Katip Çelebi

Katip Çelebi, Osmanlı Döneminde yaşamış ünlü coğrafyacılar arasındadır. 1609 senesinde İstanbul’da doğmuş olan Katip Çelebi, 1957 yılında İstanbul’da vefat etmiştir. Asıl adı Mustafa Bin Abdullah dır. Usta bir görevli ve hacca gitmiş olduğundan “Hacı Halife” olarak da isimlendirilmiştir. Katip ismi orduda katiplik yapmasından gelmektedir.

Coğrafya adına vermiş olduğu önemli eserler;

  • Kitabı Bahriye: Cihannüma eserinde bu kaynaktan yararlanmıştır. Denizler ve kıyılar hakkında bilgi vermektedir.
  • Cihannüma: Eserde Osmanlı matbaasının öncüsü olarak kabul edilen İbrahim Müteferrika’nın eklemeleri yer almaktadır. Eserde Osmanlı ve eyaletlerinin fiziki ve beşeri coğrafya , ekonomik, tarihi ve kültür hakkında bilgi vermektedir.
  • Atlas Minor: Gerhard Merkator’un atlasının latince çevirisidir. Bu eser Kuzey Kutbu ve Avrupa Ülkeler coğrafyasını anlatmaktadır.

katip_celebi

Tagged : /

Alexander von Humboldt

Alexander von Humboldt, 14 Eylül 1769 yılında Berlin’de doğmuş ve yine Berlin’de 6 Mayıs 1959 yılında vefat etmiştir. Prusyalı kaşif ve doğa bilimci olarak bilinir. Humboldt, küçük yaşta başlamış olduğu bitkiler üzerindeki çalışmaları, ilerleyen zamanlarda biocoğrafyanın kurucusu olmasını sağlamıştır. Botanik üzerine bir çok eser vermiştir.

Alexander von Humboldt, 1799 ile 1804 yılları arasında Orta ve Güney Amerika’ya seyahatlerde bulunmuş ve bu kara parçalarını  ilk olarak bilimsel açıdan açıklayan bilim adamı olmuştur. Büyük bir eserinde, 21 yıllık deyimlerini kaleme aldı. Yaşamının son yıllarında bir çok bilim dalını birleştirmek amacı ile Kosmos kitabını yazdı.

  • Yapmış olduğu seferler ile fiziki coğrafya ve meteorolojinin ana temellerini oluşturdu.1817 yılında çizmiş olduğu eş sıcaklık eğrileri ile ülkelere ait iklimleri karşılaştırmayı önerdi ve çalışmalarını ortaya koydu.
  • Tropik fırtınalarının oluş nedenlerini ortaya çıkardı.
  • Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe manyetik alan yoğunluğunun arttığını bulmuştur.
  • Volkanlar üzerine yapmış olduğu çalışmalar ile volkanların belirli bir hat üzerinde yer aldığını ve büyük yeraltı yarıklarının üzerinde olduğunu gösterdi.
  • Tortul kayaç olarak bilinen kayaçların magmatik kökenli olduğunu açıkladı.
  • Manyetik sapma yasası üzerinde çok uzun zaman çalışmalarda bulundu fakat tamamlayamadı.
Tagged : /

Ünlü Türk Haritacıları

Ünlü Türk Haritacılar

KAŞGARLI MAHMUD
“Divanü-Lügat-it-Türk” (Türkçe sözlük) isimli bir yapıtında bir dünya haritası çizmiştir.
—-1416 da İbrahim KATİBİ bir harita çizmiştir.
——1456 da Trablusgarplı İBRAHİM MÜRSEL (Mürsiyeli İbrahim) bir Türk denizcisi olarak Akdeniz haritası çizdi. 1460 yılında ise Güney Avrupa haritası yapmıştır.

—–EL İSTAHRİ(Ebu İshak İbrahim bin Muhammed el Farisi el İstahri) (15. yüzyıl), “Kitab al masalik val mamalik” (Masallar ve Ülkeler) isimli yapıtında dünyanın çeşitli yerlerine ait 20 harita vardır.
Türk Amiralı PİRİ REİS (1470-1554)
Kitabı Bahriye,Hadikat’ül Bahriye, Netayic’ül-Efkar fi Cezayir’ül Bihar, Bilad’ül- Aminat ve harita yapımıyla ilgili”Eşkalname”(o zamanlar haritaya eşkal deniliyordu) adında bir bilim kitabı ile 1528 tarihini taşıyan “Hind Denizi Haritası” gibi yapıtları yazmıştır. Continue reading “Ünlü Türk Haritacıları”

Tagged :

Ünlü Coğrafyacılar

Adı:  Kısaca hayatı: Eserleri: Coğrafyaya katkıları:
 

TALES

MÖ. 636 – 546 yılları arasında yaşamıştır. Ege kıyısında bulunan Milet’te doğmuştur. Daha çok matematik alanında çalışma yapmıştır.  

Talesin ESERİ

Coğrafi görüş olarak dünyanın şeki hakkında bir teori ortaya atmıştır. Tales’e göre dünya okyanuslar üzerinde yüzen bir diske benzer ve de yuvarlaktır.
 

ARİSTO

MÖ. 384 – 322 yılları arasında yaşamıştır. Sisamlı ya da Makedonyalı olduğu sanılmaktadır. Büyük İskendere hocalık, Eflatun’a ise öğrencilik yapmıştır. Başta matematik ve felsefe olmak üzere çağının bütün ilimleriyle uğraşmıştır.  

1- Politika

Dünyanın yuvarlak olduğu görüşünü rasyonel olarak ortaya koyan ilk bilim adamıdır. Bu yargıya ay tutulması sırasında dünyanın ay üzerine düşen gölgesinin dairesel olduğu varsıyımından hareketle ancak yuvarlak bir cismin gölgesinin yuvarlak olabileceği varsayımından dünyanın biçiminin yuvarlak olduğu görüşünü ileri sürmüştür.
 

ERATOSTENES

MÖ. 276 – 195 yılları aradında yaşamıştır. Asvan’da doğmuştur. Öğrenimini Atina’da yaptıktan sonra İskenderiye’ye yerleşerek çalışmalarını orada sürdürmüştür.  

Geographika

Coğrafya ismini ilk kullanan kişi olduğu için coğrafya ilminin adını ilk koyan kişi olarak bilinir. Dünyanın ekvator üzerinde çevre uzunluğunu ve bir derecelik meridyen yayını hesaplamıştır. Bölgesel coğrafyanın gelişmesine de katkısı olmuştur.  Continue reading “Ünlü Coğrafyacılar”
Tagged :