Eğitim Programı

Program çeşitleri:

  • Eğitim Programı
  • Öğretim Programı
  • Ders Programı
  • Müfredat Programı
  • Örtük Program

Bu bölümde eğitim programı diğer adıyla yetişek, eğitim programının temel öğeleri , eğitim programının özellikleri ve eğitim programının yararları incelenecektir.

Eğitim Programı

Eğitim programı (Yetişek), öğrenene okul için ve okul dışı yaşantılar yoluyla kazandırılması planlanan yaşantılar düzeneğidir. Kpss program geliştirme dersinin en önemli kavramı olan eğitim programı, bireylere Milli Eğitimin temel amaçlarını kazandırmak için düzenlenen faaliyetlerden oluşmaktadır.

Eğitim programı rehberlik, eğitsel kol, özel günler, gezi, gözlem, örtük öğrenmeler gibi bir çok faaliyeti içine alan geniş bir kavramdır.

Eğitim Programı Temel Öğeleri

Eğitim programının temel öğeleri aynı zamanda kpss eğitim bilimleri program geliştirmenin de temelini oluşturmaktadır. Program geliştirme denince akla ilk olarak bu öğeler gelmektedir.

1) Hedef (Niçin?): Eğitim yoluyla kazandırılabilen, bir bireyde bulunması uygun görülen istendik özelliklerdir.

2) İçerik (Ne?): Hedefler doğrultusunda seçilen olgu, kavram ve ilkelerin sistematik bağlarla birleşerek oluşturdukları bilgi bütünleridir.

Konular, kapsam, müfredat, muhteva, üniteler, temalar.

3) Eğitim Durumları (Nasıl?): Belli bir zaman içinde bireyi etkileme gücünde olan dış şartlardır. Yani öğrenme – öğretme sürecidir.

Strateji, yöntem ve teknikler, pekiştireç, katılım, dönüt – düzeltme, yaklaşım.

4) Ölçme – Değerlendirme (Ne Kadar?): Bireyde istenilen davranışların ne derece kazandırıldığı konusunda bir yargıya varma durumudur. Yani sınama durumlarından oluşur. Sorusunda da anlaşılacağı üzere ne kadar öğrendi?

Görüldüğü üzere eğitim programı bir düzenektir. Bu düzenek sadece bir öğeden oluşmamaktadır. Eğitim programı 4 temel öğeden oluşur ve bu öğeler arasında dinamik bir ilişki mevcuttur. Bir öğe dahi eksik olsa eğitim programı gerçekleşemez. İşte bu öğeler arası dinamik ilişkiler oluşturma süreci program geliştirme adını alır. Bu sürecin sonunda ortaya çıkan ürün, tasarım ya da plan ise eğitim programı olarak adlandırılmaktadır.

Eğitim Programı Özellikleri

  • İşlevsel (Görevsel) Olması: Programda yer alan konu ya da etkinliklerin öğrencinin gerçek hayatta işine yaraması, hayatını kolaylaştırmasıdır.
Bu madde eğitim programı içinde yaşama yakınlığa hizmet eder.
  • Çerçeve Programı: Programı ayrıntıya inmeden, etkinlik ve konuların genel hatlarıyla verilmesidir.
Programın ana çerçevesi ülkenin tüm okullarında benzer olmalıdır.
Esnekliğe hizmet eder ve esnekliğin ön şartıdır.
  • Esneklik: Program, yörenin ekonomik ve sosyal özelliklerine göre, ayrıca öğrenci ilgi ve ihtiyaçlarına göre düzenlenebilmelidir.
Program esnek olsun diye hedefler değişemez!
  • Değişmez ve Genel Olması: Eğitim programında belli konuların tüm ülkede işlenmesi gerekir.
29 Ekim, Atatürk İlke ve İnkılapları vs.
  • Uygulayıcılara Yardımcı Olma:
Öğretmen kılavuz kitapları gibi.
  • Toplumsal Değerlere Dayalı Olma: Eğitimin hiçbir öğesi toplumsal değerlerle çelişkili olamaz.
  • Uygulanabilir Olması: Program eldeki imkanlarla gerçekleştirilebilir olmalıdır.
  • Ekonomiye Uygun Olması: Ülke ekonomisiyle gerçekleştirilebilir olmasıdır.
  • Milli Eğitimin Amaçlarına Uygun Olması: Eğitim sisteminin genel ve uzak hedefleriyle tutarlı olması ve amaçlara uygun olmasını ifade etmektedir.
  • Bilimsel Olması: Program bilimsel standartlara uygun olmalıdır.

Eğitim Programının Yararları

  • Öğretime yön vererek etkinliği arttırır.
  • Öğretime nitelik kazandırarak verimli bir şekilde ilerlemesini sağlar.
  • Öğretim sürecinin kontrolünü sağlar.
  • Öğretmenlere rehberlik ederek süreçlerin benzer bir şekilde ilerlemesini sağlar
  • Eğitimin planlı, sistematik, amaca uygun ve gelişmesine katkı sağlayacak şekilde ilerlemesini sağlar.
  • Aynı kademedeki tüm ülke öğrencilerinin benzer eğitimi görmelerini sağlar.

kaynak: kpsskonu.com

Tagged : / / / /

Milli Eğitimin Temel ilkeleri

1) Genellik ve eşitlik: Milli eğitimin temel ilkeleri konusunda ilk ilkelerden biri olan genelli ve eşitlik, din, dil, ırk, cinsiyet ayrımı yapılmaksızın eğitim kurumlarının herkese açık olduğunu belirtir.

Hiçbir kişi ya da zümreye imtiyaz tanınmaz.

2) Ferdin ve Toplumun İhtiyaçları: Milli eğitim hizmeti, Türk vatandaşlarının istek ve kabiliyetlerine göre düzenlenir.

3) Yöneltme: Bireyler, ilgi ve kabiliyetleri doğrultusunda çeşitli programlara ve okullara yöneltilerek yerleştirilirler. Eğitim sistemi bu yöneltmeyi gerçekleştirecek içimde düzenlenir.

Bu ilkeye göre ortaöğretim kurumlarına, eğitim programlarının hedeflerine uygun düşecek şekilde hazırlık sınıfları konabilir.

4) Eğitim Hakkı: Kpss program geliştirme dersinin milli eğitimin temel ilkeleri konusunda en önemli ilkelerden biri olan eğitim hakkı, temel eğitimin her Türk vatandaşının hakkı ve ödevi olduğunu belirtir.

İlköğretimden sonraki eğitim kurumlarından vatandaşlar ilgi ve kabiliyetleri ölçüsünde yararlanabilir.

5) Fırsat ve İmkan Eşitliği: Kadın erkek ayrımı yapılmaksızın herkes aynı haklara sahiptir. Maddi imkanlardan yoksun bireylere yurt, kredi, burs vs yollarla gerekli yardımlar yapılır.

6) Atatürk İlke ve İnkılapları ve Atatürk Milliyetçiliği: Kpss program geliştirme milli eğitimin temel ilkeleri arasında yer alan bu ilke de, milli birlik ve bütünlüğün temelini oluşturmaktadır. Milli ahlak ve kültürümüzün bozulup yozlaşmasından milletimize has şekli ile korunup geliştirilmesine ve öğretilmesine önem verilir.

Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu gibi kurumların oluşturulması bu ilkeyi gerçekleştirmeye dönüktür.

7) Demokrasi Eğitimi: Her Türk vatandaşı demokrasi bilinciyle yetiştirilir. Gerçekleşebilmesi için öğretmenlere büyük görev düşmektedir.

Günlük siyasi olay ve tartışmalara karışılmasına hiçbir şekilde izin verilmez.

8) Laiklik: Milli eğitimde laiklik esas alınır. Din kültürü ve ahlak bilgisi gibi dersler devlet kontrolünde öğretilir.

9) Bilimsellik: Kpss eğitim bilimleri program geliştirme dersine ait milli eğitimin temel ilkeleri içinde olan bilimsellik, her derece ve türdeki okulların bilimsel ve teknolojik açıdan yenilenmesi ve geliştirilmesi gerektiğini belirtir. Bilgi ve teknoloji üretmek ve kültürümüzü geliştirmekle görevli eğitim kurumları yeterince donatılıp güçlendirilmeli, bu yöndeki çalışmalar da maddi ve manevi olarak desteklenmelidir.

10) Planlılık: Eğitim, iktisadi, sosyal, kültürel ve kalkınma hedeflerine uygun olarak istihdam ilişkileri dikkate alınarak mesleki ve teknik eğitime ağırlık verilecek şekilde planlanır.

11) Karma Eğitim: Okullar kız ve erkek karma eğitim yapılması esastır.

Bazı şartlarda eğitim türüne, imkan ve zorluklara göre yalnızca kız veya yalnızca erkek öğrencilere ayrılabilir.

12) Süreklilik: Bireylerin genel ve mesleki eğitimlerinin hayat boyunca devam etmesi esastır.

13) Okul Aile İşbirliği: Eğitimin amaçlarının gerçekleştirilmesine katkıda bulunmak için okul ile aile arasında işbirliği sağlanmalıdır.

Okul aile birliklerinin kuruluş ve işleyişleri Milli Eğitim Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenmektedir.

14) Her Yerde Eğitim: Kpss program geliştirme milli eğitimin temel ilkeleri konusunun son ilkesi olan her yerde eğitim, eğitimin yalnız resmi ve özel eğitim kurumlarında değil, aynı zamanda evde, çevrede, işyerlerinde, her yerde ve her fırsatta gerçekleştirilmesini belirtmektedir.

 

kaynak: kpsskonu.com

Tagged : / / / /

Eğitimin İşlevleri

Eğitimin İşlevleri

1) Açık işlevleri: Eğitim kurumlarının temel işlevlerinde açık işlevler 5 alt başlık halinde incelenmektedir.

A) Toplumsal İşlevi: Toplumun devamlılığı ve gelişimine katkı sağlayacak bireyler yetiştirmek asıl amaçtır. Kültürel mirasın aktarılmasını, bireyin toplumsallaşmasını sağlar ve yenilikçi bireyler yetiştirir. Ayrıca bireye toplumsal sorunları çözme becerisi kazandırmak toplumsal işlevin amaçları arasında yer alır.

Kpss soruları içinde toplumsal işlev için anahtar kelimemiz ‘sosyal‘dir.

B) Ekonomik İşlevi: Bireye belli beceriler kazandırarak onları üretici duruma getirmek, ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek ve bireyde tüketici bilinci oluşturmak asıl amaçları arasında yer almaktadır. Nitelikli insan gücü yetiştirerek bireylerin ülke kaynaklarını etkili kullanmalarını sağlar.

C) Siyasal İşlevi: Bireylere toplumun değerlerini kazandırarak siyasal düzeni kurma ve millet bilinci oluşturma siyasal işlevin amaçları arasındadır. Ayrıca bireye demokratik birey özelliklerini kazandırma hedefi de mevcuttur.

Lider yetiştirme, bilinçli seçmen yetiştirme, iyi vatandaş yetiştirme.

D) Bireysel İşlevi: Eğitim işlevleri içinde en önemlisi bireysel işlevdir. Kpss bu işleve önem vermektedir. Kişinin ilgi, yeteneklerine göre bilgi, beceri ve tutum kazandırmak, kendilerini gerçekleştirmelerine yardım etmek bireysel işlevin hedefleri arasında yer almaktadır.

Meslek sahibi yapma, Bireyi bilişsel, duyuşsal ve devinişsel olarak tüm yönleriyle geliştirme.

E) Felsefi İşlevi: Bireyin düşünme biçimlerini geliştirme, bireye çok yönlü bakış açısı kazandırma felsefi işlevin görevlerindendir. Ayrıca kişiye sorgulama, yargılama, eleştirme, iyiyi, doğruyu ve güzeli arama gibi özellikler kazandırma amacı vardır.

2) Kapalı (Gizli) İşlevleri: Kpss A grubu içinde yer alan program geliştirme dersine dahil eğitimin işlevleri konusunun son başlığı da kapalı işlevlerdir. Kapalı işlevler, açık işlevler sonucunda bireyin elde ettiği kazançlardır.

Eş seçme, tanıdık sağlama, statü kazanma, suçları önleme, bireyi koruma.
kaynak: kpsskonu.com
Tagged : / / / /

Eğitim Türleri

Eğitim, insanların davranışlarında kasıtlı, kendi yaşantısı yoluyla, istendik, kalıcı izli davranış meydana getirme sürecidir. Bu tanımı daha da açalım;

– Kasıtlı: plan ve program dahilinde.

– Kendi yaşantısı yoluyla: Kişinin sürecin içerisinde var olması.

– İstendik: Eğitimin gerçekleştiği o toplumun beklentisine uygun olması.

– Süreç: Öğrenmeler bir araya gelerek eğitimi oluşturmaktadır. Bunun için de belli bir süre geçmesi gerekmektedir. Bu yüzden eğitim bir süreç gerektirmektedir.

Tüm bunlara ek olarak eğitimin kültürle iç içe olduğu, kültürün yeni kuşaklara aktarılmasını sağladığı, kültürü etkileyen ve kültürden etkilenen bir süreç olduğu unutulmamalıdır.

Eğitimin farklı alanlara göre tanımlarına bakalım;

Toplumsal anlamda eğitim, kültürel kalıtımın aktarılması sürecidir. Bu sayede toplum kendisini korur ve sürekliliğini sağlar.

Sosyal anlamda eğitim, kişilerin sosyalleştirilmesi ve topluma uyumunun sağlanması sürecidir.

Ekonomik anlamda eğitim, kaynakların etkin bir şekilde kullanılmasını sağlayan süreçtir.

Felsefi anlamda eğitim;

İdealizme göre, kişiyi Tanrı’ya ulaştırma sürecidir.

Realizme göre, topluma uyum ve kültürel mirasın aktarılması sürecidir.

Pragmatizme göre, yaşantılar yoluyla davranış değişikliği meydana getirme sürecidir.

Varoluşçuluğa göre, insanı en üst düzeye getirme sürecidir.

* Sistem olarak eğitim: 

Girdi => İşlem => Çıktı

↑————–↑————↑

Dönüt – Düzeltme

Girdi: Öğrencide davranış değişikliği için gerekli olan her şeydir. Öğrenci nitelikleri, araç gereçler, ortam, veliler, somut hedefler, öğrencinin giriş davranışları vs.

İşlem: Öğrencide davranış değişikliklerinin oluştuğu boyuttur. Burası ”Eğitim Durumları” bölümüne dahildir. Yöntem ve tekniklerin kullanımı, araç gereçlerin kullanımı, pekiştireçler, etkin katılım vs.

Çıktı: Öğrencide davranış değişikliğinin oluşmasıdır.

Dönüt – Düzeltme: Ulaşılamayan hedeflerin neden ulaşılamadığının araştırılmasıdır.

Tüm bunlara ek olarak eğitim, kapsamlı, çok boyutlu, sürekli, dinamik, amaca yönelik ,evrensel ve ulusal yönleri olan, bilimden yararlanan bütünleyici bir unsudur. Şimdi eğitim türleri konusunu inceleyelim.

Eğitim Türleri

Eğitim Türleri ikiye ayrılmaktadır. Bu eğitim türleri Formal Eğitim ve İnformal Eğitimdir. Formal Eğitim de kendi içinde Örgün Eğitim ve Yaygın Eğitim olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

FORMAL EĞİTİM

– Planlıdır.

– Amaçlıdır.

– Öğretici vardır.

– Yer, yöntem, süre, içerik ve uygulama bellidir.

– Olumlu davranışlar çıkarmaya yöneliktir.

İNFORMAL EĞİTİM

– Plansızdır.

– Belli bir amacı yoktur.

– Net değildir, belli değildir.

– Olumlu ya da olumsuz davranışlar olabilir.

– Aile, arkadaş çevresi, kitle iletişim araçları, sokak vs bu ortamlarda olabilir.

Eğitim Türleri içinde yer alan Formal Eğitim de aşağıdaki gibi ikiye ayrılmaktadır:

Örgün Eğitim

– Yaş bellidir.

– Kademeler önkoşuldur.

– Milli Eğitimin temel amaçları vardır.

– Okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim, yükseköğretim, açıköğretim, uzaktan öğretim vs.

Yaygın Öğretim

– Belli bir yaş yoktur.

– Kademe ve önkoşulluk yoktur.

– Bireyin amaçları vardır.

– Halk eğitimi, dershaneler, özel kurslar, hizmet içi eğitim kursları vs.

Eğitim türleri içerisinde örgün ve yaygın eğitim arasındaki farklılıklara ilişkin aşağıdaki noktalara dikkat edelim.

Halk eğitim merkezi denildiğinde kurum soruluyorsa => örgün eğitim, içinde verilen kurslar diye soruluyorsa yaygın eğitim hizmetidir.
Bir hizmet alınması için diploma önkoşul ise bu örgün eğitimdir.
kaynak: kpsskonu.com
Tagged : / / /

Korelasyon Katsayısı

Korelasyon, iki veya daha fazla değişken arasında bir ilişki olup olmadığını, eğer ilişki varsa bu ilişkinin miktarını ve yönünü sayısal olarak belirlememizi sağlayan istatistiksel bir tekniktir. İki değişken arasındaki ilişkinin derecesine ise korelasyon katsayısı denir.

Hesaplanan korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değer alır. -1’den küçük ve +1’den büyük olamaz. Korelasyonun pozitif (+) olması durumunda değişkenler aynı yönde değişmiş demektir. Korelasyon katsayısının + olması iki değişkenin aynı yönde bir ilişkide olduğunu, negatif (-) olması ise iki değişkenin arasında ters yönde bir ilişki olduğunu gösterir.  Eğer değişkenlerdeki artış veya azalış birbirine bağlı değilse korelasyon sıfır olur. Bu da değişkenler arasında ilişki yok anlamına gelir.

Korelasyon katsayısı;

+1,00′ a yaklaştıkça iki değişken arasında aynı yöndeki ilişki artar.Değişkenlerden biri artarken diğeri de artar.

-1,00′ a yaklaştıkça iki değişen arasında ters yönde ilişki artar. Değişkenlerden biri artarken diğeri azalır.

0,00’a yaklaştıkça iki değişken arasındaki ilişki azalır.

Korelasyon katsayısı 1′ e yaklaştıkça değişkenler arasındaki ilişkinin yükseldiğini,

Korelasyon katsayısı 0’a yaklaştıkça değişkenler arasındaki ilişkinin azaldığını görebiliriz.

Korelasyon 1 olduğunda ilişki mükemmel, 0 olduğunda ise ilişki yok demektir.

Örneğin;Yorgunluk – Dikkat arasında zıt yönlü  ve negatif bir ilişki vardır. Çünkü yorgunluk arttıkça dikkat azalmaktadır.  Zeka – Başarı arasında ise aynı yönlü ve pozitif bir ilişki vardır. Çünkü zeka ne kadar yüksek ise başarı da o kadar yüksek olacaktır.

Türkçe ve tarih derslerinden alınan puanlar arasındaki korelasyon katsayısı 0,80 olduğunu varsayalım. 0,75 ilişkinin yüksek olduğunu gösterir. Ayrıca işaretini de dikkate alırsak bu iki dersin benzer olduğunu görebiliriz. Yani Türkçe dersinin puanı arttığında tarih dersi puanlarının da arttığı görülür. Bu örnekte yüksek ilişki olduğundan benzerlikte de yüksektir ve çok benzerdir diyebiliriz.

kaynak: kpsskonu.com

Tagged : / / /

Alternatif Ölçme Araçları

Alternatif Ölçme Araçlarında farklı özellikleri ve duyarlılıkları sebebiyle 3 tür araç kullanılır. Bu araçlar az duyarlı olandan başlayarak en duyarlıya doğru sıralanmaktadır.

1.Kontrol listeleri

2.Dereceleme ölçekleri

3.Dereceli puanlama anahtarı (Rubric)

1. Kontrol listeleri

Gözlenecek bir davranışın alt dallarını yapıldı/ yapılmadı, var/ yok şeklinde işaretlenmesi ile belirlenen ölçme aracıdır. Kontrol listeleri sadece performansı oluşturan davranışların ne kadarının yapılıp yapılmadığını gösterir. Bu nedenle duyarlılığı düşüktür.

Bu listeler öğretim amaçlı olarak da kullanılabilir. Performans gerçekleşirken gözlenir ve gerekli işaretlemeler yapılır. Daha sonra kontrol listeleri öğrencilere verilir ve hangi davranışı yapıp yapmadıkları gösterilir. Eksiklerini gidermeleri için öğrencilere fırsat tanınır. Gözlenen davranışlar ardışık olabileceği gibi birbirinden bağımsız da olabilir.

2. Dereceleme Ölçekleri

Kontrol listelerinde davranışlar yapıldı veya yapılamadı şeklinde dereceleniyordu. Dereceleme ölçeğinde ise bu davranışların ne kadar ne kadar kaliteli yapıldığını gösteren bir ölçme aracıdır. Bazı kaynaklarda likert tipi ölçme aracı olarak da geçmektedir. Kontrol listelerinden daha duyarlı olan bu ölçekler davranışın gösterilme veya gösterilmeme düzeylerini belirtir.

3. Dereceli puanlama anahtarı (Rubrik)

Dereceli puanlama anahtarı dereceleme ölçeklerine benzerler. Puanlama ölçütlerinin ayrıntılı olarak tanımlandığı ölçme araçlarıdır. Dereceli puanlama anahtarı, öğrencilerin yazılı kompozisyonlarının , sözel sunumlarının ve bilimsel projelerinin değerlendirilmesinde bir çeşit puanlama ölçüsüdür.

Dereceli puanlama anahtarı 3 bölümden oluşur;

Ölçüt tanımlamaları: öğrencilerin değerlendirilecek yanıtlarındaki nitelik farklılıklarını tanımlama yolunu ifade eder.

Değerlendirme ölçütleri: Öğrencilerin ölçütlere göre ne kadar iyi performans gösterdiklerini gösterir.

Puanlama stratejisi: Puanlama bütünsel veya analitik biçimde olabilir. Bunlardan hangisinin kullanılacağı amaca bağlıdır.

1. Sonuç rubriği (Holistik- Bütünsel): Değerlendirme performans sonucu ortaya çıkan ürüne ve özelliklerine göre yapılır. Çalışmalardaki süreç ve aşamalar dikkate alınmaz.

2. Süreç rubriği (Analitik): Öğrencinin çalışmaları ve performansı ön plandadır. Bu performansların ve öğrenme süreci aşamalarının gözlenip puanlanması esasına dayanır. Bu sayede öğrencinin tüm çalışmaları ve süreçteki tüm aşamaları takip edilip değerlendirilir.

Sonuç ve süreç rubrikleri farklı özelliktedir ve farklı amaçlarla kullanılırlar. Birbirlerinin yerlerine kullanılmaları mümkün değildir.
kaynak: kpsskonu.com
Tagged : / / / /

Alternatif Değerlendirme Yöntemleri

1) Öğrenci Gelişim Dosyası – Portfolyo Değerlendirme

Kpss ölçme ve değerlendirme dersindeki öğrenci gelişim dosyaları, öğrencilerin kendileri için önceden belirlenmiş hedeflere ulaşmak için izledikleri yolları gösteren, yaptıkları çalışmaların ve kazanımlarının kanıtı olan ürünleri koydukları dosyalardan oluşmaktadır.

!Portfolyo ile hem öğrenme süreci hem de öğrenme ürünleri birlikte değerlendirilir.

  • Öğrenci gelişim dosyaları bireyseldir ve ortak hedefler için kullanılamaz.
  • Öğrenci başarısının değerlendirilmesinde portfolyo kullanılabilir.
  • Öğrencilerin ilgi ve yeteneklerinin gelişmesi için öğrenci gelişim dosyası kullanılabilir.
  • Öğrenci gelişiminin aileler, diğer öğretmenler ve tüm kesimler tarafından izlenmesi gerektiği durumlarda kullanılabilir.
  • Biçimlendirici değerlendirme ve düzey belirlemeye dönük değerlendirme için kullanılabilir.
Tanıma – Yerleştirme amacıyla portfolyo kullanılması mümkün değildir.
  • Analiz, sentez ve değerlendirme basamaklarında davranışların kazandırılması ve ölçülmesi istendiğinde kullanılabilir.
Öğrenci gelişimini ve sürecini izlemek, öğrenciye sorumluluk ve araştırma duygusu kazandırmak, öğrencilerin kendisini değerlendirebilmesine olanak sağlamak, öğrencinin kendi ilgi ve yeteneklerini keşfetmesini sağlamak, sunum ve sosyal becerilerin kazanılması gibi hedefler öğrenci gelişim dosyası kullanmanın amaçları arasında yer almaktadır.

2) Akran Değerlendirme

Kpss ölçme ve değerlendirme dersinde yer alan akran değerlendirme, öğrencilerin kendi arkadaşlarının çalışmalarını belirlenen ölçütlere göre değerlendirildiği değerlendirme türüdür.

  • Katılımcı bir değerlendirmedir.
  • Öğrenciler birbirlerinden bilgi alışverişi sağlar.
  • Öğrencilerin kendi güçlü ve zayıf yanlarını görmelerini sağlar.
Akran değerlendirme içinde yanlı davranma olabileceği için böyle bir sınırlılık da bulunmaktadır.

3) Öz Değerlendirme

Öğrencilerin, başta belirlenmiş ölçütleri kullanarak belli bir konuda kendi çalışmalarını, bilgi, beceri, tutum ve davranışlarını kendi kendilerinin değerlendirmesidir.

  • Öğrenci kendi eksiklerini görebilir.
  • Öğrenci kendini değerlendirirken neleri öğrenip neleri öğrenmediğini belirleyebilir.
  • Öğrenci kendi güçlü ve zayıf yönlerini görebilir.
Akran değerlendirmede olduğu gibi öz değerlendirme içinde de yanlılık söz konusudur.

4) Tanılayıcı dallanmış Ağaç

Birbiri ile ilişkili soruları, doğru ve yanlış şeklinde birbirlerinin devamı niteliğinde sorulmasıdır. Verilen her doğru yanıta bağlı olarak başka bir soru sorulur.

Yararları

  • Yanlış ya da eksik davranışları ortaya çıkartır.
  • Öğrencilerin yanlışlarını sonraki safhada düzeltmesine olanak sağlar.
  • Değerlendirmeden çok öğretim amacına hizmet eder.
  • Bilgisayar ortamında kullanılabildiği için öğrenmeyi daha eğlenceli hale getirir.

Sınırlılıkları

  • Birbiriyle örüntülü doğru – yanlış soruları hazırlamak zordur.
  • Şans faktörü doğru – yanlış sorularda çok olduğundan güvenirliği direkt etkiler.
  • Analiz, sentez ve değerlendirme basamağı davranışlar görülmez. Daha çok bilgi, kavrama ve uygulama basamağı görülür.
  • Hazırlanması uzun zaman alır ve deneyim gerektirir.

5) Yapılandırılmış Grid

Öğrencilerin gelişim düzeyine bağlı olarak 6 – 16 kutucuktan oluşan bir tablo şeklinde hazırlanan yapılandırılmış gride, her kutucuğa bir kelime, resim, sayı vs. yazılır. Sorulan bir soruya bağlı olarak bu kutucuklardaki uygun kelime ya da kelimeler öğrenci tarafından seçilmesi istenir. Doğru cevap sayısına bağlı olarak, öğrencilerin seçtiği doğru ve yanlış sayılarına bağlı olarak puanlama yapılır. Böylece doğrular gibi yanlışların da puanlamaya katılması sağlanır.

Yararları

  • Görsel düşünce ve becerilerin gelişimini sağlar.
  • Değerlendirmenin monotonluktan uzaklaşması sağlanır.
  • Yanlış seçilen kutucuklar öğrencilerin eksiklerini ortaya koyar.
  • Yanlışları eleyerek doğru yanıt bulunma gibi bir durum yoktur.
  • Kısa sürede uygulanabilir.

Sınırlılıkları

  • Soru hazırlaması zordur.
  • Sentez ve değerlendirme basamağında kullanılamaz.
  • Şans faktörü vardır. Ancak çoktan seçmeli teste göre daha az şans faktörü vardır.

6) Performans Görevi ve Değerlendirme

Alternatif değerlendirme yöntemleri içinde yer alan öğrencilerin gerçek yaşamında karşılaşma olasılığı olan problemlerin sunulmasıyla öğrencilerin üst düzey zihinsel becerilerin geliştirilmesi ölçülüp değerlendirilmesi için verilen görevlere performans görevi denmektedir.

Kompozisyon, model oluşturma, deney yapma, resim yapma gibi görevler performans görevlerine örnektir.

7) Kelime İlişkilendirme Testi

Alternatif değerlendirme yöntemleri içinde son değineceğimiz konu olan kelime ilişkilendirme testinde, bir konuyla ilgili önce anahtar bir kelime verilir. Verilen bu kelimeyle ilgili çağrıştırılan kelimelerin öğrenciler tarafından kısa bir sürede sıralanması istenir. Böylece öğrencinin bir anahtar kavrama ilişkin sıralı yanıtları uzun süreli bellekte, bilişsel yapıdaki kavramlar arasında ilişkileri ve kavramların anlamsal yakınlığını gösterdiği varsayılır.

Yararları

  • Hazırlanması kolay ve hızlıdır.
  • Tüm sınıf ve düzeylerde uygulanabilir.
  • Bireysel ya da grupla uygulanabilir.
  • Öğrencinin bilişsel yapısındaki kavramlar arasındaki ilişkileri ortaya koyabilmesini sağlar.
  • Görsel hafıza ile öğrenme kolaylaşır.

Sınırlılıkları

  • Uygulama, sentez ve değerlendirme basamakları için uygun değildir.
  • Üst düzey zihinsel beceriler olan problem çözme ve eleştirel düşünmenin ölçülmesinde uygun değildir.

kaynak: kpsskonu.com

Tagged : / / / /

Değerlendirme Türleri

1) Ölçüte Göre Değerlendirme

Ölçüte göre değerlendirme de kendi içinde mutla değerlendirme ve bağıl değerlendirme olarak 2’ye ayrılmaktadır.

a) Mutlak Değerlendirme: Süreç içerisinde belirlenmiş ölçek mutlak ise, değerlendirme mutlak değerlendirme olur. Yani ölçme sonuçlarının mutlak bir ölçütle karşılaştırıldığı değerlendirme türüdür.

Matematik dersinden geçmek için 65 ve üzeri almak gereklidir. Kerem 75 almıştır ver dersi geçmiştir.

Mutlak başarı yüzdesi

Birey için:\frac{{{\rm{Bireyin ald\imath g\imath puan}}}}{{{\rm{Al\imath nabilecek en yuksek puan}}}}X100

Grup için:\frac{{{\rm{Grubun aritmetik ortalamas\imath }}}}{{{\rm{Al\imath nabilecek en yuksek puan}}}}X100

b) Bağıl Değerlendirme: Bağıl kriterlere göre yapılan değerlendirmedir. Ölçüt sınıfın başarı düzeyidir. Diğer bir tanımla bağıl değerlendirme, ölçme sonuçlarının karşılaştırıldığı ölçütün bağıl olduğu değerlendirme türüdür.

Bir sınavda başarı sıralamasında ilk %20’lik kısım sınavı geçmiştir.
Sınavda ilk 5 kişi arasına giren Ahmet sınavı geçmiştir.

2) Amaca Göre Değerlendirme

a) Tanıma Yerleştirme

  • Temel amaç, önkoşul eksikliklerinin belirlenmesi ve giderilmesidir.
Tam öğrenme desteklidir.
  • Eğitim sürecinin başında, süreç öncesinde hazırbulunuşlukların belirlenmesini hedefler.
  • Genelde öğrencilerin bir okula, kursa vs. seçilmesi için kullanılır.
  • Her türlü seçme ve seçme testi tanıma yerleştirme değerlendirmesidir.

b) Düzey Belirleyici Değerlendirme (Summative – Özetleyici)

  • Öğrencinin öğrenme düzeyinin belirlenmesinde kullanılır.
  • Karar verilir.
Geçti, kaldı, başarılı, başarısız…
  • Finaller, erişi testleri (ön test ile son test arasındaki fark) yer alır.
  • Dersteki kritik davranışları ölçen sorulardan oluşan başarı testleri kullanılır.
  • Hedefe ne kadar ulaşıldığına ve ders başarısının belirlenmesine yardımcı olur.

c) Biçimlendirici Değerlendirme (Formative – Geliştirici)

  • Öğrenme eksikliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır.
  • Eksikliklerin kaynağının belirlenmesi, giderilmesi ve öğrenmelerin tamamlanmasına çalışılır.
İzleme testleri, ünite testleri, formative testler, quizler, vizeler vs.
  • Testler öğrencilere not vermek amacıyla kullanılmaz.
  • Kpss ölçme ve değerlendirme dersindeki değerlendirme türleri içinde yer alan biçimlendirici değerlendirmenin iki amacı vardır. Birincisi öğrencilerin öğrenme kesikliklerini belirlemek, ikincisi de öğretimin gidişatını değerlendirmektir.

Diğer Değerlendirme Türleri

  • Eğitim Programlarının Değerlendirilmesi:  Eğitim programındaki hedeflerin ve davranışların ulaşılabilir olup olmadığı, tutarlılıkları, programın içerik, eğitim durumları, ölçme ve değerlendirme öğeleri değerlendirme içinde yer alır.
Erişi testi bu değerlendirmede kullanılır.
  • Rehberlik Amacıyla Yapılan Değerlendirme: Öğrencileri ilgi, tutum ve yetenek gibi özellikleri açısından tanımak amacıyla yapılır
Tutum ölçekleri, yetenek testleri, problem çözme testleri, ilgi envanterleri vs testler bu amaçla kullanılır.
kaynak: kpsskonu.com
Tagged : / / / /

Değerlendirme Öğeleri

1) Ölçme Sonuçları: Ölçme bilindiği üzere değerlendirmeye temel sağlamaktadır. Dolayısıyla herhangi bir ölçek düzeyinde bir ölçme sonucu olmadan değerlendirme yapılamaz.

Ölçme sonucu olmadan verilen kararlar salt bir yargıdan ibarettir ve değerlendirme sayılamaz.

2) Ölçüt: Ölçüt olmadan ölçme sonuçları hakkında bir yargıya varılamaz. Mutlak ölçüt ve bağıl ölçüt olarak ikiye ayrılmaktadır.

Ölçütün amaçla uygun olması gerekmektedir.

a) Mutlak Ölçüt: Süreç öncesinde belirlenir ve kıyas yoktur. Bütün bireyler ulaşabilir. Bir alanda yeterliliğin belirlenmesinden bahsediliyorsa buradaki ölçüt mutlak olmalıdır.

Sınavdan geçmek için 60 almak gerekiyorsa buradaki ölçüt mutlak ölçüttür.
Konu kapsamı ya da hedef davranışlara dayalı ölçmelerde mutlak ölçüt kullanılmaktadır.

Ölçütün mutlak olduğu ölçmelere ölçüt ya da kriter dayanıklı ölçme de denilmektedir.

b) Bağıl Ölçüt: Kpss ölçme dersine ait değerlendirmenin öğelerinden biri olan bağıl ölçüt, daha çok süreç içinde oluşan ve tüm bireylerin bu ölçüte ulaşamadığı kıyas durumudur.

”Kıyas”, ”En”, ”İlk” kelimeleri bağıl ölçüt için anahtar kelimelerdir.

Bireylerin performansları birbirini etkiler. Bağıl ölçütte genellikle aritmetik ortalama, standart sapma, varyans, t puanı, z puanı gibi istatistiki ölçütler kullanılır.

İlk %20’lik dilime girenler başarılı olacak deniliyorsa buradaki ölçüt bağıl ölçüttür. Çan eğrileri de bağıl ölçüt içinde yer alır.

Kpss eğitim bilimleri ölçme ve değerlendirme içindeki bağıl ölçüt, ölçme sonuçlarının içinden çıkartılır. Bu neden bağıl ölçüt ölçme işlemi yapıldıktan sonra belirlenmektedir.

Bir soruda ölçme işleminde ölçütün bağıl olup olmadığı soruluyorsa, ölçüt ölçme işlemi sonrasında çıkarılmışsa bağıl ölçüt olur. Aksi halde bağıl ölçüt değildir.

Ölçütün bağıl olduğu ölçmelere norm dayanıklı ölçme de denilmektedir.

3) Karar / Yargı: Ölçme sonuçları bir ölçütle karşılaştırıldıktan sonra bir yargıya varılır. Eğer bir ölçütle karşılaştırılmadan bir yargıya varılıyorsa buna karar diyemeyiz.

Tagged : / / / /

Ölçek Türleri

1) Sınıflama Ölçeği (Adlandırma): Nitelikleri, benzerlik ya da farklılıklarına göre ayırmaya yarayan ölçeklerdir.

  • Bu ölçeklerin belli bir başlangıç noktası ve birimi yoktur.
  • Verilen sayıların sayısal anlamları yoktur. Sayılar adlandırma için kullanılır. Bu yüzden sınıflama ölçeğinin diğer adı da adlandırma ölçeğidir.
Bir grubun kadın erkek diye ayrılması ya da güzel çirkin diye ayrılması.
  • Sayılar rasgele verilir.
Sınıflara verilen adlar sınıflama değil, sıralama ölçeğidir. Kpss bu tür şaşırtıcı sorular sormaktadır bu yüzden dikkatli olalım.
  • Ölçek türleri içindeki sınıflandırma ölçeğinde matematiksel işlemler yapılamaz. Yani toplama, çıkarma, çarpma ya da bölme yapılamaz. Sadece saymaya dayalı olan frekans, yüzde ve mod bulunabilir.
  • Sınıflandırma ölçeği simetriklik özelliği taşır.
Sarışın ve kumral olarak sınıflandırılan bir grupta sarışın olma özelliğiyle Ayşe Hatice’ye benziyorsa, Hatice de Ayşe’ye benzer demektir.
  • Sınıflandırma ölçeği geçişlilik özelliği de taşır.
Aynı grupta Ayşe Hatice’ye benziyor ve Hatice de Fatma’ya benziyorsa Ayşe de Fatma’ya benziyor demektir. Yani matematiksel sembolle A=B ve B=C ise A=C olmaktadır.

2) Sıralama Ölçeği: Kpss ölçme ve değerlendirme içindeki ölçek türlerinden sıralama ölçekleri, bir özelliğe sahip oluş derecesine göre ölçen ölçeklerdir.

  • ”En” ve ”daha” sözcükleri kpss sorularında sıralama ölçeği için anahtar kelimelerdir.
  • Ölçümleri arasında büyüklük, küçüklük gibi karşılaştırmalar yapılabilir fakat toplama, çıkarma, çarpma ve bölme gibi matematiksel işlemler yapılamaz. Ancak ortanca (medyan) ve yüzdelikleri belirleyebiliriz.
  • Sıralama ölçeğinde verilen rakamların matematiksel anlamı yoktur.
  • Birimler arasında eşitlik yoktur.
  • Nesneler en büyükten en küçüğe, en hafiften en ağıra gibi sıralanabilir.
  • Sıralama ölçeklerinden elde edilen değerler birinci, ikinci, üçüncü gibi sıra sayılarını alabilir.
Sıralama ölçeklerinde 0 (sıfır) değerinin bir anlamı yoktur. Çünkü bir sıralamada sıfırıncı diye bir şey söz konusu değildir.
  • Ölçme türleri içindeki sıralama ölçeğinde de geçişlilik özelliği vardır.
Ayşe Hatice’den uzun ve Hatice de Fatma’dan uzunsa, Ayşe de Fatma’dan uzundur diyebiliriz.
  • Sıralama ölçeğinde simetriklik yoktur, asimetriklik vardır.
Ayşe Hatice’den uzunsa Hatice de Ayşe’den uzundur diyemeyiz. Asimetriklik mevcuttur.

3) Eşit Aralıklı Ölçek: Ölçek türleri içinde yer alan eşit aralıklı ölçekler, ölçülen özelliğin belli bir başlangıç noktasına göre ve belli bir özelliğe sahip oluş miktarına göre eşit aralıklarla sıralanmasını ifade etmektedir.

  • Ölçekte bulunan tüm birimler birbirine eşittir.
  • İzafi (bağıl) bir sıfır vardır. Yani başlangıç noktası olan sıfırın matematiksel anlamda sıfır olmamasıdır. Dolaylı ölçme türüne girmektedir.
Termometrenin 0 dereceyi göstermesi sıcaklık olmadığını belirtmez. Buradaki sıfır izafi yani keyfi sıfırdır.
  • Aynı amaçlı iki ölçek sonucu birbirine çevrilebilir.
Termometrede santigratın fahrenayta çevrilmesi.
  • Oran hesapları yapılamaz. Ancak toplama ve çıkarma işlemleri ile aritmetik ortalama ve standart sapma hesaplanabilir.
Eğitimdeki ölçme türleri genel olarak eşit aralıklı ölçek türüdür. Ancak psikomotor davranışların ölçülmesinde çoğu zaman eşit oranlı ölçekler kullanılmaktadır.
Bir ölçeğin eşit aralıklı ölçek olabilmesi için birimlerin eşit olması ve sıfırın izafi bir sıfır olması gerekmektedir. Bu ikisinde biri dahi olmazsa eşit aralıklı ölçek olmaz.

4) Eşit Oranlı Ölçek: Kpss eğitim bilimleri ölçme ve değerlendirme konularından ölçek türleri içindeki son inceleyeceğimiz bölüm olan eşit oranlı ölçekler, ölçülen özellik hakkında en duyarlı ölçme sonuçlarını veren ve en çok bilgiyi sağlayan ölçek türüdür.

  • Gerçek sıfır vardır ve bu sıfır yokluğu ifade eder.
Kpss soruları içinde eşit aralıklı ölçek ile eşit oranlı ölçek birbiriyle karıştırılmaktadır. Aralarındaki keskin ve tek fark eşit oranlı ölçekte sıfırın mutlak yani gerçek sıfırı ifade etmesidir. Bir diğer deyişle sıfır, yokluğu ifade ediyorsa ölçek türü eşit oranlı ölçek türüdür.
  • Gerçek oran hesabı vardır. Her türlü istatistiki işlem yapılabilir. Toplama, çıkarma, çarpma ve bölme yapılabilir.
Uzunluk ölçüleri, ağırlık ölçüleri, elektrik ölçüleri, ses şiddeti, basınç birimleri gibi araçlar eşit oranlı ölçekler içinde en çok kullanılan araçlardandır.
kaynak: kpsskonu.com
Tagged : / / /