Jeotermal Enerji

Jeotermal enerji yerin derinliklerinde birikmiş ısının oluşturduğu sıcak su ve buhardan yapay yollarla elde edilen enerjidir. Basitçe dünyanın iç sıcaklığından türetilmiş güçtür. Jeotermal kaynaklar yoğun olarak aktif kırık sistemleri ile volkanik ve magmatik birimlerin etrafında oluşmaktadır.

Türkiye Jeotermal Enerji Potansiyeli ve Arama Çalışmaları

Bilindiği gibi jeotermal enerji, yenilenebilir, temiz, ucuz ve çevre dostu olan yerli bir yeraltı kaynağıdır. Ülkemiz jeolojik ve coğrafik konumu itibarı ile aktif bir tektonik kuşak üzerinde yer aldığı için jeotermal açıdan dünya ülkeleri arasında zengin bir konumdadır. Ülkemizin her tarafında yayılmış yaklaşık 1.000 adet doğal çıkış şeklinde değişik sıcaklıklarda jeotermal kaynaklar mevcuttur.

Ülkemizin jeotermal potansiyeli oldukça yüksek olup potansiyel oluşturan alanların %78’i Batı Anadolu’da, %9’u İç Anadolu’da, %7’si Marmara Bölgesi’nde, %5’i Doğu Anadolu’da ve %1’i diğer bölgelerde yer almaktadır. Jeotermal kaynaklarımızın %90’ı düşük ve orta sıcaklıkta olup doğrudan uygulamalar (ısıtma, termal turizm, çeşitli endüstriyel uygulamalar vb.) için, %10’ u ise dolaylı uygulamalar (elektrik enerjisi üretimi) için uygundur. Jeotermal enerji uygulamalarında ilk elektrik üretimi 1975 yılında 0,5 MWe güce sahip Kızıldere Santrali ile başlatılmıştır.

 

Dünyada jeotermal enerji kurulu gücü 2018 yılı verilerine göre 14.369 GWe düzeyindedir. Jeotermal enerjiden elektrik üretiminde ilk beş ülke; ABD, Filipinler, Endonezya, Türkiye ve Yeni Zelanda şeklindedir. Elektrik dışı kullanım ise 70.000 MWt’ı aşmış olup dünyada doğrudan kullanım uygulamalarındaki ilk 5 ülke ise ABD, Çin, İsveç, Belarus ve Norveç’tir.

Jeotermal enerji arama çalışmalarına hız verilmiş ve sondajlı jeotermal enerji aramaları 2.000 m seviyelerinden 28.000 m seviyelerine çıkarılmıştır. 2005 yılından itibaren Bakanlığımız desteğiyle, mevcut kaynakların geliştirilmesi ve yeni kaynak alanlarının aranması çalışmalarına ağırlık verilmesi nedeniyle, 2004 sonu itibari ile 3.100 MWt olan kullanılabilir ısı kapasitesi, 2018 yılı Aralık sonu itibari ile ilave 1.900 MWt ısı enerjisi artışıyla 5.000 MWt’e yükselmiştir. 173 adet olan keşfedilmiş jeotermal saha sayısı da sondajlı aramalarla 10 adedi elektrik üretimine uygun olan yeni sahaların keşfiyle 239 sahaya çıkarılmış olup bugüne kadar toplam 632 adet, 410.000 metre sondajlı arama çalışması yapılarak doğal çıkışlar dahil açılan kuyularla yaklaşık 5.000 MWt ısı enerjisi elde edilmiştir.

2008 yılında, Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ve özel sektörün de jeotermal arama, geliştirme ve yatırım çalışmaları ile birlikte ülkemiz toplam jeotermal ısı kapasitesi (görünür ısı miktarı) 35.500 MWt’e ulaşmıştır.

Jeotermal enerji yerin derinliklerinde birikmiş ısının oluşturduğu sıcak su ve buhardan yapay yollarla elde edilen enerjidir. Jeotermal kaynaklar yoğun olarak aktif kırık sistemleri ile volkanik ve magmatik birimlerin etrafında oluşmaktadır.Kısa Bilgi :

 

Tagged : /

Türkiye’de Enerji Kaynakları

  • .  Türkiye çok çeşitli birincil enerji kaynaklarına sahip bir ülkedir.
  • .  Türkiye’de taşkömürü, linyit, asfalsit, ham petrol, doğal gaz, uranyum ve toryum gibi fosil kaynak rezervleri ile,
  • .  Hidroelektrik enerji, jeotermal enerji, güneş enerjisi,dalga enerjisi, biyomas (Biyokütle) enerji gibi tükenmez kaynak potansiyelleri bulunmaktadır.
  • .  Türkiye’nin, dünyada halen yoğun olarak kullanılan fosil kaynakların, özellikle petrol ve doğalgazın görünür rezervleri yeterli düzeyde değildir.
  • Kömür, jeotermal ve hidrolik enerji rezerv ve potansiyeli ise dünya kaynak varlığının %1’i civarındadır.

 enerjikaynaklari2

Başlıca Enerji Kaynaklarımız

  1. Taş Kömürü
  • .  1. Jeolojik Zaman’da oluşmuş bir kömür türüdür.
  • .  Kalorisi yüksek olduğundan genellikle Demir-Çelik Fabrikalarında yakıt olarak kullanılır.
  • .  Türkiye’deki taşkömürünün büyük bir bölümü Ereğli ve Karabük’te ki demir-çelik fabrikalarında, geri kalanı iseÇatalağzı Termik Santrali’nde elektrik üretiminde kullanılır.
  1. Linyit
  • .  Taşkömürüne göre kalorisi daha düşük olan linyit kömürü, 3. Jeolojik Zamanda (Tersiyer) oluşmuş bir kömürdür.
  • .  Türkiye Linyit yatakları bakımından oldukça zengindir.
  • .  Linyit genellikle elektrik üretiminde (Termik Santraller) kullanılır.
  • .  Ayrıca sanayide ve konutların ısıtılmasında da kullanılır.

Linyitle Çalışan Başlıca Termik Santrallerimiz:

o    Manisa (SOMA)

o    Kütahya (SEYİTÖMER, TUNÇBİLEK)

o    Muğla (YATAĞAN)

o    Kahramanmaraş (AFŞİN-ELBİSTAN)

o    Ankara (ÇAYIRHAN)

o    Bursa (ORHANELİ)

  1. Petrol
  •   Çok önemli bir enerji kaynağı ve Petro-Kimya Sanayinin ham maddesidir.
  •   Günümüzde uğruna savaşların çıktığı bir enerji kaynağıdır.
  •   Büyük ölçüde 3. Jeolojik Zaman’da oluşmuştur.
  •   Ülkemizden çıkarılan ham petrol, yıllık petrol ihtiyacımızın yalnızca %10 unu karşılar. İthalat ürünlerimizdendir.
  1. Doğal Gaz
  •   Organik kökenli yanıcı bir madde olan doğal gaz, petrol rezervlerinin çevresinden çıkarılır.
  •   Diğer fosil yakıtlara oranla çevre kirliliğine daha az neden olur.
  •   Doğal Gaz: Termik Santrallerde, Konutların Isıtılmasında ve Sanayide kullanılmaktadır.
  •   2006 yılında elektrik üretimimizin %44 ü doğalgazdan elde edilmiştir.
  •   Yıllık doğal gaz tüketimimiz 10 milyar m³ tür. Ancak yerli kaynaklardan bunun sadece 250–750 milyon m³ ü karşılanabilmektedir.
  •   En çok doğal gaz ithal ettiğimiz ülke Rusya’dır.
  1. Hidroelektrik Enerjisi
  •   En temiz enerji kaynağıdır.
  •   Türkiye, Rusya ve Norveç’ten sonra Avrupa kıtasında hidroelektrik potansiyeli bakımından 3. sıradadır.
  •  2006 yılı elektrik üretimimizin % 28 i HES’ ler den elde edilmiştir.
  •   Türkiye mevcut hidro elektrik potansiyelinin %32 sini kullanmaktadır.
  1. Rüzgar Gücü
  •   Çevreyi kirletmeyen ve tükenmeyen bir enerji kaynağıdır.
  •   Bu özellikleri nedeniyle son yıllarda kullanımı artırılmaya çalışılmaktadır.
  •   Ancak pahalı bir yatırım gerektirmeleri nedeniyle ülkemizde rüzgar gücüyle çalışan santral yok denecek kadar azdır.
  •   Bu santrallerin ilki 1998 yılında İzmir (Çeşme – Alaçatı Beldesi) de kurulmuştur.
  1. Güneş Enerjisi
  •   Temiz ve tükenmeyen enerji kaynakları içinde önemli bir yere sahiptir.
  •   Birçok bölgemizde; güneşli gün sayısı ve güneşlenme süresi yeterli düzeydedir.
  •   Ülkemizde güneş enerjisi, Isınma ve sıcak su elde etmekte kullanılmaktadır.
  •   Son yıllarda güneş enerjisi ile çalışan otomobillerin geliştirilmesi çalışmalarına hız verilmiştir.
  •   Güneş enerjisi için en uygun bölgemiz Güneydoğu Anadolu Bölgesi, sonrasında Akdeniz Bölgesi’dir.

Güneş Enerjisinin Avantajları:

o    Doğrudan güneş enerjisini kullanır,

o    Doğal ısıtma ve soğutma sistemleri kullanarak binaların  gereksiz ve aşırı ticari enerji tüketimlerini önler,

o    Çevre değerlerini korur, Çevreye verilen zararları en aza indirir,

o    Doğal ve sağlığa zararsızdır…

  1. Jeotermal Enerji

Jeotermal Kaynaklar Şu Amaçlarla Kullanılır:

  •   Elektrik enerjisi üretimi
  •   Merkezi ısıtma, soğutma, sera ısıtması vb.
  •   Kimyasal madde ve mineral üretimi. Karbondioksit, gübre, lityum, ağır su, hidrojen.
  •   Kaplıca amaçlı kullanım (termal turizm)
  •   Düşük sıcaklıklarda kültür balıkçılığı
  •   Mineralli su olarak içmede kullanılır.
  1. Nükleer Enerji
  •   Uranyum ve Toryum gibi radyoaktif minerallerin atomlarının parçalanmasıyla açığa çıkan enerjiye nükleer ( atom ) enerji adı verilir.
  •   Türkiye toryum madenleri bakımından dünyada 2. sırada yer almaktadır. ( Eskişehir – Sivrihisar )
  •   Ülkemizde nükleer santral bulunmamaktadır.
  •   Ancak Mersin (Akkuyu) ve Sinop’a nükleer santral yapılması planlanmaktadır.

Kaynak: cografya.sitesi.web.tr/turkiyede-enerji-kaynaklari.html

Tagged : / / / / / / / / / / / / / /