Ölçekleri Birbirine Çevirmek

  1. Kesir Ölçeği Çizgi Ölçeğe Çevirmek

1/200000 kesir ölçeğini çizgi ölçeğe çevilelim:

Her biri 1 cm uzunluğunda beş çentikli bir doğru çizip birimine km yazalım¹, İkinci çentiğin üzerine sıfır koyalım;

Kesir ölçeğin paydasını cm’den km’ye çevirelim:

200000 cm = 2 km

Çıkan sonucu sıfırın yanlarına yazıp sağa doğru bir kat arttırarak yazalım:

  1. Çizgi Ölçeği Kesir Ölçeğe Çevirmek

Yukarıdaki çizgi ölçeği kesir ölçeğe çevirirken ölçek formülünü yazarız, harita uzunluğu ve gerçek uzunluğu tek çentiğe göre² hesaplarız:

NOTLAR:

  1. Kesir ölçeği çizgi ölçeğe çevirirken birim km olmak zorunda değildir. Sizden istenen birime çevirmeniz gereklidir.
  2. Yukarıda çizgi ölçeği kesir ölçeğe çevirirken tek çentiğe göre hesapladık ancak çentiklerin toplam uzunluğu harita uzunluğu, çizgi üzerindeki ilk ve son sayılar toplanarak gerçek uzunluk elde edilerek ve sonradan sadeleştirilerek de sonuç bulunabilir.
  3. Çentikler arası her zaman 1 cm olmayabilir. Yukarıdaki çizgi ölçeği kesir ölçeğe çevirme örneğinde çentik uzunluğu 1 cm kabul edilerek işlem yapılmıştır.

Kaynak : cografya.sitesi.web.tr/olcekleri-birbirine-cevirmek.html

Tagged : / / / / /

WordPress Sitelerinin Yükleme Hızını Arttırmanın Yolları

Performans arama sonuçlarında üst sıralarda yer almak ve daha iyi bir kullanıcı deneyimi sağlamak (ve dolayısıyla geri dönüş oranını arttırmak) için çok önemlidir.

Bu yüzden, eğer web siteniz kullanıcıları çok uzun süre bekletiyorsa, yani bu süre ilk işlenen bayttan itibaren üç saniyeden uzunsa, potansiyel müşterilerinizi kaybetme ve tüm SEO çabalarınızı çöpe atma riskiyle karşı karşıya kalırsınız. Google’ın sayfa hızı aracını yayınlamasından sonra yavaş yüklenen bir site için artık hiçbir mazeretiniz kalmadı.

Aşağıda WordPress sitenizin performansını arttırmak için üzerine eğilmeniz gerekenlerin bir listesi yer alıyor.

  1. Hosting Sağlayıcısı

Eğer bir web sitesini ilk kez yayına alıyorsanız, PHP Hostingpaketi tercih etmeniz gerekmektedir. IHS Telekom üzerinden alacağınız hosting paketinizde 7 / 24 saat boyunca ücretsiz destek alabilirsiniz. Web sitenizin hızlı açılmasını sağlayacak eklenti ve tema kurulumlarınızı ücretsiz talep edebiliyorsunuz.

  1. Önbellekleme

Önbelleğe alma işlemi düzenli ziyaretçilerinize daha önce yükledikleri dinamik içeriğin statik bir kopyasını sunar. Sizse bunu W3Total Cache, WP Super Cache, Hyper Cache gibi eklentilerle yaparsınız. Mutlaka önce özellikler listesini okuyun, sonra gerçekten gerektiği şekilde kullanabileceğiniz bir eklenti yükleyin. Örneğin W3Total Cache gibi aslında çok iyi olan bir eklenti acemi bir kullanıcının elinde harcanabilir.

Eğer bir IT ekibiniz veya sizin için sitenizin bakım işlerini üstlenen iyi bir WordPress geliştirme uzmanı varsa sorgulama optimizasyonuna, yani sorgulamaların ne kadar hızlı işlendiğine özellikle dikkat ettiklerini göreceksiniz. Memcached ve Redis gibi betikler bu işi kolaylaştırmaktadır, ayrıca .htaccess dosyasının içindeki mod_expires modülü de bir hayli faydalı olacaktır.

  1. Görseller

Bazı önbellekleme eklentilerinde CSS’i, JavaScript’i, Gzip sıkıştırmayı vs küçültmek için kullanılan ve performansı ciddi seviyede arttıran özellikler bulunmaktadır. Fakat bunu başka şekillerde de yapabilirsiniz.

 Lazy Load XT eklentisi: lazy_load filtresini uygulayarak görsellerin yalnızca web sitesi ziyaretçisi o görsellerin olduğu noktaya geldiğinde işlenmesini sağlar. Bu da algılanan performansı arttırır ve sitenizin olduğundan daha hızlı görünmesine neden olur.

 EWWW Image Optimizer: Görsellerin boyutlarını kaliteyi düşürmeden sıkıştırır. WP Smush.it adında aynı işi yapan başka bir kullanışlı eklenti daha bulunmakta.

 Sprite Pad: Ekranda dağınık olarak bulunup yapboz gibi birleştirilen hareketli CSS görselleri oluşturmak için kullanılır. Bu da HTTP istem sayısını ve gidiş gelişeri azaltır ve sayfa yüklenme hızını arttırır.

– Google Analytics, Tag Manager kodu vs gibi bazıJavaScriptlerinizi en son yükleyebilirsiniz. Bu snippetları php template dosyasına taşıyın.

  1. CDN Kullanımı

CDN olarak da bilinen bu ağ sunucu ayarlarınızı daha küresel bir hale getirerek çalışır. Aslen, içeriğiniz dünyada bir dizi uç sunucu (CDN sunucuları) kullanan herkese iletilir. Dolayısıyla sunucunuz diyelim ki ABD’de olsa bile Fransa’daki takipçilerinizin verinin Atlantik’i geçmesini beklemesine gerek kalmaz. Fransa’ya en yakın uç sunucudan orijinal verinin önbelleklenmiş bir kopyasını alırlar.

MaxCDN, CloudFare, Amazon CloudFront gibi hizmetlerle anlaşarak uç sunucularını bu amaç doğrultusunda kullanabilirsiniz.

Bunun küresel bir takipçi kitlesine hitap etmeyi amaçlayan ve günün her anında orta seviyeden yoğuna kadar her türlü trafiği almayı hedefleyen web siteleri için uygulanabilir bir seçenek olduğunu da unutmayın.

  1. Eklentiler ve Temalar

Sayfa yükleme süresinin artmasının sorumlusu sizin kişisel eklentileriniz de olabilir. Bazı eklentiler ve widgetlar sayfaya fazladan yük olur. Ama bu tüm eklentilerin sayfanızı şişirdiği anlamına da gelmez. Bu yüzden suçluyu bulmak için P3 (Plug-in Performance Profiler) isimli başka bir eklentiye ihtiyacınız var.

Tüm tanılamaları yaptıktan sonra sayfanızın ortalama yükleme süresini ve her eklentinin bu süreyi ne kadar uzattığını görebilirsiniz. Sorunu bulduktan sonra çok sevseniz bile o eklentiyi kaldırmanız gerekecektir. Bu nedenle daima kaliteli eklentiler kullanmalısınız çünkü kaliteli eklentiler performansı düşürmemeye özen gösterenlerdir.

Temanızın functions.php’si temaya özel işlevlerin bulunduğu yerdir. Bunların bazıları sayfanızın performansının kötü olmasının nedeni olabilir. Ne yaptığınızdan ve yaptığınız şeyin sonuçlarının ne olacağından emin olmadığınız sürece hiçbir snippetı doğrudan ana tema stil sayfasına (veya functions.php’ye) yapıştırmayın.

  1. Veritabanı

WordPress’in MySQL veritabanında çalıştığından ve zaman içinde gönderi düzenlemeleri, spam veya onaylanmamış yorumlar, sahipsiz üstveriler vs gibi sorgulama süresini yavaşlatan şeyler yüzünden tıkandığından yukarıda bahsedilmişti.

Veritabanını temizlemek için WP Sweep veya WP-DB Manager gibi bir eklenti kullanın. Tabii önce her şeyi yedeklemeyi sakın unutmayın.

Tagged : / /

Soyut İşlemler Dönemi (12-16 Yaş)

Eğitim bilimleri Piaget’in bilişsel gelişim dönemlerinde son sırada yer alan soyut işlemler dönemi ile ilgili bazı özellikleri sıralayalım.

  • Tümdengelimsel düşünme gücüne ulaşılır.
  • Tümevarımsal ve tümdengelimsel düşünme bir arada kullanılabilir.
  • Soyut düşünme ortaya çıkar.
Atasözleri, mecazi anlam taşıyan deyişler rahatlıkla anlaşılır hale gelir.
  • Zihinden işlem yeteneği ortaya çıkar.
  • Birleştirici düşünülebilir.
  • Bir tez oluşturabilir ve bunu savunabilir.
  • Hipotetik düşünce ortaya çıkar.
  • Ergen benmerkezciliği ortaya çıkar.
  • Hayali seyirciler, aşırı idealizm ve omnipotent düşünce ortaya çıkar.
  • Göreli kavramlar anlaşılabilir ve doğru şekilde kullanılabilir.
  • Toplumsal konulara olan ilgi artar ve bu konularla ilgili sorumluluk alma isteği ortaya çıkar.
Piaget’e göre bütün insanlar soyut işlemler geliştiremez. Çünkü yaşadığı çevrenin bireyin soyut düşünmesine elverişli bir ortam olması gerekmektedir.

Kpss eğitim bilimleri soyut işlemler dönemi ile ilgili ortaya çıkan bazı kavramları işleyelim.

Tümdengelim

Doğru olduğu varsayılan temel prensiplerden yola çıkarak özelin ortaya çıkarılmasıdır.

Bilimsel düşünebilme için zorunlu bir yoldur.
Öğretmen olabilmek için eğitim fakültesi mezun olması gerektiğini öğrenen Fatma, kendi öğretmeninin de eğitim fakültesinden mezun olduğu sonucuna varır.

Hipotetik Düşünme

Bireyin içinde bulunduğu koşullara göre bir düşünceyi uygun tezler yürüterek savunabilme yeteneğidir.

Hipotetik düşünen bireyler bir deney planı hazırlayabilir, uygular ve sonuca ulaşabilir.

Birleştirici Düşünme

Değişen birkaç nitelik veya değişkeni içeren problemleri çözebilmedir. Birleştirici düşünen birey, her bir değişkeni tek tek alıp test edebilir ve sonra bunları birleştirerek problemleri çözebilir.

Ergen Benmerkezciliği

Bireyin bir düşünceye sahip olduğu zaman bunun mutlak doğruluğuna inanıp idealleri uğruna diğer görüşleri alamamasıdır. Ergen, kendi zihninde oluşturduğu ideal dünya profili ile çatışan diğer yaşantılara tahammül edemez.

Ülkeden uygulanacak nükleer santral projesine hayır düşüncesine sahip bir ergen, bu düşüncesini idealist bir şekilde savunur ve aksi görüşlere çoğunlukla tahammülü yoktur. Aynı şekilde politik örgütlere katılım gösterebilir ve bu görüşleri büyük bir inançla savunabilir.

Ergen benmerkezciliği ile ilgili ortaya çıkan birkaç kavram vardır.

  • Hayali Seyirciler: Ergen kişinin çevresinde sürekli olarak kendisini izleyen bir seyirci topluluğu olduğuna inanmasıdır. Herkesin kendisiyle ilgilendiğini sanır ve buna bağlı olarak çevrenin tepkisine önem verir.
Okula doğru giden Ayşe okul bahçesine girdikten sonra herkesin kendisine baktığına inanır.
  • Kişisel Efsane: Ergen kişi, kendisini diğer insanlardan tamamen farklı olarak görür. Yaradılışının diğer insanlardan daha özel bir nedeni olduğuna inanır. Herkesten daha iyiliksever ve daha insancıl olduğunu düşünebilir. O kadar öznedir ki ölümün ile kendisiyle karşılaşmayacağına inanır. ”Bana bir şey olmaz” mantığı içindedir ergen.
  • Omnipotent Düşünce: Ergen kişinin yaşamı basite almasıyla beraber ”benim gücüm her şeye yeter” demesidir. Ergen kişinin yaşamı çok basite almasıdır.
Anne ve babanın yaşamı çok ciddiye aldığını düşünen Filiz, ”her şeyi çok fazla abartıyorlar, yaşam hiç de onların düşündüğü kadar zor değil” demektedir. Omnipotent düşünceye sahiptir.

Göreli Kavramlar

Soyut işlemler dönemi içindeki birey ”Bana göre, sana göre” ayırımı yapabilir. Aynı olayın farklı koşullarda farklı anlamlara gelebilmesi göreli kavramlar olarak açıklanır.

 

Kaynak : kpsskonu.com/egitim-bilimleri/gelisim-psikolojisi/soyut-islemler-donemi/

Tagged : / / / /

Somut İşlemler Dönemi

Eğitim bilimleri somut işlemler dönemi özellikleri şunlardır:

  • Tersine çevirebilir.
  • Sınıfa dahil olma ve yanlış inanç ilkesi kazanılır.
  • Tümevarımsal düşünme gücüne ulaşılır.
  • Korunum kazanılır.
  • Çocuk somut problemleri çözebilir.
  • Çocuk birden fazla özelliğe dayanarak sıralayabilir ve sınıflayabilir.
  • ”Dağılma” ile çocuk benmerkezciliğinden kurtulur.
  • Odaktan uzaklaşma becerisi kazanılır.
  • Empati başlar.

Kpss gelişim psikolojisi somut işlemler dönemi ile ilgili karşımıza çıkacak olan kavramları açıklayalım.

Odaktan Uzaklaşma (Dağılma)

Bu beceriyi kazanan çocuklar artık nesnelerin ve olayların sadece görünüşlerine odaklanmaktan kurtulurlar. Bir nesne ya da olayı sahip olabileceği diğer özellikler açısından da ele almayı başarırlar.

Tersine Çevirebilirlik

Fiziksel ya da zihinsel bir eylemin tersine çevrilebileceğinin anlaşılmasıdır. Hem ileriye hem de geriye doğru düşünebilmelidir. Tersine çevrilebilme özelliği ile matematikteki temel dört işlem yapılabilir.

A, B’den büyük diyen Ahmet, aynı zamanda B A’dan küçüktür diyebilmektedir.
Bir çocuğun ilköğretime başlaması için somut işlemler dönemi içine girmesi gerekir.

Sınıfa Dahil Olma İlkesi

Alt sınıfların daha üst sınıfların içerisinde olduğunu ve parça bütün arasındaki ilişkiyi kurabilmektir.

Şeftalinin bir meyve olduğunu söyleyen Kübra, artık elma, kiraz, karpuz gibi yiyeceklere de meyve demektedir.

Tümevarımsal Mantık

Özelden genele ya da parçalardan genel kurallara geçiş şeklinde akıl yürütme yeteneğidir. Somut işlemler dönemi içinde kazanılır.

Korunum

Bir madde ya da madde grubunun görüntüsel ya da konum olarak değişse bile diğer birçok özelliğinin değişmeyeceği ilkesidir.

5 parçaya bölünen elmanın 2 parçaya bölünen elmayla aynı olduğunu savunan bir çocuk korunumu kazanmış demektir.

Piaget’e göre somut işlemler dönemindeki beceriler aynı anda ortaya çıkmamaktadır. Becerilerin bazıları diğerlerine göre daha önce görülür. Yani bir ardışıklık söz konusudur.

 

Kaynak : kpsskonu.com/egitim-bilimleri/gelisim-psikolojisi/somut-islemler-donemi/

Tagged : / / / /

İşlem Öncesi Dönem

  • Bellek kullanımı başlar.
  • Nesnelerin sürekliliği ve nesne kimliği kazanılır.
  • Refleksif davranışlardan amaçlı davranışlara geçilir.
  • İçe dönük tepkilerden dışa dönük tepkilere geçilir.
  • Taklit ve ertelenmiş taklit gerçekleştirilir.
  • Kendi bedenini dış dünyadan ayırabilir.
  • Döngüsel tepkiler ortaya konur.
  • İşlem öncesi dönem aynı zamanda düşünmenin başlangıcı olarak kabul edilir.
  • Ses bulaşması görülür.
  • İlk deneme yanılmalar ortaya çıkar.

Bu dönemle birlikte çocuklarda basit düzeyde simge ya da sembol kullanımı başlamaktadır. İşlem öncesi dönem sembolik işlemler dönemi ve sezgisel işlemler dönemi olarak ikiye ayrılmaktadır.

1) Sembolik İşlemler Dönemi (3-4 Yaş)

Sembollerin en basitten en karmaşığa doğru kullanımının ilk aşamasıdır. Dil gelişimi çok hızlı bir şekilde gözlemlenir. Bu dönemde çocuğun hayal gücü dil gelişimine bağlı olarak oldukça gelişmiştir.

Bu dönemdeki çocuklar karmaşık kavramları anlayamadıkları için duydukları kavramları kendilerine göre yorumlarlar. Şimdi bu dönemle ilgili kavramları inceleyelim.

Sihirli Düşünce

Az gelişmiş bilince karşın çok fazla gelişmiş hayal gücünün sonucunda ortaya çıkan düşünce şeklidir. Çocuklar kavramları ve çevrelerinde gelişen olayları bu düşünce biçimine bağlı olarak gerçek ötesi olarak düşünürler.

Arda ıspanak yediği zaman Temel Reis gibi güçleneceğini düşünmektedir.

Sembolik Oyun

Çocuğun gerçek bir nesne ya da kişi yerine başka bir şeyi bunların yerine kullanması yoluyla gerçekleştirdiği oyunlardır.

Kpss eğitim bilimleri sorularında -mış, -miş gibi yapmak varsa sembolik oyundur.
4 yaşındaki Murat süpürgeyi at gibi kullanarak oyun oynamaktadır.

Animizm (Canlandırmacılık)

Kısaca çocukların canlı ve cansı ayırımı yapamamasıdır. Buna bağlı olarak çocuklar cansız bir nesneyi canlıymış gibi, bazen de canlı bir varlığı cansızmış gibi değerlendirip buna göre davranabilirler.

Oyuncak bebeğini yere düşüren Fatma hemen bebeğini kaldırır ve ondan özür diler.

Benmerkezcilik (Benmerkezci Düşünme)

İşlem öncesi dönem ve soyut işlem döneminde görülür. Benmerkezci bir çocukta düşünme katıdır ve dış görünüşe göre karar verir.  Olayları hiçbir zaman başkalarının bakış açısında ele almazlar. Yani perspektif alamazlar.

Benmerkezcilik, çocuğun sadece kendisinin gördüğü, duyduğu, bildiği şeyleri herkesin duyup bildiğini zannetmesidir. Çocuk bir şeyden hoşlanıyorsa herkesin bundan hoşlandığını, bir şeyden hoşlanmıyorsa kimsenin bundan hoşlanmadığını zanneder.

Televizyonda çizgi film izleyen Mehmet, amcasıyla telefonla konuşurken ”çizgi filmdeki kedi çok yaramaz değil mi?” diye sorar. Amcasının da çizgi filmi gördüğünü zanneder.
Muzlu sütü hiç sevmeyen Ahmet, arkadaşının muzlu sütü içtiğini görünce çok şaşırır.

Benmerkezcilik etkisinde olan bir çocuk, çevresindeki herkesin ve her şeyin sadece kendisi için var olduğunu zanneder. Ayrıca işlem öncesi dönem içinde yer alan bu çocuklar, her durumu sadece kendi bakış açılarından ele alır.

Babası ile annesi ayrılıp babası evi terk ettikten sonra gece altını ıslatan, okulda devamlı ağlayan Azra, uslu bir çocuk olmadığı için babasının evden ayrıldığını ve annesinin de onu terk etmesinden korktuğunu söyler.

Monolog

Özellikle çocuğun tek başına oynarken, yapacaklarını kendi kendine mırıldanması şeklinde tanımlanabilir. Çocuklar tek başlarına kaldıklarında kendi kendilerine monolog tarzı konuşmalar görülür.

Dışarıya çıkmaya hazırlanan Burak, ayakkabılarını bağlarken ”Top oynayacağım, sonra parka gideceğim, sonra dondurma alacağım, sonra bir daha parka gideceğim…” şeklinde kendi kendine konuşmaktadır.
Monolog yapan çocuklar bir araya gelip, hepsi aynı anda farklı şeylerden bahsederek konuşurlarsa toplu monolog olur.

Kişilerin Sürekliliği

Çocuğun, dış görünümündeki değişiklik ya da benzerlik ne olursa olsun, kişiyi diğerlerinden ayırt edebilmesidir.

Her gördüğüm bıyıklı babam değildir demesi.

Paralel Oyun

Çocuklar bir arada oynuyormuş gibi gözükseler de aslında hepsi kendi bireysel oyunlarını oynarlar. Herkes kendini takımın kaptanı ya da başkan kabul eder.

İşaretsel İşlev

Çocuğun şu anda var olmayan nesneleri ya da görmediği nesneleri kavramları kullanabilmesidir.

Görmediği elmanın resmini çizebilme gibi.

2) Sezgisel İşlemler Dönemi (5-6 Yaş)

Bu dönemle birlikte sezgiler ön plandadır. Çocuklar bazı basit problemleri çözerler ancak nasıl çözdün sorusuna açıklama yapamazlar. ”Oldu işte…” , ”Yaptım işte…” gibi ifadeleri mevcuttur.

Henüz mantıksal düşünme söz konusu değildir. Yarı mantıklı dönem de denilebilir.
Ahmet balkondan sarkmaması gerektiğini bilmektedir. Ancak düştüğünde ne olacağını tam olarak bilmemektedir.

İşlem öncesi dönem 2. kısmını oluşturan sezgisel işlemler döneminde ortaya çıkan kavramları inceleyelim.

Odaktan Uzaklaşamama (Odaklaşma – Merkeziyetçilik)

Nesnelerin ve olayların görünüşlerine odaklanan çocukları ifade etmektedir. Odaklaşma birden fazla özelliğe sahip bir şeyin tek bir özelliğinin gözetilebilmesidir. Bir etkinlik içinde sadece tek bir ana (genelde etkinliğin sonuna) odaklanırlar.

Muzlu süt içerken çizgi film izleyen Berat, çizgi filme odaklanırken sütü içine çekmemektedir. Reklam girdiğinde tekrar sütü çekmektedir ve tekrar süte odaklanmaktadır. Reklam bittiğinde süt içmeyi kesip tekrar çizgi filme odaklanır.

Odaktan uzaklaşamama sorunu yaşayan çocuklarda aşağıdaki etikler de gözükür:

  • Tersine Çevirme: Fatma, Ayşe’nin kardeşi kim? diye sorulduğunda Ahmet diye cevap verir. Ahmet’in kardeşi var mı diye sorulduğunda ise ”Hayır, yok.” Diye cevap verir. Dolayısıyla tersine çevirememe sorunu vardır.
  • Korunumu Kazanma: 5 dilime ayrılan karpuzu 3 dilime ayrılan karpuzdan daha fazla gören bir çocuk korunumu kazanamamış demektir.

 

  • Sınıf Kapsama Özelliği: Alt sınıflardaki nesnelerin üst sınıflara dahil olmasının anlaşılabilmesidir. Bir bakıma parça – bütün ilişkisini kavrayabilmedir. İşlem öncesi dönem içinde yer alan çocuklar bu özelliği kazanamazlar. Yediği muzun bir meyve olduğunu kabul eden bir çocuğun şeftali, kiraz gibi yiyecekleri meyve olarak kabul edememesi sınıf kapsama özelliğinin kazanılmamasına işarettir.

Özelden Özele Akıl Yürütme

Özel bir durumdan başka bir özel duruma genelleme yapmadan akıl yürütmeye özelden özele akıl yürütme denir.

Bir şeyle başka bir şeyi eşleştirebilmek ve diğer durumları görememek, anlayamamaktır.
Her sabah kahvaltıda yumurta yiyen bir çocuk o günün sabahında sofrada yumurta görmeyince kahvaltı yapmadığını söylemiştir. Yumurtayı kahvaltıyla eşleştirmiş ancak diğer kahvaltı malzemelerini kahvaltı ürünü olarak görememiştir.
Evde yaşayan kedi köpek gibi hayvanların evcil hayvan olduğunu duyan Elif, daha önceden evde fare gördüğü için farenin de evcil hayvan olduğunu düşünür.

Tek Yönlü Sınıflama

Tek bir özelliğe dayanarak ayırmak, gruplamaktır.

Legoları sadece renklerine göre ayırabilen, ya da sadece şekillerine göre ayırabilen bir çocukta tek yönlü sınıflama mevcuttur. Çünkü bu çocuklar legoları şekillerine ve renklerine göre aynı anda ayıramaz.

Özdeşlik

Çocuk bir nesnenin doğası değişmeden görüntüsünün değişebileceğini anlıyorsa özdeşlik becerisi kazanmış demektir. İşlem öncesi dönem içinde gözlenmektedir.

Suyu bir kaptan başka bir kaba aktardığımızda, su aktarılan kabın şeklini alır ancak su halen aynı sudur. Eğer çocuk bunu biliyorsa özdeşlik kazanmış demektir.

Yapaycılık (Artifikalizm)

Çocuk doğa olaylarının başka bir güç tarafından yapıldığını düşünür.

Rüzgarın nasıl oluştuğu sorulan bir çocuk, ağaçların kollarını sallayarak bunu oluşturduğunu düşünür. Çünkü eliyle yüzüne hareket ettiğinde hafif bir rüzgar olur. Peki denizde? diye sorulduğunda karadan geldiğini ya da bu sefer dalgaların rüzgarı oluşturduğunu söylemesi yapaycılıktır.
kaynak : kpsskonu.com/egitim-bilimleri/gelisim-psikolojisi/islem-oncesi-donem/
Tagged : / / / /

Piaget’in Bilişsel Gelişim Dönemleri

1) Duyusal Motor Dönemi (0-2 Yaş)

2) İşlem Öncesi Dönem (2-6 Yaş)

3) Somut İşlemler Dönemi (6-11 Yaş)

4) Soyut İşlemler Dönemi (11-16 Yaş)

Duyusal Motor Dönemi (0-2 Yaş)

Kpss gelişim psikolojisi Piaget’in bilişsel gelişim dönemleri içinde yer alan duyusal motor dönemi özelliklerini liste halinde sıralayalım.

  • Çocuğun dış dünyayı keşfetmeye başladığı dönemdir. Bu keşif taklit ya da deneme yanılma yoluyla gerçekleşir.
6 aylık bir bebeğe yüz hareketi gösterildiğinde o da aynı yüz hareketlerini yapar, taklit mevcuttur.
  • Çocuklar duyu organlarının algıladığından başka hiçbir şeyi kabul etmezler.
Metafizik sıfırdır.
  • 6. ve 8. aylar arsında ikincil tepkilerin koordinasyonu vardır. Yani refleksif davranışlardan amaçlı davranışa geçiş vardır.
  • 0-8 ay arasında ses bulaşması söz konusudur. Bu aşamada verilen süre önemlidir. Bebek kendini dış dünyadan ayıramıyor.
Ses Bulaşması: En basit taklit ve öğrenme yaşantısıdır. Ağlama sesi duyan bir bebeğin, ağlama sesi duyduktan kısa bir süre sonra kendisinin de ağlamaya başlaması ses bulaşmasıdır.
  • 8 ile 18 ay arasında nesne sürekliliğinin kazanılması gerçekleşir. Kişi sürekliliğinin kazanılması nesne sürekliliğine bağlıdır.
Nesne Sürekliliği: Nesne sürekliliği kazanamayan bebekler, bir nesne görüş alanından çıktığı an onun yok olduğunu sanırlar. Örneğin oyuncağı arkasına saklayan anneyi gören bebek nesne sürekliliği kazanmadıysa oyuncağın kaybolduğunu zanneder. Eğer nesne sürekliliği kazanmışsa oyuncağın annesinin arkasında olduğunu bilir ve odağını annenin arkasından çıkacak olan oyuncağa yöneltir.
  • 11. aydan itibaren bebekler nesne kimliğini kazanırlar.
Nesne Kimliği: Bir nesnenin bir durumdan diğerine ya da bir günden başka bir gğne değişmediğini, aynı olduğunu anlayabilmektir.
  • Döngüsel Tepkiler (Devresel Tepkiler): Belli davranışların sürekli tekrarlanmasıdır. Bir bakıma özümleme çabasıdır. 3 türlü döngüsellik bulunmaktadır.

Birinci Döngüsel Tepkiler (0-6 Ay): Tamamen bedene dönük tekrar hareketleri vardır. Ses bulaşması, sürekli parmağını emmesi, bulduğu bir şeyi ağzına götürmesi vb.

İkinci Döngüsel Tepkiler (6-12 Ay): Dışa dönük tekrarlar mevcuttur. Elindeki kaşığı devamlı masaya vurma, çıkan sesten hoşlanıp davranışını tekrar etme vb.

Üçüncü Döngüsel Tepkiler (12 Ay ve Üzeri): Hoşuna giden bir lafı ya da bir şarkıyı sürekli tekrar etmesi gibi döngüsel tepkilerden oluşur.

  • Pasif Beklenti: Kaybolan bir nesnenin ardından hiçbir şey yapmadan sadece bakmasıdır. Nesne sürekliliği ile birlikte 8. aydan itibaren başlar.
  • Sihirli Nedensellik: Davranışlar arasında neden sonuç ilişkisi kuramadığı için, burada sebebi sihirsel olarak oluştururlar.
Çıngıraktan ses çıktığında bu sesin neden çıktığı çocuk için önemli değildir.
  • İlk deneme yanılma öğrenmeleri başlar.
5 aylık bir bebek oyuncağa ulaşmaya çalışır, alamazsa vazgeçer. 10 aylık bir bebek ise oyuncağa ulaşmak için her yolu dener.
  • Doğadan Ayrışma: Bebeğin kendisinin dışında, kendisinden bağımsız bir dünyanın olduğunu fark etmesidir. 7.5-8. aydan itibaren başlar.
  • Zihinde Canlandırma: Herhangi bir davranışta bulunmadan önce davranışın zihinde canlandırılmasıdır.
Zihinsel kombinasyonlar içinde yer alan zihinsel canlandırma, bilişsel gelişime bağlı olduğu için 10. ay civarında başlar.
  • Ertelenmiş Taklit:  Bir başka zihinsel kombinasyon olan ertelenmiş taklit, zihinde canlandırmanın bir sonucudur. Bir davranışın belli bir süre sonra belki de aylar sonra tekrar edilmesi ya da taklit edilmesidir. Hayat boyu devam eder.
Ertelenmiş taklit, dil gelişiminin vazgeçilmez unsurudur.
Tagged : / / / /

Piaget Kuramı Temel Kavramlar

1) Zeka: Piaget’e göre zeka, organizmanın çevreye uyum sağlama yeteneğidir. Dolayısıyla birey yaşadığı çevreye uyum sağladığı sürece zekidir. Bu uyum testle ölçülemez.

Zeka sayısal olarak ölçülemeyeceği için Piaget, zeka testlerine karşı çıkmıştır.

2) Şema (Bilişsel Yapı): Doğuştan getirilen nesne, olay ve olguların yerleştirildiği en basit çerçevedir. Şemalar çevreyle etkileşim sonucunda çoğalırlar ve tekrar edilebilir kalıplardır. Şemalar zamanla gelişmektedir.

Refleksler ilk bilişsel şemalardır.

Hiçbir şema birbirinden kopuk değildir. Sadece bilişsel değil devenimsel şemalar da olabilir.

Oluşan her şema bilişsel gelişimin en temel kanıtıdır.

Şema öğrenmenin en temel yapısıdır ve şema varsa öğrenmede vardır diyebiliriz. Şemaların değişip gelişmesi için olgunlaşma ve yaşantıya ihtiyaç duyulur.

3) Uyum (Adaptasyon): Bir diğer adı da uyumsama olan adaptasyon doğuştan getirilir. Bu sürecin sonunda da denge süreci gelecektir. Kpss gelişim psikolojisi Piaget kuramı temel kavramları içindeki iki yönlü olarak incelenen uyum, özümleme (asimilasyon) ve uyma (akomodasyon) olarak belirtilebilir.

a) Özümleme (Asimilasyon): Bilginin içselleştirilme sürecidir. Buradaki içselleştirmeden kasıt, bilgiyi olduğu gibi taklit etmedir. Özümleme karşılaşılan yeni bir durumun, bireyin var olan şemalarıyla açıklanmasıdır.

Bir çocuğu ilk defa gördüğü sehpaya masa demesi özümlemedir.

Özümleme dıştan gelen bilginin değiştirilerek şemaya uydurmasıdır.

Şayet bilgiyi değiştirmek yerine, şemayı değiştirip bilgiye uyduruyorsa bu uyumsama olur.

Özetleyecek olursak özümleme, bireyin karşılaştığı yeni bir durumu ya da nesneyi daha önceden oluşturduğu mevcut şeması ile yani var olan bilgileriyle değerlendirerek uyum sağlamaya çalışmasıdır.

b) Uyma (Akomodasyon): Uyma sürecinde önceki şemalar yetersizse, ya var olan şemalar değişecektir ya da var olan bu şemalra genişletilecektir.Eğitim denilen olay da bir uyma sürecidir. Piaget’e göre de öğrenme uymadır.

Bireyin sehpa için yeni bir şema açması ve onu masa şemasından ayırması uymadır.
Özümlemede genelleme, uymada ayırt etme davranışı görülür ancak Piaget, kesinlikle genelleme ve ayırt etme ifadesini kullanmaz. Kpss eğitim bilimleri sorularında bu ayrıntıya dikkat edelim.

4) Denge Süreci (Dengeleme):  Dengeleme kavramını bilişsel gelişimi etkileyen faktörler arasında zaten açıklamıştık. Şimdi bunu daha derin bir şekilde tanımlayalım.

Birey yeni karşılaştığı bir durumu ya da nesneyi ilk olarak daha önceden oluşturduğu şeması için değerlendirir (özümleme), ardından bu değerlendirmenin yetersiz kalması halinde bilişsel denge bozulacağı için bu dengeyi uyma (dengeleme) aracılığıyla yeniden kurmaya çalışır. Bireyin içinde bulunduğu çevreye uyum sağlama isteğine bağlı olarak dengeleme gerçekleşir.

Denge > Dengesizlik > Yeniden Denge kurma (Dengeleme) süreciyle öğrenme ve bilişsel gelişim gerçekleşir.
Kaynak : kpsskonu.com/egitim-bilimleri/gelisim-psikolojisi/piaget-kurami/
Tagged : / / / /