Su Biyomları

– Bu geniş alan birçok canlıya yaşam alanıdır. Aynı zamanda karada yaşayanlar için de önemlidir.
Dünya’nın en büyük biyomunu oluşturur.
Dünya’nın %70’i sularla kaplıdır.
– Tatlı su ve tuzlu su biyomu olmak üzere ikiye ayrılır.
– Su biyomlarında sıcaklıklar fazla değişkenlik göstermez. Ayrıca suyun varlığı ya da yokluğu da biyomları sınırlamaz.
– Yukarıda sayılanların bir sonucu olarak karasal biyomlara göre daha düzenlidir.

Su Biyomlarını Etkileyen Faktörler

– Oksijen ve Karbondioksit
Sıcaklık
– Işık (Fotosentez için gerekli)
– Eriyik haldeki mineraller
– Besin maddesi (planktonlar)

Işığın ulaşabildiği kısım ilk 200 metrelik kısımdır. Buraya fotik alan, ışığın ulaşamadığı 200 metreden derin kısma ise afotik alan denir.

Su biyomunda canlılar daha çok Güneş ışığının ulaştığı yüzeyden 200 metre derinliğe kadar yaşarlar.

İki grupta incelenir:
– Tuzlu Su Ekosistemleri
– Tatlı Su Ekosistemleri

1. Tuzlu Su Biyomu

– Okyanus, deniz ve bazı göllerde görülür.
– Tatlı su biyomlarına göre daha düzenlidir.
– Güneş enerjisini emer ve atmosferin düzenliliğine yardımcı olur.
– Nispeten sabit bir besin ve eriyik halde tuz depolar.
– Biyoçeşitlilik fazladır.
– Biyomun başlıca üyeleri balıklar, balinalar, köpekbalıkları, kabuklular, süngerler, ahtapotlar ve penguenler.

2. Tatlı Su Biyomu

– Göller, bataklıklar ve akarsularda görülür.
– Abiyotik etkenler yukarıda sayılan tüm tatlı sularda farklılık gösterir.
– Akarsu ağızları biyoçeşitlilik açısından zengindir.
– Bu biyomlar zamanla doldurularak karasal biyom özelliği kazanabilir.
– Biyomun başlıca üyeleri tatlı su balıkları, pelikan, kurbağa, su samuru, yeşil başlı ördek…

Tagged : / / / / / / / / / /

Biyoçeşitlilik

Tanımlar

  • Ekosistem: Canlı ve cansızların oluşturduğu birlikteliğe ekosistem denir.
  • Biyoçeşitlilik: Bir bölgedeki genlerin, ekosistemlerin ve ekolojik olayların oluşturduğu bütüne biyolojik çeşitlilik denir. Biyoçeşitlilik birinci derecede doğal koşullara bağlıdır.
  • Biyom: Benzer bitki ve hayvan topluluklarını barındıran yaşam ortamlarına biyom denir.
  • Habitat: Belirli bir canlı türünün yaşam alanı.

 Biyoçeşitliliğin Yeryüzündeki Dağılışı

1. Yağmur Ormanları Biyomu

Bulunduğu Yer: 0 – 10 derece kuzey ve güney paralelleri.

İklim: Yıl boyunca nemli ve sıcak

Bitkiler: Yüksek ağaçlardan ot ve çalılıklara. Yıl boyuna yeşil kalabilen yayvan yapraklılar

Hayvanlar: Yılan, kertenkele, kurbağa, şempanze, jaguar, leopar, orangutan, goril, yarasa, kartal.

2. Savan Biyomu

Bulunduğu Yer: 10 – 20 derece kuzey ve güney paralelleri.

İklim: Yazları sıcak ve nemli, kışları kurak

Bitkiler: Yağışlı dönemde yeşeren uzun boylu ot toplulukları.

Hayvanlar: Aslan, kaplan, çita, babun, zürafa, zebra, fil, bizon, antilop, timsah, devekuşu, geyik.

3. Çöl Biyomu

Bulunduğu Yer: Sıcak çöller.

İklim: Her mevsim kurak

Bitkiler: Geniş gövdeli kuraklığa dayanıklı bitkiler, örneğin kaktüs ve otlar

Hayvanlar: Deve, yılan, kertenkele, akbaba, akrep, gelincik, fare.

4. Yapraklarını Döken Orman Biyomu

Bulunduğu Yer: Orta kuşak karalarının batı kesimleri.

İklim: Her mevsim nemli, yazları sıcak, kışları kurak.

Bitkiler: Kışın yapraklarını döken ağaçlar.

Hayvanlar: Geyik, ayı, sincap, karaca, çakal, gelincik, samur, kuşlar ve sürüngenlerdir.

5. Ilıman Çayırlar Biyomu

Bulunduğu Yer: Orta kuşak karalarının iç kesimleri.

İklim: Yazları sıcak, kışları kurak ve kar yağışlı

Bitkiler: İlkbahar ve yaz döneminde yeşeren otsu bitkiler.

Hayvanlar: Ayı, kurt, tilki, tavşan, lama, kanguru, yabani atlar, kuşlar ve böcekler.

6. Çalı Biyomu

Bulunduğu Yer: Orta kuşak, akdeniz ikliminin etkili olduğu alanlar.

İklim: Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlı

Bitkiler: Maki

Hayvanlar: Kurt, tilki, çakal, kokarca, yabani keçi ve koyun ile çeşitli kuş ve böceklerdir.

7. İğne Yapraklı Ormanlar Biyomu

Bulunduğu Yer: Orta kuşağın soğuk kuşağa yakın yerleri.

İklim: Yazları serin, kışları soğuk ve kar yağışlı

Bitkiler: Tayga ormanları

Hayvanlar: Geyik, ayı, tilki, tavşan, vizon, kurt, samur, vaşak, su samuru, porsuk, çeşitli kuş ve böcekler.

8. Tundra Biyomu

Bulunduğu Yer: Kutuplara yakın yerlerde

Bitkiler: Yazın yeşeren otlar, yosunlar, likenler, bodur bitkiler

Hayvanlar: Ren geyiği, misköküzü, boz ayı, kutup tilkisi, kurt, tavşan, samur, vaşak, kunduz, kuşlar ve böcekler.

9. Deniz Biyomu

Bitkiler: Yosunlar

Hayvanlar: Balıklar, mercanlar, midye, yengeç, kaplumbağa, ahtapot, sünger ve deniz anaları.

10. Tatlı Su Biyomu

Bitkiler: Sazlık, kamış, nilüfer, planktonlar

Hayvanlar: Kurbağa, yengeç, yılan ve böcekler.

11. Dağ Biyomları

İklim: Nem, basınç az, sıcaklık farkı fazla

Bitkiler: Çayırlar

Hayvanlar: Ayı, tilki, tavşan, tibet öküzü, kartal, dağ keçisi, kuşlar ve böcekler.

12. Kutup Biyomu

İklim: Her mevsim 0 derecenin altında

Bitki Örtüsü: Yok

Hayvanlar: Penguen, fok, kutup ayısı, kutup tilkisi

Tagged : / / / / / / / / / / / / / / / / / /