Fiziksel Gelişim

gelişim psikolojisi içinde fiziksel gelişim 5 bölümde incelenmektedir.

1) Doğum Öncesi Dönem

  • İlk iki haftaya germinal dönem denir.
  • Mitoz bölünme ile 3 ila 8 hafta arası zigot oluşur.
  • Ektoderm: En dıştaki tabaka gelişir.
Saç, deri, tırnak.
  • Mezoderm: Orta tabaka gelişir.
Kas, iskelet, dolaşım ve sindirim sitemleri, salgı bezleri.
  • Endoderm: İç tabaka gelişir.
Tüm iç organlar.
  • Dölüt dönemi: Döllenme oluşur ve 13. güne kadar zigotun dölyatağına yerleşmesi tamamlanır.
  • Embriyo Dönemi: 2. haftadan itibaren plasenta oluşmaya başlar. Kalp atmaya başlar, kan damarları ve sinir sistemi gelişir. 8. haftaya kadar gebelik hissedilmeye başlar.
  • Fetüs Dönemi: Cinsel organların görünümü tamamlanır. Uyarıcıya tepki verilir. Bacak kol hareketleri görülür. 16. haftada deri ve saç gelişir, iskelet yapısı güçlenir. Yine 16. haftada nöronların oluşumu başlar. Gözler açılır. Boşaltım sistemleri olgunlaşır. 36. hafta sonunda döl yatağı dışında yaşayabilir.

0-6 Ay arası bebekler,  biberonu tutabilir, nesnelere ulaşır, sırtüstü yatma durumundan yüzüstü yatma durumuna geçebilir ve birçok refleksif davranış sergileyebilir.

6-12 ay arası bebekler, az refleksif davranış gösterir, desteksiz oturur, yerde sürünür ve bir yere tutunarak ayağa kalkabilir.

12-18 ay arası, yürümeye başlar ve merdivenden emekleyerek çıkabilir.

18-24 ay arası, koşmaya başlar, koltuğa tırmanabilir, tekerlekli oyuncakları itip çekebilir, basit yapboz tamamlar, 6 kata kadar kule yapabilir, bağırsakların denetimini kazanır.

2) Bebeklik Dönemi (0-2)

  • Doğum öncesi dönemden sonra fiziksel gelişimin en hızlı olduğu dönemdir.
  • Doğum öncesi dönemde oluşan refleksif nitelikler 6. aydan itibaren amaçlı hareketlere dönüşmeye başlar.
  • Yeni doğan bebekte nefes alma, kökünü arama (yüzünü dokunulan alana çevirme), emme, yutma, göz kırpma ve gözbebeği refleksi gibi var kalma refleksleri görülür.
  • Moro Refleksi: Boyun kaslarının kontrolü.
  • Palmar Refleksi: Elle yakalama, kavrama.
  • Tonik Boyun Refleksi: Kol nereye giderse boyun o yöne gider. Sırt üstü yattığı zaman baş yana döner, kol bacak aynı tarafa uzanır ve ters taraf bükülür.
  • Babinski Refleksi: Ayak gıdıklandığında ayak başparmağı açılır ve gerilir.
  • Son 4 refleksin yanı sıra yüzme, adım atma gibi ilkel reflekslerde bebeklik döneminde gözükmektedir.
2-3 yaş arası çocuklar, üç tekerlekli bisiklete biner, atlar, topu iki eliyle tutabilir, merdivenleri tutunmadan çıkar, sidik torbasının denetimini kazanır, bardağı tutup suyu içebilir, tek ayak üstünde dengede durabilir, topu tekmeleyebilir.

3) İlk Çocukluk Dönemi (3-6)

  • Sinir sistemi gelişimini büyük oranda tamamlar.
  • Dönemin sonuna doğru kalp atışları normal bir bireyle aynı hıza kavuşur.
  • Sindirim sistemi gelişir ve bir yetişkinin yiyebileceği şeyleri hazmedebilir.
  • Büyük kas hareketlerini küçük kas hareketlerine göre daha rahat yaparlar.
3 yaşındaki bir çocuğa top atıldığında elleriyle değil de iki koluyla yakalaması.
  • Bu dönemde el göz koordinasyonu gerçekleştirilemiyor. Bu yüzden çocukların küçük kaslarını geliştirici çalışmalar yerine büyük kaslarını geliştirici çalışmalara öncelik verilmelidir. İnce motor becerileri gerektiren işler yaptırılmamalıdır.
İğneden iplik geçirme, ince uçlu kalem kullanma vs.

3-4 yaş arası çocuklar, düşmeden koşar, kollarına atılan büyük bir topu tutabilir, merdivenleri rahatça çıkar, büyük düğmeleri ilikleyebilir, kalemi başparmak ile iki parmak arasında tutabilir.

4-5 yaş arası çocuklar, hızlı koşar, alçak bir duvarın üstünde yürüyebilir, kendi kendine giyinebilir, büyük oyuncakları taşıyabilir, kare ve üçgeni kopyalayabilir, kağıdı çizili yerinden makasla kesebilir, ipi boncuklardan geçirebilir ancak iğneden geçiremez.

5-6 yaş arası çocuklarda fiziksel gelişim, tek ayağı üzerinde zıplayabilir, top oyunlarını oynar, iki tekerlekli bisiklete binebilir, ayakkabı bağcıklarını bağlayabilir, fermuarı birleştirebilir, küçük düğmeleri ilikleyebilir ve bir nesneye ulaşırken baş, beden ve kollarını eşgüdümlü olarak çalıştırabilir.

4) İkinci Çocukluk – Okul Dönemi (7-11)

  • Fiziksel gelişim önceki dönemlere göre daha yavaştır.
  • Çocuklar bu dönemde ince motor becerilerini geliştirebilirler.
  • Kas göz koordinasyonu gerektiren etkinliklerde başarı artar.
  • Okul öncesine kadar görme zayıftır. Ancak bu dönemle birlikte görme normale döner.

5) Ergenlik Dönemi (12-18)

  • Erinlik Dönemi: Cinsiyet yeteneklerinin kazanılmasıyla ilgili önemli bir geçiş dönemidir. Erinlik döneminde erkekler için önce birincil sonra ikincil, kızlar için önce ikincil sonra birincil cinsiyet özellikleri kazanılır.

Kpss gelişim psikolojisi fiziksel gelişim konusunda bilmemiz gereken bir diğer önemli nokta da birincil ve ikincil cinsiyet özellikleridir.

Birincil Cinsiyet Özellikleri: Üreme fonksiyonu ile ilgili erkeklerde penis ve testisler, kızlarda ise rahim ve yumurtalıklardaki özellikler birincil cinsiyet özellikleridir.

İkincil Cinsiyet Özellikleri: Vücudun kıllanması, göğüslerin büyümesi, ciltteki pütürleşme, ses tonu, sivilceler, kalçaların genişlemesi gibi, kısaca cinsel olgunlaşmanın gözle görülebilir özelliklerini kapsamaktadır.

  • Hormonların ilk ortaya çıkışı erinlik dönemindedir.
  • İskelet yapılarında hızlı gelişmeler gerçekleşir.
  • Sakarlıklar sıklıkla görülür.
Kızlar erkeklerden önce ergenliğe girerler.
  • Kızlar erken olgunlaştığına, yaşıtlarına göre daha çekingen olurlar ve sosyal ilişkilerde yetersiz hissederler. Bulunduğu gruptan dışlanma olabilir.
  • Erkekler erken olgunlaştığında, yaşıtlarına göre daha fazla ilgi görür, grup lideri gibilerdir, akranlarına daha kolay uyum sağlar ve daha dışa dönüktürler.
  • Kızlar geç olgunlaştığında, daha dışa dönük, sosyal ilişkileri kuvvetli ve yaşıtları arasında popülerdirler.
  • Erkekler geç olgunlaştığında, daha az ilgi görürler, dikkat çekici hareketlerde bulunarak dikkatlerini kendi üzerlerine çekmeye çalışırlar.

kaynak : kpsskonu.com

Tagged : / / / /

Gelişim Görevleri

Gelişim görevini (ödevini) bireyin yaşamındaki belli bir dönemde ortaya çıkan, başarı elde edildiğinde bir sonraki görevlerde de başarı ve mutluluğa yol açan, başarılamadığında ise mutsuzluğa, toplumun hoş görmemesine ve daha sonraki görevlerde zorluklara yol açan görev olarak açıklamıştır.

Havighurst yaptığı bu tanımla açık bir şekilde, bireyin gelişim görevi süresince yapması gereken görevler yerine getirilmezse bireyin mutluluğa ulaşamayacağını belirtmektedir.

1) Bebeklik Dönemi (0-2 Yaş)

Kpss sorularında bebekli dönemi için anahtar kelime dünyaya uyum sağlamaktır.
  • Bağlanma davranışı en önemli görevdir. 6. ayda bebek anneye bağlanma davranışı gösterir.
6. ayda oluşmasının sebebi bellek oluşmasıdır.
  • Duygusal, psikomotor ve algısal olgunlaşmanın gerçekleşmesi beklenir. Genellikle 6. ayda.
  • İlkel bir neden sonuç ilişkisi kurulabilir.
Bebek ağlarsa annesi emzirir.
  • Yürüme davranışını göstermesi beklenir.
  • İlk dil gelişimi ve dil için kritik dönem buradadır. (Babıldama evresi)
  • Katı besinler yenilebilir.
  • 8. aydan sonra nesne devamlılığı gelişmeye başlar.
  • Sosyal çevre ile ilişki kurulmaya başlanır.

2) İlk Çocukluk Dönemi (2-6 Yaş)

Anahtar kelime kendini tanımadır.
  • Hayali oyunlar oynanır.
Piaget ile çelişen bir durumdur.
  • Dil gelişimi bu evrede tamamlanır.
  • Kendi davranışları üzerinde otokontrol kurar.
Tuvalet eğitimi gibi.
  • Özbakım becerilerinin yerine getirilmesi beklenir.
Bunun için çocuğun gelişim seviyesine uygun çevresel fırsatlar verilmelidir.
  • Cinsiyet, cinsiyet farklılıkları ve mahremiyeti öğrenmesi beklenir.
  • Grup oyunlarında statü ve rol dağılımı yoktur.
  • Erken ahlak gelişimi bu evrededir.
Bu ahlak gelişimi doğru ve yanlış niteliğinde çevre baskısıyla oluşturulmuştur, sorgulanamaz.
  • Cinsiyet rolleriyle özdeşim kurulur.
Kızların anneyi, erkeklerin de babayı taklit etmesi gibi.

3) Son Çocukluk Dönemi – Okul Çağı (6-12 Yaş)

Anahtar kelime sosyalleşmedir.
  • Oyun becerilerini geliştirmesi beklenir.
Burada rol dağılımı gerçekleşir.
  • Kendine karşı bütüncül bir algılayış tarzı geliştirilir.
  • Yaşıtlarıyla iyi ilişkiler kurması beklenir.
  • Cinsiyet rollerinin öğrenilmesi tamamlanır.
  • Okuma, yazma ve hesap becerilerinin gelişimi beklenir.
  • Değer yargıları ve ahlaki gelişim oluşur.
  • Kişisel bağımsızlık gelişir.
  • Sosyal gruplara ve kurumlara karşı tutumlar oluşur. İlk tutumsal nitelikler burada görülür.
Bunun sebebi bireyin bilişsel yapıyı ilk defa örgütleyebilmesidir.

4) Ergenlik Dönemi (12-18 Yaş)

Anahtar kelime kimlik kazanmadır.
  • Bireyin yetişkin bir fiziksel yapıya ulaşması beklenir.
  • Duygusal bağımsızlığa kavuşması beklenir.
  • Akran gruplarına üyelik ve aidiyet kavram arayışları bu dönemde gelişir.
  • Cinsiyet rollerine uygun davranışlar bu dönemde alınır. Yani cinsiyet rollerinin ortaya konması bu dönemdedir.
  • Mesleki ilgi oluşur ve netleşir. Mesleki kristalleşme bu dönemdedir.
  • Birey toplumsal sorumluluk alır.
  • Değişen bedene uyum sağlaması beklenir.
  • Fiziksel olarak kendini kabullenme görülür.
  • Kimlik duygusunun gelişmesi beklenir.

5) Genç Yetişkinlik Dönemi (18-35 Yaş)

  • Ebeveynlerinden bağımsız olması beklenir.
  • İçselleştirilmiş bir ahlak örüntüsü gerçekleşir.
  • Yakın dostluk ilişkisi kurulması beklenir.
  • Evlilik ve kariyer olgusu bu yaşlarda gerçekleşir.

6) Orta Yetişkinlik Dönemi (35-60 Yaş)

  • Aile kurma.
  • Toplumsal katkı.
  • Mesleki zirve hedeflenir.

7) Yaşlılık Dönemi (65 Yaş Üzeri)

  • Derin bir entelektüelleşme beklenir.
  • Eşin ölümüne uyum söz konusudur bu dönemde.
  • Ölüm hakkında belirli bir tutum geliştirme.

Gelişim Görevleri Özellikleri

  • Bireysel büyüme ve gelişme süreklidir.
  • Belli kültürde yaşayan bireyler benzer gelişim evrelerinden geçer.
  • Gelişim görevleri oldukça açık ve seçiktir.
  • Bir dönemin gelişim döneminin hazırlığı önceki dönemden başlar.
  • Bir dönemde başarıyla yerine getirilemeyen görevler ileriki dönemleri olumsuz etkiler.
Tagged : / / / /