzünde ham madde kaynakları bakımından çeşitli bölgeler oluşmuştur:

Tarımsal üretim Güneydoğu Asya
Enerji Kaynağı Orta Doğu
Madenler Güney Afrika
Balıkçılık İzlanda, Japonya, Peru
Hayvancılık Çin, Hindistan, Avustralya, Rusya, Kuzey Amerika
Ormancılık Amazon – Kongo Havzaları ile Amerika ve Avrupa’nın kuzeyi

ü  Ham maddenin kullanılabilir duruma gelmesi için işlenmesi gerekir.

ü  Öncelikle ihtiyacı gidermek için üretim yapılır. Üretim fazlası pazarlara sunulur.

ü  Ticaret bakımından ürünün kalitesi de önemlidir. Sanayileşmeye bağlı olarak daha kısa sürede, fazla ve kaliteli ürün üretilebilmektedir.

ü  Kuzey Amerika, Japonya, Avrupa, Çin sanayileşmiş alanlardır, burada üretilen ürünler dünyanın dört bir yanına dağıtılır.

ü  Avrupa ve Kuzey Amerika demir çelik üretiminde önemli paya sahiptir.

ü  Yeryüzünde birbirinden farklı iklim koşulları yaşanmaktadır. Buna bağlı yetiştirilen ürünler ve hayvanlar dünya üzerinde farklı dağılış gösterir.

ü  Tarımsal ve hayvansal ürünlerin üretimi de ticarette önemli bir yere sahiptir.

Ticarete konu olan ürünler ülkeden ülkeye değişmektedir:

Ham madde ve besin maddesi alan,

Sanayi ürünleri satan ülkeler:

ABD, Almanya, Fransa, İngiltere, Kanada, Japonya, NorveçDaha çok gıda maddesi ihraç eden,

Sanayi ürünleri ithal eden,

Ekvador, Gana, Kolombiya, SrilankaHam madde ve sanayi ürünleri alan,

Pakistan, Mısır, Bolivya, Venezuella

Günümüz küresel ticarette önde gelen ülkeler: ABD, Japonya, Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya ve Çin’dir.

Bu ülkeler dünya dış ticaret hacminin yarısından fazlasını gerçekleştirmektedir.

Ticaretin ana öğelerinden biri de pazarlamadır.

Ticarette ana amaç bir ürünün tanıtılması ve tüketiciye ulaştırılmasıdır.

Tarımsal ve hayvansal ürünler yüzyıllardır ticarete konu olmaktadır. Bu ürünler pazarlara getirilir ve burada halka sunulurdu.

Zamanla satılan ürünlere yenileri eklenmiş, ürünler çeşitlenmiştir. Özellikle sanayileşmeye bağlı olarak ürün çeşitliliği çok fazla artmıştır.

Ürünlerin tüketimini arttırmak için ürünleri en iyi şekilde pazarlamak gerekir. Pazarlama ihtiyacı ise reklamcılık sektörünü geliştirmiştir.

Günümüzde reklamcılık yerel ve ulusal sınırları aşmıştır. Ürünler artık küresel boyutta, dünyanın hemen hemen her yerinde pazarlanmaktadır.

Uluslar arası pazarlamada gümrük ve ekonomik politikalar da etkili olmaktadır.

Bazı ülkelerde ihracat teşvik edilir, bazılarında ithalat kısıtlanır, bazıları bazı ürünlerin ülkeye sokulmasını engeller. Bunlar da pazarlamayı önemli ölçüde etkilemektedir.

Günümüzde ticaretin en yoğun olduğu yerler Avrupa ve Kuzey Amerika’dır.

kaynak : cografya.sitesi.web.tr

Tagged : / / / / / / /

Sanayi Ciro Endeksi, Eylül 2014

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış toplam sanayi ciro endeksi bir önceki aya göre %2,0 arttı

Sanayinin alt sektörleri (2010=100 temel yıllı) incelendiğinde; 2014 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi %3,5 azalırken, imalat sanayi sektörü endeksi ise %2,2 arttı.

Takvim etkisinden arındırılmış toplam sanayi ciro endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre %5,8 arttı

Sanayinin alt sektörleri (2010=100 temel yıllı) incelendiğinde; 2014 yılı Eylül ayında bir önceki yılın aynı ayına göre madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi %1,8 azalırken, imalat sanayi sektörü endeksi ise %6,1 arttı.

Sanayi ciro endeks (toplam) ve değişim oranları (2010=100), Eylül 2014

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi ciro endeksi (toplam) (2010=100), Eylül 2014

Takvim etkisinden arındırılmış sanayi ciro endeksi (toplam) (2010=100), Eylül 2014

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış ana sanayi gruplarında en yüksek artış dayanıklı tüketim malı imalatında gerçekleşti

Ana sanayi grupları (MIGs) sınıflamasına göre, 2014 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre en yüksek artış %5,4 ile dayanıklı tüketim malı imalatında gerçekleşti.

Ana sanayi gruplarına göre endeks ve değişim oranları (2010=100), Eylül 2014


Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış imalat sanayi ciro endeksinde en yüksek artış elektrikli teçhizat imalatında gerçekleşti

İmalat sanayi alt sektörleri incelendiğinde, 2014 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre en yüksek artış %10,9 ile elektrikli teçhizat imalatında gerçekleşti. Bu artışı %9,4 ile diğer imalatlar ve %7,1 ile başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı takip etti.

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış imalat sanayi ciro endeksinde en yüksek düşüş diğer ulaşım araçları imalatında gerçekleşti

İmalat sanayi alt sektörleri incelendiğinde, 2014 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre en yüksek düşüş %20,7 ile diğer ulaşım araçlarının imalatında gerçekleşti. Bu düşüşü %11,3 ile makine ve ekipmanların kurulumu ve onarımı, %3,6 ile bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı takip etti.

Sanayi Ciro Endeksi, III. Çeyrek: Temmuz – Eylül, 2014

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış toplam sanayi ciro endeksi bir önceki çeyreğe göre %1,8 arttı

Sanayinin alt sektörleri (2010=100 temel yıllı) incelendiğinde, 2014 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi %0,7, imalat sanayi sektörü endeksi %1,8 arttı.

Takvim etkisinden arındırılmış toplam sanayi ciro endeksi bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %9,8 arttı

Sanayinin alt sektörleri (2010=100 temel yıllı) incelendiğinde, 2014 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi %3,7, imalat sanayi sektörü endeksi ise %10,0 arttı.

Sanayi ciro endeks (toplam) ve değişim oranları (2010=100), III. Çeyrek, Temmuz – Eylül, 2014

Bu konu ile ilgili bir sonraki haber bülteninin yayımlanma tarihi 12 Aralık 2014’tür.

kaynak : tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=15919

Tagged : / / /

Sanayi Üretim Endeksi, Eylül 2014

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi bir önceki aya göre %1,7 arttı

Sanayinin alt sektörleri (2010=100 temel yıllı) incelendiğinde; 2014 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi %2,6, imalat sanayi sektörü endeksi %1,9 ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi % 0,1 arttı.

Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi bir önceki yılın aynı ayına göre %2,2 arttı

Sanayinin alt sektörleri (2010=100 temel yıllı) incelendiğinde; 2014 yılı Eylül ayında bir önceki yılın aynı ayına göre madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi %8,9, imalat sanayi sektörü endeksi %1,1 ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %6,4 arttı.

Sanayi üretim endeksi ve değişim oranları (2010=100), Eylül 2014

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretim endeksi (2010=100), Eylül 2014

Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretim endeksi (2010=100), Eylül 2014

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış ana sanayi gruplarında en yüksek artış dayanıklı tüketim malı imalatında gerçekleşti

Ana sanayi grupları (MIGs) sınıflamasına göre, 2014 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre en yüksek artış %6,9 ile dayanıklı tüketim malı imalatında gerçekleşti.

Ana sanayi gruplarına göre endeks ve değişim oranları (2010=100), Eylül 2014

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış imalat sanayiinde en yüksek artış diğer ulaşım araçlarının imalatında gerçekleşti

İmalat sanayi alt sektörleri incelendiğinde, 2014 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre en yüksek artış %30,4 ile diğer ulaşım araçlarının imalatında gerçekleşti. Bu artışı, %9,0 ile elektrikli teçhizat imalatı, %7,5 ile temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı takip etti.

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış imalat sanayiinde en yüksek düşüş makine ve ekipmanların kurulumu ve onarımında gerçekleşti

İmalat sanayi alt sektörleri incelendiğinde, 2014 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre en yüksek düşüş %8,2 ile makine ve ekipmanların kurulumu ve onarımında gerçekleşti. Bu düşüşü, %3,4 ile kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması, %3,1 ile gıda ürünlerinin imalatı takip etti.

Sanayi Üretim Endeksi, III. Çeyrek: Temmuz – Eylül, 2014

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi bir önceki çeyreğe göre %1,5 arttı

Sanayinin alt sektörleri (2010=100 temel yıllı) incelendiğinde, 2014 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi %0,8 azalırken, imalat sanayi sektörü endeksi %1,5 ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi ise %2,5 arttı.

Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %3,6 arttı

Sanayinin alt sektörleri (2010=100 temel yıllı) incelendiğinde, 2014 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi %6,8, imalat sanayi sektörü endeksi %2,8, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi ise %6,9 arttı.

Sanayi üretim endeksi ve değişim oranları (2010=100), III. Çeyrek: Temmuz – Eylül, 2014

Bu konu ile ilgili bir sonraki haber bülteninin yayımlanma tarihi 08 Aralık 2014’tür.

kaynak : tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=16001

Tagged : / /

Türkiye’de Sanayi

İşlenmiş ya da yarı işlenmiş ham maddelerin fabrikalarda işlenerek kullanılabilir hale getirilmesi yöntemlerine sanayi denir.

1750’li yıllarda Avrupa’da su buharı gücünden yararlanma ile sanayileşme başlamış ve buradan tüm dünyaya yayılmıştır.

Günümüzde sanayileşme bir gelişmişlik ölçütüdür. Öyle ki sanayileşmiş ülkelerde refah seviyesi daha yüksektir.

Türkiye’de Sanayileşmeyi Etkileyen Faktörler

Fabrika kuruluşunda dördüncül (bilgi toplama, araştırma, yayma) ve beşincil (bilgilere dayalı karar verme) sektörler etkilidir.

Öncelikle kurulacak sanayi türü belirlenir:

Demir – Çelik, Rafineri, Maden işleyen sanayi kuruluşları ham maddeye yakın kurulurlar. Büyük sermaye gerekir.

Küçük ölçekli sanayi kuruluşları için yer seçimi fazla önemli değildir ve büyük bir sermaye gerekmez.

Sanayinin kurulması için sermaye, enerji, iş gücü, ham madde, ulaşım ve pazarlama koşullarının oluşması gerekir.

Sanayinin Kurulması İçin Neler Gerekli?

ü  Sermaye:

v  Türkiye’de devlet destegi, yabancı kaynaklı krediler ve yabancı yatırımcıların sagladıgı kaynaklardır.

v  Günümüzde birçok sanayi kuruluşu, sermayenin fazla olduğu büyük şehirlerde kurulmuştur.

v  Cumhuriyetin ilk yıllarında yetersiz sermayeden dolayı devletçilik politikası izlenmiş, ağır sanayi devlet tarafından kurulmuştur. Özel girişimler ise desteklenmiştir.

ü  Ham madde:

v  Türkiye ham madde yönünden zengin bir ülkedir.

v  Tarım ürünleri, hayvansal ürünler, madenler, su ürünleri ve bitkiler başlıca hammadde kaynaklarıdır.

v  Tarım ürünleri işleyen fabrikalar daha çok ürünün yetiştirildiği bölgelere yakın kurulurlar.

v  Bakınız: Ham madde – Sanayi Yer Seçimi

ü  Enerji:

v  Fabrikadaki makineler belli bir enerji ile çalışır.

v  Taş kömürü, linyit, petrol, dogal gaz, su gücü, rüzgar gücü ve jeotermal santrallerden enerji elde edilir.

v  Enerjiye yeterli miktarda ve kolay ulaşılabilmelidir.

v  Özellikle ağır sanayi için enerjiye yakınlık önemlidir. Türkiye’de Karabük ve Ereğli’de demir çelik fabrikası kurulmasının nedeni, buradan elde edilen taş kömürüdür.

ü  İş gücü:

v  Fabrikalardaki makinelerin kullanılması, paketleme, boşaltma gibi işlerde iş gücüne gereksinim duyulur.

v  İş gücü ikiye ayrılır. Kalifiye eleman (Mühendis, Teknisyen, Usta) ve Vasıfsız Eleman.

v  Teknolojiye baglı olarak makine kullanımı için yetişmiş eleman sıkıntısı yaşanmaktadır.

v  Türkiye’de yer seçiminde iş gücü fazla önemli değildir, çünkü vasıfsız eleman fazladır ve iş gücü fabrikaya gidebilir.

ü  Ulaşım:

v  Ulaşımın elverişli olduğu yerlerde sanayileşme daha fazla görülür.

v  Marmara Bölgesi ulaşım olanakları açısından uygun oldugu için sanayi ülkemizin en gelişmiş sanayi bölgesidir.

v  Demir – Çelik fabrikalarından birinin İskenderun’a kurulmuş olmasının sebebi burada bir limanın bulunmasıdır.

v  Samsun’da bakır işleme tesisleri bulunması Samsun Limanı’nın, İzmir’de petrol rafinerisi olması İzmir Limanı’nın etkisiyledir.

ü  İşletme: iyi yetişmiş işletmenlerin başında bulundugu fabrikalardan yüksek verim elde edilir.

ü  Teknoloji:

v  Kaliteli ve ucuz ürünler bütün ülkelerde pazar alanı bulabilmektedir.

v  Bunu gerçekleştirebilmek için seri ve kaliteli üretim yapılabilen bir teknoloji gereklidir.

v  Üretilen ürünlerden daha fazla yararlanılması için teknolojiyi kullanmak gerekir.

ü  Pazarlama:

v  Sanayinin gelişiminde ve işleyişinde (devamlılığında) malın pazarlanması önemlidir.

v  Üretilen malların en kısa sürede tüketilebileceği pazarlara sunulması gerekir.

v  En önemli pazar alanları nüfusun yoğun olduğu yerlerdir. Örneğin Ankara, İstanbul, İzmir.

v  Pazarlamada reklam önemlidir.

v  Ülkemizdeki büyük işletmeler uzun yıllar ürettigi ürünleri pazarlayabilecegi geniş pazar olanaklarına sahiptir.

v  Besin maddeleri ve tekstil ürünleri daha iyi pazarlama koşulları olan tüketim merkezlerinin yanına kurulmaktadır (şehirler)

Bu sanayi kollarının kurulacağı yerde bu koşullardan birkaçı etkili olabilmektedir. Örneğin otomotiv sanayinin İstanbul, Ankara, İzmir, Kocaeli, Aksaray ve Gaziantep’de yoğunlaşmasının sebebi ulaşım ve tüketim merkezlerine yakınlık (pazarlama) dır.

Ham madde – Sanayi Yer Seçimi İlişkisi

Konservecilik:

  1. Sebze ve meyve üretimi olan yerlerde daha çoktur.
  2. Yarıdan fazlası Marmara Bölgesindedir.
  3. İstanbul, Çanakkale, Bursa, İzmir, Adapazarı.

Yağ Fabrikaları:

  1. Zeytin, ayçiçeği, susam mısır, soya fasulyesi, yer fıstığı, aspir ve kolzanın yağı çıkar.
  2. Ayçiçek yağında Marmara, zeytinyağında Ege Bölgesi, Mısır yağında Akdeniz Bölgesi birinci sıradadır.

Tütün:

  1. Büyük kısmı kıyıda üretildiği için fabrikaları da kıyı bölgelerdedir.
  2. İstanbul, İzmir, Adana, Samsun, Tokat, Bitlis, Malatya.

Çay:, Doğu Karadeniz’de yoğundur. Çünkü çay yaprağı toplandıktan sonra en kısa sürede fabrikalara ulaştırılmalıdır. Çabuk bozulur.

Buğday:

  1. Türkiye buğday üretiminde dünyanın sayılı ülkelerindendir.
  2. Un ve unlu mamüller üreten çok sayıda fabrika bulunmaktadır: Bisküvi, Makarna, Un fabrikaları gibi.
  3. Önemli bir kısmı buğdayın çok yetiştirildiği İç Anadolu Bölgesinde bulunmaktadır.

Pamuk:

  1. Türkiye, fazla miktarda pamuk üreten ülkelerdendir. Bu sebeple pamuklu dokuma gelişmiştir.
  2. Pamuk üretim alanları: Adana, Tarsus, Aydın, İzmir, Manisa, Nazilli, Antalya’dadır. Bu bölgelerde fabrikalar bulunur.
  3. Ayrıca iç bölgelerde Kayseri, Karaman, Malatya, Erzincan, Adıyaman, Ereğli (Konya)’da pamuklu dokuma fabrikaları vardır.

Et ve Süt Ürünlerine Dayalı Sanayi:

  1. Daha çok hayvancılığın yaygın olduğu yerlerde gelişmiştir.
  2. Erzurum, Kars, Konya, Afyonkarahisar, Edirne, Kayseri, Diyarbakır, Bursa, Trabzon gibi.

Yünlü Dokuma, hayvancılığın yaygın olduğu yerlerde: Marmara ve Ege’de (İstanbul, Hereke (Kocaeli), Bursa, İzmir, Uşak fazladır.

İpekli Dokuma, ipekböcekçiliğin yaygın olduğu Bursa’da fazladır.

Maden İşleyen Fabrikaların bir kısmı ham maddeye yakın kurulmuştur. Alüminyum – Seydişehir (Konya), Ferro-Krom – Antalya ve Elazığ

Orman ürünlerini işleyen fabrikalardan en önemlisi kağıt fabrikalarıdır. Bunlar ormanlara yakın kurulurlar.

Cam fabrikalarının ham maddesi kumdur. Marmara’da yoğunlaşmıştır. Paşabahçe (İstanbul), Gebze, Trakya, Mersin, Sinop.

Seramiğin ham maddesi kil ve kaolindir. Porselen ve fayans fabrikalarının da büyük bir kısmı Marmara ve Ege’dedir. İstanbul, Çanakkale, Bilecik, İzmit, Kütahya.

Sanayinin Türkiye Ekonomisindeki Yeri

Cumhuriyetin ilk yıllarında Türkiye ekonomisi tarıma dayalıydı.

Bazı küçük el tezgahları ve gıda maddeleri işleyen kuruluşlar dışında sanayi gelişmemişti.

Kapitülasyonlar sebebiyle ülkeye gümrüksüz giren mallar yerli üretimin gelişmesini engellemekteydi.

1923, İzmir İktisat Kongresi, Sanayi ile ilgili ilk girişim

1925, Türk Maadin Bankası, sanayicilere kredi sağlamış.

1927, Sanayi Teşvik Kanunu, ücretsiz arazi, bazı vergilerden muaf tutma.

Ülkemizde sanayi üretiminden elde edilen gelirin milli gelirdeki payı yüksektir.

Ülkemizin gelişmiş başlıca sanayi kolları: Besin, tekstik, maden, otomotiv, toprak, petrol.

Gerçekleşen üretimde en büyük pay otomotiv, hazır giyim ve kimya (ilaç, sabun, deterjan, boya, kozmetik) sanayisinde gerçekleşmiştir.

Önemli sektörlerden biri de gıdadır. Bu sektörde çalışan işçi sayısı 400 bin civarındadır.

Çalışan nüfusun 25%’i sanayide çalışmaktadır. Sanayideki gelişmemiz ihracatta sanayinin payını da arttırmıştır. 2009 yılı sanayi ürünlerinin payı 93% dür

Kaynak : cografya.sitesi.web.tr

Tagged : / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Türkiye’de Bitki Formasyonları

Türkiye’de Bitki Formasyonları

Boyutları iki metreden uzun, belirli bir sıklıkla bir arada bulunan ağaç topluluklarından oluşan bitki örtüsüne orman denir.

Ormanlar 400 mm den fazla yağış alan ve en sıcak ay ortalaması 10 derece ve üzerinde olan yerlerde yetişebilir.

Ormanlar şekillerine göre ikiye ayrılır: 1. Geniş Yapraklı Ormanlar, 2. İğne Yapraklı Ormanlar

Türkiye’de en çok ormanlık alan Karadeniz Bölgesinde, en az orman alanı ise Güneydoğu Anadolu Bölgesinde görülür.

A. Türkiye Ormanları

1. Karadeniz Ormanları

            Yıl boyu bol yağış ve uygun sıcaklıklar sebebiyle ormanlar oldukça sık ve gürdür. Buradaki ormanlar alçaktan yükseğe doğru tabakalı bir yapı gösterirler.

a. Geniş Yapraklı Ormanlar

0 – 1000 metre arasında görülen bu ormanların en önemli ağaç türü kayın ağacıdır. Karadenizdeki dağların kuzeye bakan yamaçlarında görülürler.

b. Karma Yapraklı Ormanlar

1000 – 1500 metre arasında görülen bu ormanlarda geniş ve iğne yapraklılar bir arada görülür.

c. İğne Yapraklı Ormanlar

Nemli ve soğuk koşulların yaşandığı 1500 – 2200 metre arasında görülürler. Bu ormanlarda bulunan en önemli ağaç türleri Sarıçam ve Ladin ağaçlarıdır. Bolu, Aladağ, Köroğlu, Ilgaz dağlarında yaygın olarak görülürler.

2. Batı Anadolu Ormanları

Marmara ve Ege Bölgesinde yer alan ormanlardan oluşur.

a. Geniş Yapraklı Ormanlar

Burada en çok meşe ve kayın ağaçları görülür.

Meşe Ormanları: Güney Marmara ovalarında, Saros Körfezi kıyılarında ve Ege Bölgesinin orta kesimlerindeki dağlık alanlarda görülür.

Kayın Ormanları: Samanlı Dağları, Kapıdağ Yarımadası, Alaçam Dağları ile vadilerin iç kısımlarında görülürler.

b. İğne Yapraklı Ormanlar

1200 metreye kadar Kızılçam, 2000 metreye kadar Karaçam yaygın olarak görülür. Ayrıca fıstık çamları da görülür.

Kızılçam Ormanı: Ege’nin batı ve güneyinde, Koru Dağları ve Gelibolu Yarımadasında görülürler.

Karaçam Ormanı: Uludağ’ın güney yamaçları ile Bozdağlarda görülürler.

Fıstıkçamı Ormanı:Çanakkale çevresi, Bergama’nın kuzeyi, Aydın’ın güneyinde görülürler.

3. Akdeniz Ormanları

Dalaman Çayından başlayıp İskenderun’un doğusuna kadar uzanan bir alanda görülürler. Deniz seviyesinde görülen makileri meşe ağaçlarından oluşan ormanlar ve daha yüksekte kızılçam ormanları takip eder.

a. Geniş Yapraklılar

Toros Dağlarının kuzeyi ile vadilerin tabanlarında rastlanır. Meşe, kayın ve gürgen ağaçlarının yaygın olduğu bu alanda kızılcık, fındık, porsuk ve dişbudak ağaçları da görülür.

b. İğne Yapraklılar

0 – 1200 metre aralığında Kızılçam ormanları, 1200 – 1800 metre aralığında Karaçam ormanları görülür.

Kızılçam Ormanları: Toros Dağlarının güneye bakan yamaçları ile Antalya – Teke bölgelerinde görülür.

Karaçam Ormanları: Teke yarımadası, Davras ve Geyik Dağlarında görülür.

Ayrıca 1000 – 2500 metreler arasında Ardıç ormanları, 900 – 2400 metreler arası Sedir ağaçları görülür.

4. İç Bölge Ormanları

İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri orman yetimesi için uygun sıcaklık ve yağış koşullarına sahip değildir. Genellikle meşe ağaçları görülen bu bölge ormanlarında yüksek kesimlerde soğuğa dayanıklı çam türlerine de rastlanır.

İç Anadolu’da Yozgat çevresinde meşe ve ardıç ağaçlarından oluşan ormanlar bulunur.

Doğu Anadolu’da Munzur Dağlarında meşe, Allahuekber Dağlarında sarıçam orman alanları bulunur.

Güneydoğu Anadolu’da ise yalnızca Adıyaman – Gaziantep çevresi ile Karacadağ eteklerinde meşe ve kızılçam ağaçları görülür.

B. Türkiyede Çalı Formasyonu

 

1. Maki

Akdeniz iklim bölgelerinde kızılçam ağaçlarının tahribi ile oluşmuş her mevsim yeşil kalan kısa boylu çalı topluluklarına maki denir.

Makiler Zeytin, mersin, zakkum, kocayemiş, nane gibi türlerden oluşur. Akdeniz, Ege ve Güney Marmara’da sıklıkla rastlanır.

2. Garig

Akdeniz ve Ege bölgelerinde maki alanlarının tahribi ile oluşmuş diz boyu çalılıklardır. Bu bölgelerin kıyılarında görülür.

3. Psödomaki (Yalancı Maki)

Karadeniz Bölgesinde orman tahribi sonucunda ortaya çıkmış olan bu ağaç türleri Defne, kestane, ıhlamur gibi ağaçlardır. Daha çok kuzey Anadolu dağlarının kuzeyinde rastlanır.

C. Türkiyede Ot Formasyonu

1. Bozkır

Yağış ve sıcaklık değerlerinin orman oluşumu için yetersiz olduğu alanlarda görülen ve yılın belli bir dönemi yaşayabilen kısa boylu ot topluluklarıdır.

Belli başlı bozkır türleri: Kekik, gelincik, kılıç otu, çayır dikeni, çoban yastığıdır. İlkbaharda yeşerir, yazın sararır. İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde özellikle iç kesimlerde görülürler.

2. Antropojen Bozkır

İç kesimlerdeki meşe, ardıç ve karaçam türü ağaçların tahribi ile oluşan bitki türüdür. Daha çok İç Anadolu’ya bakan yamaçlarda görülürler.

3. Yüksek Dağ Çayırları

Ülkemizde Erzurum – Kars Platosu ile Karadeniz ve Akdeniz Dağlarının yüksek kesimlerinde görülen çayırlar, bozkıra göre daha uzun boylu ve gürdür.

Ağaç Türleri

Nemcil Bitkiler: Kayın, Kestane, Gürgen, Kızılağaç

Kurakçıl Bitkiler: Meşe, Ardıç

Dayanıklılığına Göre Çamlar: Kızılçam, Karaçam, Sarıçam

Diğer Çam Türleri: Ladin, Sedir, Köknar

 

Ormanın Faydaları

  1. Havayı temizler.
  2. Gürültüyü azaltır.
  3. Sıcak ve soğuğu dengeler.
  4. Av hayatının devamını sağlar.
  5. Biyolojik dengeyi korur.
  6. Yer altı suyunu dengeler.
  7. İnsanlar için eğlence ve piknik alanıdır.
  8. Taşkın, çığ, heyelan ve erozyonu engeller.

 onları, Bitkiler, Bozkır, Çay, Dağ Çayırları, deniz, Dere, Dolu, Ekonomik, Erozyon, Fıstıkçamı Ormanı, Garig, Göknar, Gürgen, Heyelan, İç Bölge Ormanları, Kar, Karaçam Ormanı, Karadeniz Ormanları, Kars, Kayın, Kayın Ormanları, Kestane, kıyılar, Kızılağaç, Kızılçam, Kızılçam Ormanı, Kocayemiş, Kura, Ladin, Maki, Makiler, Mersin, Meşe, Meşe Ormanları, Nem, Oba, Orman, Ormanın Faydaları, ormanlar, Ormanların Korunması, Ot, Ot Formasyonu, Plato, Psödomaki, Sanayi, Sarıçam, Sedir, Sıcaklık, tarım, Taş, Türkiye Ormanları, Uludağ, Vadi, Yağış, Yalancı Maki, Zakku

Ormanın Ekonomik Değeri

Ormanlardan, tomruk, maden direği, sanayi odunu, kağıt, lif, yonga odunu, mobilya, yakacak temini, inşaat malzemesi alanlarında faydalanılır.

Kayın Mobilya
Kızılçam Telefon/maden direği, yakacak, mobilya
Fıstıkçamı Fıstık (yemek)
Meşe Tarım araçları, parke, yakacak, mobilya
Ardıç Kurşun kalem, çit, parke, mobilya

Ormanların Korunması

  1. Halk bilinçlendirilmeli.
  2. Orman alanlarında ateş yakılmamalı, çöp bırakılmamalıdır.
  3. Bina ve tarla yapımı için orman arazisi açılmamalı.
  4. Orman yangınları sonrasında boş kalan yerler tekrar ağaçlandırılmalı.
  5. Orman alanları milli park ilan edilerek korunmalıdır.
Tagged : / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Türkiye’de Sanayi

TÜRKİYE’DE SANAYİ

Sanayi nedir?Topraktan ve hayvanlardan elde edilen hammaddelerin fabrikalarda işleyerek tüketime hazır hale getirilmesi faaliyetine sanayi faaliyeti bu faaliyetin yapıldığı işletmelere de sanayi kuruluşu denir. Çeşitli hammaddelerin ya da yarı işlenmiş maddelerin belli işlemlerden geçirilerek kullanım maddesi, eşya durumuna getirilmesidir.Sanayi işletmelerinin, üretim maliyetlerinin yüksek olması ya da teknolojilerinin veya kapasitelerinin yetersiz kalması nedeniyle imalatını yapamadıkları belirli ürün, parça ve hizmetleri diğer üreticilerden tedarik etmelerine yansanayi eder. Yan sanayiciler, belirli ürün, parça ve hizmetleri, ana sanayici tarafından belirlenen ölçü, şekil ve standartlara uygun olarak üretirler.

Organize sanayi bölgesi:Küçük ve orta ölçekli imalat sanayi türlerinin, belirli bir plan dâhilinde yerleştirilmeleri ve geliştirilmeleri için, çıplak arazi parçalarının gerekli altyapı hizmetleriyle ve ihtiyaca göre belirlenecek sosyal tesis ve kurumlarla donatıldıktan sonra planlı bir şekilde ve belirli standartlar dahilinde küçük ve orta ölçekli sanayi için tahsis edilebilir ve işletilebilir hale getirilmiş organize edilmiş alandır.

Küçük sanayi sitesi:Kentiçinde dağınık şekilde yerleşmiş ve elverişsiz çalışma koşulları altında çalışan küçük sanayi tesislerinin çağdaş ve düzenli birer işyerine kavuşturmak, onların çalışma koşullarını iyileştirip aralarında dayanışma ve organizasyonu geliştirerek, ihtiyaçlarının daha kolay ve ekonomik olarak karşılanabilmesini ve işyerlerine yeni teknolojilerin sokulmasını sağlayarak ana sanayi/yan sanayi ilişkilerinin geliştirilmesini sağlamak amacıyla benzer iş kollarında çalışan küçük işletmeleri aynı yerde toplayan sitelerdir.

Serbest Bölge:İhracat amaçlı yatırım ve üretimi artırmak, yabancı sermaye ve teknoloji girişini hızlandırmak, ekonominin girdi ihtiyacını ucuz ve düzenli temin etmek, dış finansman ve ticaret imkânlarından daha fazla yararlanmak üzere kurulmuşlardır. Bu alanlar ülkenin milli sınırlar içinde olmakla beraber, gümrük hattı dışında kalmaktadır. Ülkede geçerli olan dış ticarete dönük mali ve ekonomik devlet düzenlemelerinin ortadan kaldırıldığı veya kısmen uygulandığı alanlardır. İhracatın artırılması amacıyla ülkenin diğer kesimlerine oranla çeşitli sınaî ve ticari faaliyetler için, daha geniş teşviklerin tanındığı alanlardır.

Ülkemizde bulunan önemli serbest bölgeler:

1. Antalya Serbest Bölgesi

2. A.H.L. Serbest Bölgesi

3. İstanbul Deri Serbest Bölgesi

4. Ege Serbest Bölgesi

5. Mersin Serbest Bölgesi

6. Trakya Serbest Bölgesi

7. Trabzon Serbest Bölgesi

8. Mardin Serbest Bölgesi

9. Erzurum Serbest Bölgesi

10.Menemen Deri Serbest Bölgesi

11.Adana (Yumurtalık) Serbest Bölgesi

12.Rize Serbest Bölgesi

13.Samsun Serbest Bölgesi

14.Kayseri Serbest Bölgesi

15.Çorlu(Avrupa) Serbest Bölgesi

16.Gaziantep Serbest Bölgesi

17.Bursa Serbest Bölgesi

18.TUBİTAK Serbest Bölgesi

19.Kocaeli Serbest Bölgesi

20.Denizli Serbest Bölgesi

HERHANGİ BİR YERDE SANAYİNİN KURULUP GELİŞMESİ İÇİN GEREKLİ OLAN KOŞULLAR

Genel olarak:

1.Hammadde kaynaklarının kolay sağlanabilmesi,

2.Enerji kaynaklarının yeterli düzeyde sağlanabilmesi,

3.Yeterli miktarda sermayenin bulunması,

4.Sanayi kuruluşlarında çalışacak nitelikli işgücünün kolay ve ucuz olarak sağlanabilmesi,

5.Üretim ve tüketim merkezleri arasındaki ulaşım şartlarının uygun olması,

6.Pazar ve pazarlama koşullarının uygun olması,

7.Yüzey şekillerinin etkisi.

1. Hammadde:Sanayinin kurulup gelişebilmesi için belirlenen alanda hammaddenin bulunması veya kolayca sağlanabilmesi gerekir. Çeşitli hammadde kaynaklarının çabuk işlenme zorunluluğu ya da taşıma maliyetlerinin yüksek olması bu ürünleri işleyen sanayi kuruluşlarının bu alanlarda kurulmasına neden olmaktadır.(Şeker, Çay)

2. Sermaye: Kurulacak tesis, sağlanacak hammadde ve benzeri giderler nedeniyle sermayeye (para) ihtiyaç duyulur. Sanayi tesislerinin kurulabilmesi büyük sermaye gerektirir. Bu nedenle, sermaye birikiminin fazla olduğu bölgeler diğer koşullar mevcutsa daha kolay sanayileşebilmektedirler. Yurdumuzda diğer etkenler yanında en olumsuz faktör yeterli sermaye sağlanması konusunda yaşanan sıkıntılardır. Sermaye birikiminin fazla olduğu bölgelerimiz(Marmara, Ege ve Akdeniz) bu nedenlerle daha fazla sanayileşme imkânına sahip olmuşlardır.

3. Enerji: Enerji olmadan hiçbir sanayi faaliyetinin gerçekleşmesi beklenemez. Bu nedenle tesislerin ihtiyaç duyduğu enerjinin bulunması ya da kolay sağlanabilir olması çok büyük önem taşımaktadır.Yüksek miktarda enerjiye ihtiyaç duyan bazı sanayi tesislerinin kurulduğu alanların belirlenmesinde enerji ihtiyacı hammadde ihtiyacının önüne geçmiştir. Bunun en güzel örneği taşkömürü yataklarının bulunması nedeniyle demir-çelik fabrikalarının, Ereğli ve Karabük’te kurulmasıdır.

4. İş Gücü:Sanayiüretimi, gün geçtikçe makinelerin egemenliğine girse de bunların kullanılması, idare edilmesi ve benzeri tüm işler nedeniyle insan en vazgeçilmez güç durumundadır. Ülke nüfusunun sürekli artması ve genç nüfusumuzun fazla oluşu, işgücü bakımından ülkemizi zengin bir konuma getirmektedir. Ülkemizde bazı sanayi kollarında ihtiyaç duyulan teknik yeterliliğe sahip eleman konusunda sıkıntılar yaşanmaktadır. Özellikle teknik iş gücümüzün batı bölgelerimizde yoğunlaşması doğu ve güneydoğu bölgelerimizde sıkıntılara yol açmaktadır.

5. Ulaşım:Hammaddelerin tesislere iletilmesi ve üretilen malların pazarlara taşınması zorunluluğu sanayi tesislerinin ulaşım hatlarına yakın kurulmasını zorunlu hale getirmektedir. Aksi takdirde ulaşım hatlarının sonradan sağlanmaya çalışılması büyük miktarda harcamayı gerektirmektedir. Bu durum önemli ulaşım hatlarının ve çevresinin daha kolay sanayileşmesini sağlamaktadır.

6. Pazar ve Pazarlama:Üretilen mal ve hizmetlerin kolay pazarlanabilmesi için büyük tüketim merkezlerine yakın olması gerekmektedir. Mesafenin uzaklığı üretim maliyetlerini olumsuz olarak etkiler. Çabuk tüketilmesi gereken ürünlerin üretimini yapan tesislerin tüketim merkezlerine yakın olması daha da büyü bir öneme sahiptir.Ülkemiz pazarlama konusunda ise birtakım güçlüklerle karşılaşmaktadır. Bunların

başında Avrupa Topluluğu ülkeleri ile A.B.D. gibi sanayileşmiş ülkelerin sanayi

malları ile kalite ve standart yönünden rekabet edemeyişimiz gelmektedir. Bu

ülkelerin mallarımıza koydukları kotalar sanayimizi olumsuz yönde etkilemektedir.

7. Yüzey Şekilleri:Dağlık ve engebeli sahalar inşaat çalışmaları, ulaşım vb. nedenlerle kuruluş maliyetlerini arttırmaktadır. Bu durum dağlık ve engebeli alanlarda sanayinin kurulmasını zorlaştırmaktadır. Bu nedenle sanayi tesisleri, genelde düz alanlarda daha kolay kurulabilmektedir. Yurdumuzda genel olarak bakıldığında sanayi tesislerinin az engebeli özellikle kıyı ovaları ve bu alanların çevresinde yoğunlaştığı görülmektedir. Ancak bu durum sürekli olarak verimli tarım arazilerimizin yok olmasına yerleşime uğramasına neden olmaktadır. Maliyeti ne olursa olsun bunun engellenmesi ve özellikle yerel yönetimlerin bu konuda duyarlı olması gerekmektedir.

TÜRKİYE’DE BAŞLICA SANAYİ KOLLARI

SANAYİ İŞLETMELERİNİN BÖLGESEL DAĞILIMI (1997)

BÖLGELER SAYI %
MARMARA 74737 37.8
EGE 34452 17.4
AKDENİZ 21791 11.0
İÇ ANADOLU 30860 15.6
KARADENİZ 18211 9.2
DOĞU ANADOLU 6426 3.3
G.DOĞU ANADOLU 11298 5.7
TOPLAM

197775

100

Kaynak: KOSGEB

1. Besin Endüstrisi:Tarım ve hayvan ürünlerini hammadde olarak kullanıp işleyen endüstri koludur. Ekonomimizde önemli yere sahiptir. Türkiye genelinde en yaygın olan sanayi kollarından biridir. Çoğunlukla küçük işletmeler biçimindedirler.

Şeker Endüstrisi:İlk defa 1926 yılında Uşak’ta kurulmuştur. İlk şeker fabrikalarımız, Uşak, Alpulu, Eskişehir ve Turhal’da kurulmuştur. Toplanır toplanmaz işlenmesi gerektiğinden fabrikaları üretim alanlarına yakın yerlerde kurulmuştur. Fabrikalar genelde yurt düzeyine dengeli biçimde yayılmıştır Ülkemizihtiyacını karşılayacak üretim yapı­larak yurt dışına satış yapılmaktadır. Belli başlı şeker fabrikalarımız Kırklareli (Alpullu), Uşak, Eskişe­hir, Tokat (Turhal), Adapazarı, Amasya (Suluova), Konya, Kütahya, Kayseri, Malatya, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Balıkesir (Susurluk), Burdur, Ankara, Kastamonu, Afyon, Niğde, Ilgın, Ereğli, Ağrı, Muş, Elbistan, Samsun, Yozgat, Van, Kars ‘da bulunmaktadır.

Çay Endüstrisi:Cumhuriyettensonra gelişme sürecine girmiştir. İlk çay fabrikamız 1947 yılında Ri­ze’de açılmıştır. Yaygın bir sanayileşme görülmez. Fabrikaların büyük bölümü Trabzon-Rize çevresinde yer almaktadır.

Un ve Unlu Ürünler EndüstrisiDoğu ve Batı Karadeniz kıyıları dışında hemen her yerde buğdayın yetişebilmesi nedeniyle un ve unlu ürün fabrikaları Türkiye genelinde yaygın olarak bulunur. Un ve unlu ürünler halkımızın temel besin maddesidir. Özellikle, Ankara, Bolu, Konya, Eskişehir, İstanbul, İzmir, Gaziantep ve Adana’da gelişmiştir. Makarna ve bisküvi fabrikaları büyük oranda İç Anadolu Bölgemizde yoğunlaşmıştır.

Bitkisel Yağ Endüstrisi:Ayçiçeği, zeytin, mısır, susam, haşhaş, soya fasulyesi,keten, kenevir, pamuk, ceviz, fındık ve sığla ağaçlarından yağ elde edilir. Ülkemizde bitkisel yağ fabrikalarımız özellikle, Adana, İzmir, Balıkesir, Gaziantep gibi illerde olmak üzere 26 büyük fabrika bulunmaktadır.Zeytinyağı fabrikalarımız özellikle, Ege ve Güney Marmara’da yoğunlaşmıştır. Edremit, Ayvalık, Burhaniye, Aydın, İzmir ve Gaziantep çevresinde ve yoğunlaşmıştır. Ayçiçeği yağı fabrikalarımız en yoğun biçimde Trakya’da yer almaktadır. İç Anadolu, Ege ve Güneydoğu Anadolu’da da ayçiçeği fabrikalarımız bulunur. Soya ve mısırdan yağ üretimi Akdeniz Bölgesi’nde yağ elde edilir. Fabrikaların hammaddeye yakın alanlarda yoğunlaştığı görülmektedir.

Tütün ve İspirtolu İçecekler Endüstrisi:Türkiye önemli bir tütün üreticisi ülkedir. Üretilen tütünler, Doğu tütünleri grubuna girer. Dünya pazarlarında kaliteli tütünler olarak kabul edilmektedir. İlk sigara fabrikası 1884 yılında İzmir’de kurulmuştur. Daha sonra sırasıyla, Adana,İs­tanbul,Samsun,Bitlis,Malatya,İstanbul (Maltepe)Tokat,Bitlis ve Manisa’da fabrikalar kurulmuştur.

İspirtolu içki ve şarap fabrikalarımız büyük oranda özel sektör tarafından işletilmektedirler özellikle: İstanbul, Yozgat, Diyarbakır, Tekirdağ, İzmir, Ankara, Kırşehir, Gazi Antep, Elazığ gibi merkezlerde rakı, bira ve şarap fabrikaları bulunmaktadır.

Konserve Endüstrisi:Ülkemizde konserve üretimi fazla olmasına rağmen tüketim azdır. Bunun temel nedeni yurdumuzda her mevsim taze sebze ve meyve bulunabilmesidir. Özellikle Güney Marmara bölümünde gelişmiştir. Ege ve Akdeniz kıyı kesimlerinde de yaygın olarak yapılmaktadır. Konserve fabrikalarının genel olarak hammadde kaynakları yakınında geliştiği görülmektedir.

Süt ve Süt ürünleri Endüstrisi:Ülkemizde piyasaya süt ve süt ürünleri süren çok sayıda işletme bulunmaktadır. SEK’e bağlı fabrikalar özel­leştirilmiştir. Özel sektörün fabrika sayısı giderek artmaktadır.

Tereyağı: Trabzon-Kars

Beyaz Peynir: Edirne-Tekirdağ

Tulum: İzmir-Erzincan

Kaşar: Kars-Ağrı-Erzurumİzmir, Balıkesir, Edirne, Erzurum, Elazığ, Kars, İstanbul, Trabzon ve Bursa çevresinde yaygın olarak bulunurlar.

2.Dokuma, Giyim ve Deri Endüstrisi:Türkiye dokumacılıkta Dünya’da en önemli yere sahip ülkelerden biridir. Yüksek kalite ve özgün tasarımlar sayesinde yapılan üretimin büyük bölümü ihraç edilmektedir. Uluslararası pazarlarda önemli bir yere sahiptir.

Pamuklu Dokuma: Dokuma endüstrisinin en çok gelişmiş kolunu meydana getirir.Adana, Tarsus, İstanbul, İzmir, Aydın, Nazilli, Malatya, Konya Ereğlisi, Bursa, Kayseri, Manisa geliştiği başlıca merkezlerdir.

İpekli DokumaBursa, Gemlik, İstanbul önemli merkezlerdir.

Dericilik:Büyük oranda ihraç edilmektedir. İstanbul, İzmir, Gerede, Van, Erzincan, Uşak, Kars’ta gelişmiştir.

Yünlü dokuma: Hereke, İstanbul, Kayseri, Bursa, İzmir, Kula, Siirt, Isparta, Uşak ve Gördes önemli merkezlerdir.

Hazır giyim(Konfeksiyon):İstanbul, Bursa, Ankara ve İzmir en önemli merkezlerdir.

Halı dokumacılığı: Isparta, Uşak, Gördes, Demirci, Milas, Bünyan, Kayseri, Lâdik, Kula, Hereke, Kırşehir ve Sivas önemli merkezlerdir.

3. Maden Endüstrisi(Metalürji Endüstrisi):

Demir-Çelik Endüstrisi:Sivas Divriği’de çıkarılan demir, Zonguldak’ta bulunanKarabük ve Ereğli demir-çelik fabrikalarımızda işlenir. Diğer demir-çelik fabrikalarımız, İskenderun, Kırıkkale, Sivas, Bursa ve İzmir’de bulunmaktadır.

Alüminyum fabrikaları:Seydişehir, Kayseri

Bakır işleme fabrikaları:Samsun, Elazığ ve Artvin (Murgul)

Kurşun ve çinko fabrikaları: Elazığ ve Kayseri’de bulunmaktadır.

Krom işleme fabrikaları: Menteşe Yöresi’ndeki krom madeni Antalya’da, Elazığ ve çevresindeki kromlar Guleman’da işlenmektedir.

4. Makine Endüstrisi:

Otomotiv Endüstrisi:İlk otomobil üretimi 1960 yılında montaj şeklinde yapılmıştır. Otomobil fabrikalarımız Bur­sa, Adana, İzmir, İzmit, İstanbul, Gaziantep, Adapazarı gibi merkezlerde yoğunlaşmıştır.

Otobüs, Kamyon ve Kamyonet Fabrikaları:Aksaray, İzmir, İzmit, İstanbul’da,

Demiryolu Taşıtları Yapım ve Bakımı: Eskişehir, Sivas, Ankara, Afyon,

Tersaneler:İstanbul, (Haliç, Hasköy, İstinye, Pendik, Taşkızak), İzmit (Gölcük), İzmir (Alaybey)

Uçak Fabrikası:Ankara (Mürted),

Beyaz eşya, elektrik-elektronik endüstrisi: İstanbul, İzmir, Bursa, Gaziantep ve Manisa’da yoğunlaşmıştır.

5. Kimya Endüstrisi:Yurdumuzda kurulan ilk kimya kuruluşlarımız, İzmit’te klor ve süt kostik fabrikası, Karabük’te sülfirik asit ve amonyum sülfat tesisleridir.

İlaç Endüstrisi: İlaç fabrikalarının büyük bölümü, İstanbul’da bulunmaktadır. Ankara, İzmir ve Adapazarı diğer önemli merkezlerdir.

Sabun-Deterjan Endüstrisi:Büyük firmaların büyük bölümü İstanbul’da bulunmaktadır.

Petrokimya: Ham petrolün arıtıldığı tesislerdir. İlk rafineri 1956 yılında Batman’da kurul­muştur Diğer rafinerilerimiz, İzmit (İpraş), Mersin (Ataş), İzmir (Aliağa), Kırıkkale’de (Orta Anado­lu) da kurulmuştur.

Lâstik fabrikaları:İzmit, Adapazarı ve Kırşehir

Gübre fabrikaları: Modern tarım yöntemleri yaygınlaşmasıyla gübre ihtiyacı ve üre­timi artmıştır. Fabrikalar Karabük, İskenderun, Balıkesir, İzmit, Kütahya, Adana, Kütahya, Tekirdağ, Elazığ, Sam­sun, Bursa, Mersin, Mazıdağı ve İzmir’de bulunmaktadır.

6. Orman Ürünleri Endüstrisi: En önemli ürünler selüloz ve kâğıt üretimidir. Ayrıca kereste, ahşap parke, mobilya ürünleri gibi ürünler elde edilmektedir. Ülkemizde ilk kâğıt fabrikası 1936 yılında İzmit’te kurulmuştur.

Kerestecilik: Zengin hammadde kaynağı nedeniyle Karadeniz’de oldukça gelişmiştir. Önemli merkezler, Sinop(Ayancık),Bilecik, Adapazarı, Rize, Bartın, Ordu, Burdur, Antalya, Isparta ve Düzce.

Mobilyacılık: Ankara, İstanbul, Bursa, İzmir, Adapazarı, İnegöl, Kayseri ve Batı Karadeniz’de bulunan merkezlerde gelişmiştir.

Kâğıt fabrikaları: İzmit, Balıkesir, Giresun(Aksu), Zonguldak(Çaycuma) ,İçel(Taş ucu), Muğla

( Dalaman), Afyon(Çay),Kastamonu(Taşköprü),Bolvadin, Bartın ve Denizli çevresinde bulunur.

7. Çimento, Cam, Seramik Endüstrisi:

Hammaddesi, mika, kum, kireçtaşı, kil, gibi toprak ürünleridir.

Çimento Endüstrisi:Ülke­mizde sanayileşme hızına ve inşaat sanayinin gelişmesine bağlı olarak çimento üretimi hızla artmaktadır. Fabrikalar tüm yurda dağılmış durumdadır. Önemli merkezler, İstanbul, İzmit, Adana, İzmir, Elazığ, Mersin, Yozgat, Denizli, Adıyaman ve Ordu’dur.

Cam Endüstrisi:Fabrikaların büyük kısmı Marmara Bölgesi’nde toplanmıştır. İstanbul, Trakya, Gebze, Kırıkkale, İzmir Adapazarı, Denizli ve Sinop önemli fabrikalarımızın bulunduğu alanlardır.

Seramik ve Porselen Endüstrisi:Bilecik (Söğüt-Bozüyük), Çanakkale, Kütahya, Bursa, İzmir, İzmit, ,Tekirdağ ve Manisa(Turgutlu) önemli merkezlerdir.

Tuğla-Kiremit Endüstrisi:Manisa(Turgutlu),İzmir, Samsun, Eskişehir, Adapazarı, İstanbul, Tekirdağ, Konya önemli merkezleri oluşturmaktadır.

Tagged :

TÜRKİYE’DE SANAYİ KOLLARININ COĞRAFİ DAĞILIMI

TÜRKİYE’DE SANAYİ KOLLARININ COĞRAFİ DAĞILIMI
Un ve unlu mamüller : Konya , Eskişehir, Balıkesir, Ankara ,
Erzurum Kayseri , Gaziantep ………. vb
Şeker Fabrikaları : Konya,Erzurum,Eskişehir, Uşak
Zeytinyağı fabrikası : Edremit, Ayvalık İzmir, Muğla ve Aydın’da ,
Gemlik , Çanakkale, İznik ve Balıkesir’de
Adana , Antakya, Kilis’te
Gaziantep ve çevresinde
Ayçiçek yağı fabrikası : Marmara bölgesinin Trakya kesiminde Edirne ve Tekirdağ çevresinde yoğunlaşmıştır.
Konserve fabrikaları : Balık konservesi Çanakkale’de, Sebze ve meyve konservesi ise İstanbul,
Bursa,Balıkesir ve İzmir gibi illerde,
Hayvan ürünleri sanayisi Trabzon, Erzurum, Van, Kars,Edirne ………. vb
Çay fabrikaları : Çay fabrikaları Rize ve çevresinde y
sigara sanayisi İstanbul , İzmir , Samsun , Malatya , Adana  ve Tokat’ta
Bira ; Ankara , İstanbul , Yozgat ve İzmir de Continue reading “TÜRKİYE’DE SANAYİ KOLLARININ COĞRAFİ DAĞILIMI”
Tagged :