Havadan su elde etme

Su olmadan diğer tüm canlılar gibi biz insanlar da yaşayaz. Zamanın başlangıcından beri bizler her daim suyun yanında yaşamımızı sürdürdük ve yaşam sürdürmesi zor olduğundan suyun olmadığı geniş toprakları terk edilmiş bıraktık. Havadaki nemden su çıkarabilen yeni bir makine bunu değiştirmeye aday.

20 yıl önce bir akşam, James J Reidy kendi yaptığı nem gidericiyi kontrol ediyordu ve içeriği süzgeçten geçirdiğinde nasıl saf göründüğünü fark etti. Geçen yirmi yılın ardından, o an doğan bu fikir insanların gezegenimiz Dünyada nerde ve nasıl yaşayacağını etkileyebilir. Reidy’nin fikri çok basitti. Havadan içme suyu elde etmek mümkün ve bunu yapan aletlerin satıldığı bir pazar var.

Şimdilerde Reidy’nin teknolojisi ticari bir hal almaya başlıyor ve “The AirWater Machines” (Hava Su makineleri)  çeşitli boyutlarda, günde 20 litre’den (1.300$) den 5.000 litreye (160.000$) kadar üretebilecek ve üstelik makinelerin günde 50 litreden fazla üretimi için güneş enerjisi seçeneği de olacak. 5.000 litre üretim hacmine sahip güneş enerjili makinenin maliyeti 250.000$ olacak; ama ihtiyaç duyduğu şeyler sadece güneş ve hava olduğundan ve ikisinin de bedava olması bakım ve sermaye giderlerini ekarte ediyor.

Atmosferden su elde etme yeni bir olay değil. Zamanın başlangıcından beri, doğanın kendi süregelen buharlaşma ve yoğunlaşma döngüsü (Hidrolojik Döngü) dünya üzerindeki tüm hayat için suyun ana döngü kaynağıydı.

Dünya atmosferi her zaman 4.000 mil küp  (1,7*1013 m3)  su içerir ki bu da dünyadaki toplam su miktarı olan 344 milyon mil küp’ün 0,000012% oluşturuyor. Doğa bu oranı buharlaşma ve yoğunlaşma dengesiyle insan aktivitelerinden bağımsız bir şekilde korumayı başarıyor.

İçme suyu olanağı küresel bir problem. Küresel olarak 15 milyar dolarlık pet şişe su pazarına ve 100 milyar dolarlık su işleme endüstrilerine sahibiz ve bunlar pratikte maliyeti yüksek ve büyük altyapısı olup da ciddi coğrafi kısıtlamalara sahip fabrikalar. Tüm bu metotlar geleneksel su kaynağına ihtiyaç duyuyor ve her biri doğasında zayıflıklara ve dezavantajlara sahipler.

Yukarıdakilerin yerine, dünya çapında bastırılmış ve doyumsuz bir şekilde yeni içme suyu kaynaklarına ihtiyaç var. HavaSu makineleri sundukları bitmek tükenmek bilmeyen güvenilir ve steril içme suyu kaynaklarından dolayı bu soruna çözüm olabilirler.

Temel olarak HavaSu sistemi, model büyüklüğü ne olursa olsun 5-6 saniye içinde her damla suyu steril uyguladığı ultra-viole ışığı aracılığıyla steril hale getiriyor. UV ışık dalgaları bakteri, virüs ve diğer mikro organizmalardaki DNA ipliklerini kırıyor ve anlık ölümlerine sebep oluyor.

Bu steril haldeki su daha sonra tescillenmiş bir 1-mikron aktive karbon su filtresinden geçiyor. Bakterilerin ortalama büyüklüğü 5 mikron kadardır. Bu filtre herhangi bir olası katı maddeyi, toksin kimyasalları, uçucu organikleri ve diğer kirleticileri bunlara koku, tat ve renk değiştirenler de dâhil temizliyor. Bu filtre işlemini ikinci bir UV ışığı ve sterilizasyon takip ediyor.

UV ışığı veren bir başka lamba (tescillenmiş) çıkış noktasında bekliyor ve steril bir çıkış sağlıyor. HavaSu sistemi içeri düşen ilk damladan su tankına düşen son damlaya kadar su işleme sırasında tamamen kapalı steril bir ortam sağlıyor.

Sistem özellikle kurak olarak gösterilen alanlarda etkili; ama aslında havada çok nemin olduğu alanlar. Bu gibi iklimlerde gün boyunca makine kendini şarj edebiliyor ve geceleri havada nemin yükselmesiyle su üretebiliyor. HavaSu makinelerinin üretiminin şuan için Brezilya, İsrail, Çin ve uzak bir olasılık olsa da Avustralya’da olacağı söyleniyor.

Kaynak: gizmag.com/extracting-water-from-the-air/2796/

Tagged : /

Hava Yolları

Diğer ulaşım sektörlerine göre geç başlayan ve hızla gelişen bir sektördür. Hava yolu ulaşımı dünyada belli hatlarda yoğunlaşmıştır. Diğer ulaşım araçlarına göre yük ve yolcu taşımacılığında en pahalı ulaşım aracıdır.

Uçakları diğer uçucu araçlardan olan helikopter, balon, ve zeplinlerden ayrılan en önemli özelliği kaldırma kuvvetinin kanatları aracılığıyla sağlanmasıdır.

Dünya yolcu trafiğinin 1/4 ‘ü, yük trafiğinin 1/3’ü Avrupa kıtasından yapılmaktadır.

ABD dünya havayolu ulaşımının en yaygın ve gelişmiş olduğu ülkedir. Kuzey Amerika’da 11000’den fazla hava alanı bulunmaktadır. Dünya hava trafiğinin 1/3’ü ABD sınırları içerisinde gerçekleşmektedir. Bu da hava ulaşımının ne kadar geliştiğinin göstergesidir. Ülkelerin alanının büyük olması zaman tasarrufu sağlayan havayolu ulaşımının daha fazla gelişmesine neden olmaktadır. Kıtalararası yolcu taşımacılığında da en fazla tercih edilen ulaşım aracı hava yoludur.

Tam altı yıldır birinciliği bırakmayan Atlanta HartsfieldJackson Havalimanı, 2005’i rekor kırarak tamamladı. Yolcu sayısının 85 milyon 900 bini geçtiği Atlanta’ya tam 980 bin uçak seferi yapıldı. İlk 10’a Atlanta dışında ABD havalimanlarından Chicago, Los Angeles, Dallas ve Las Vegas girebilirken Londra Heathrow, Paris Charles de Gaulle, Frankfurt ve Amsterdam Schiphol Avrupa’dan ilk onda yer alan havalimanları oldu. Uzakdoğu’dan ilk 10’daki tek temsilci ise Tokyo Haneda Havalimanı olmuştur.

1996 yılındaki hava alanlarının potansiyellerinin 10 yıl gibi bir sürede, büyük değişiklikler göstermesi uluşımda hızlı bir değişim olduğunun kanıtıdır. Çin’de denizin doldurulmasıyla inşa edilen ve 12 milyar dolara mal olan ve bir ada olan Chek Lap Kok Hava alanı yılda 120 milyon yolcuya hizmet verecektir. Ülkemizde yurt dışına açılan en büyük hava alanımız İstanbul Atatürk Hava Limanı’dır. Türkiye ile Hong Kong arasındaki mesafe 8 bin km’dir. Uçuş Türkiye’den giderken 10, dönerken 12 saat sürmektedir. Aradaki iki saat, uçuş yolundaki rüzgarlardan kaynaklanmaktadır.

TÜRKİYE’DE HAVA YOLU ULAŞIMI

Türkiye’de ilk hava ulaşımına 1933 yılında Hava Yolları Devlet İşletmesi adıyla pervaneli uçaklarla başlanmıştır. 1956 yılında adı değiştirilerek Türk Hava Yolları olmuştur.

Günümüzde hava yolu ulaşımı yapan özel şirketler de bulunmaktadır. (Pegasus, Onur Air, Atlasjet, SunExpress, Sky)

Ülkemizdeki uluslar arası standartlarda havalimanları: Esenboğa (Ankara), Atatürk (İstanbul, Adnan Menderes (İzmir) ve Antalya Havalimanlarıdır.

HAVA YOLLARININ ULAŞIMDAKİ YERİ

Diğer ulaşım sistemlerine göre maliyetli olmasına karşın hava yolu ulaşımı hızlı ve güvenlidir. 2003 yılında ulaşımdan çekilen Concorde uçakları ses hızını aşabilmekteydi. Günümüzde ise saatte 960 km’ye çıkan hızları ile uzun mesafeleri kısa zamanda almayı sağlamaktadır.

Ayrıca gelişen teknolojiyle birlikte yeni uçaklar daha güvenilir ve kapasitesi daha fazladır. Boeing 777 ve Airbus A380 şu anda hava yolu ulaşımında kapasitesi en geniş uçaklardır.

Hava yolu ulaşımı daha çok gelişmiş ülkelerde fazladır. Ayrıca kargo taşımacılığında da büyük kargo uçakları kullanılmaktadır.

Tagged : /