İlginç Bilgiler

Dünyanın en yüksek şelalesi: Angel-Venezuela–1.000 m.

Dünyanın en büyük nehri: Nil-Afrika

Dünyanın en yüksek dağı: Everest-Asya–8.848 m.

Dünyanın en büyük çölü: Büyük Sahra Çölü-Orta/Kuzey Afrika

Dünyanın en büyük yanardağı: Tambora-Endonezya

Dünyanın en büyük mağarası: Carlsbad Mağarası-New Mexico, ABD

Dünyanın en büyük gölü: Hazar Denizi-Orta Asya–394.299 km²

Dünyanın en büyük adası: Grönland-Kuzey Atlantik–2.175.597 km²

Dünyanın en sıcak yeri: Al’Aziziyah-Libya–57,7 C

Dünyanın en soğuk yeri: Vostock II- -89,2 C

Dünyanın en kalabalık ülkesi: Çin–1.237.000.000 kişi

Dünyanın en geniş ülkesi: Rusya–10.610.083 km²

Dünyanın en küçük ülkesi: Vatikan–0.272 km².

Dünyanın en kalabalık şehri: Tokyo-Japonya–26.500.000 kişi

Dünyanın en uzun binası: Suyong Bay Tower-Pusan(Güney Kore) : 88 kat 462 m.

Dünyanın en uzun demiryolu tüneli: Seikan-Japonya–53,9 km.

Dünyanın en uzun karayolu tüneli: St.Gotthard-İsviçre-16.4 km.

Dünyanın en uzun kanalı: Panama kanalı-Panama–81,5 km.

Dünyanın en uzun köprüsü: Akashi-Japonya–1.990 m.

Dünyada en çok konuşulan dil: Çince (mandarin) -885.000.000 kişi

Dünyanın en çok ülke ile sınırı olan ülke: Çin (15 ülke ile sınırı var)

Dünyanın en yüksek yerleşim yeri: Webzhuan, Çin-Deniz seviyesinden 5.090 m. yukarıda

Dünyanın en alçak yerleşim yeri: Calipatria, Kaliforniya, ABD -deniz seviyesinin 54 mt. Altında

Dünyanın en uzun kesintisiz sınırı: ABD-Kanada sınırı.

En geniş ülke Rusya – 10.610.083 km²

En küçük ülke Vatikan – 0.272 km²

En çok ülke ile sınır komşusu olan ülke Çin – 15

En uzun kesintisiz sınır ABD – Kanada

En kalabalık şehir merkezi Tokyo – 26.5 milyon

En geniş alana yayılmış şehir Mt. Isa, Queensland, Avustralya – 25.427 km²

En yüksek yerleşim birimi Webzhuan, Çin – deniz seviyesinden 5.090 metre yukarıda

En alçak Calipatria, Kaliforniya, ABD – deniz seviyesinin 54 metre altında

En kuzeydeki yerleşim birimi Ny Alesond, Norveç – 78.5 derece kuzey

En güneydeki yerleşim birimi Puerto Williams, Şili – 55.1 derece güney

En ıssız, yerleşim olmayan ada Tristan da Cunha – Güney Atlantik

En çok dil konuşulan ülke Papua Yeni Gine – 869

En kuzeydeki kara parçası Islet of Odaaq, Grönland açıklarında

En güneydeki kara parçası Güney Kutbu, Antarktika

Dünyanın en küçük atı ABD’de bir çiftlikte doğan Thumbelina’dır. Boyu sadece 43 cm’dir.

Dünyanın en çok dil konuşulan ülkesi, Papua Yeni Gine’dir. 869 dil, lehçe ve ağız konuşulmaktadır.

Dünyanın en şiddetli depremi 22 Mayıs 1960’da Güney Şili’de 9,5 Richter ölçeğinde meydana gelmiştir. Sekiz yanardağ patlaması olmuş, deprem sırasında oluşan tsunami, Pasifik Okyanusu’nu aşarak Hawaii ve Japonya’ya kadar etkili olmuştur.

Dünyanın en sıcak yeri Libya’da El-Aziziya’dır. En yüksek sıcaklık 58 C’dir.

Dünyanın en soğuk yeri Antarktika’da Vostok’tur. En düşük sıcaklık -89 C’dir.

Dünyanın en kuru yeri Arica-Antofogasta, Pasifik sahili, Şili’dir. Yıllık ortalama yağış: 0,1 mm’dir.

Dünyanın en yağışlı yeri Mawsynram, Meghalaya, Hindistan’dır. (Yıllık ortalama yağış: 861 mm.)

Dünyanın en rüzgârlı yeri Honolulu, Hawaii’dir. (Tespit edilen en yüksek değer: 380 kmh/236 mph)

Dünyanın en geniş ülkesi Rusya’dır. Yüzölçümü: 17,075,400 km2’dir.

Dünyanın en küçük ülkesi Vatikan’dır. Yüzölçümü: 0.44 km²’dir.

Dünyanın en yüksek dağı Çin (Nepal)’de bulunan Everest’dir. 8.883 metredir.

Dünyanın en çok ülke ile sınır komşusu olan ülke Çin’dir. Kuzeyinde Moğolistan Halk Cumhuriyeti, kuzey doğusunda Rusya ve Kuzey Kore, doğusunda Sarı Deniz ve Doğu Çin Denizi, güney doğusunda Güney Çin Denizi, güneyde Vietnam, Laos, Birmanya, Hindistan, Bhutan ve Nepal, güney batıda Pakistan, Afganistan, Tacikistan, Kırgızistan ve Kazakistan ile çevrilidir.

Dünyanın en uzun kesintisiz sınırı ABD – Kanada arasındadır.

12 milyon nüfuslu metropolitan bölgesi olan Japonya’nın başkenti Tokyo, dünyanın en büyük kentlerinden biridir.

Dünyanın en geniş alana yayılmış kenti Avustralya’nın Mt.Isa Queensland 25.427 km2

Dünyanın en yüksek yerleşim birimi deniz seviyesinden 5.090 m. yukarıda olan Çin’in Webzhuan bölgesidir.

Dünyanın en alçak yerleşim birimi deniz seviyesinin 54 m. altında olan ABD’nin California eyaletine bağlı Calipatria kentidir.

Dünyanın en kuzeyindeki yerleşim birimi 78.5 derece kuzeyde olan Norveç’in Ny Alesond kentidir.

Dünyanın en güneyindeki yerleşim birimi 55.1 derece güneyde olan Şili’nin Puerto Williams kentidir.

Dünyanın en uzun asma köprüsü Japonya’da bulunan, Kobe şehri ile Avaci adasını birbirine bağlayan, Akashi-Kaikyo’dur. Köprü, 1990 metre uzunluğunda yapılmış, 17 Ocak 1995’teki Kobe Depremi’nden sonra 1 metre daha uzatılmıştır.

Dünyanın en ıssız yeri, Güney Atlantik’teki Tristan Cunha adasıdır. (Hiçbir yerleşim yoktur.)

Dünyanın en kuzeydeki kara parçası Grönland açıklarındaki Islet of Odaaq’dır.

Dünyanın en güneyindeki kara parçası, Güney Kutbu Antarktika’dır.

Dünyanın en büyük çölü Kuzey Afrika’da bulunan Sahra Çölü’dür. 8.600.000 km2

Dünyanın en büyük adası Grönland’dır. Yüzölçümü: 2.166.086 km2’dir.

Dünyanın en büyük kıtası Asya Kıtası’dır. Yüzölçümü: 44 391 163 km²’dir.

Dünyanın en büyük gölü İran’da bulunan Hazar Gölü’dür. Yüzölçümü: 371.000 km2

Dünyanın en yüksekten akan şelalesi Venezuella’da bulunan Angel Şelalesi’dir. 807 metre yükseklikten akmaktadır.

Dünyanın en derin mağarası Gürcistan’daki ‘Krubera’ mağarasıdır. 1.710 m. derinliğindedir.

Dünyanın en yüksek barajı Irak’ta bulunan Bekhme Barajı’dır. 230 m.

Dünyanın en uzun tüneli Japonya’da bulunan Aki Tüneli’dir. 12.8 km-1975’te tamamlandı.

Günümüze kadar tespit edilen en büyük tsunami 1883 yılında Java Jumatra’da gerçekleşmiştir. Tsunaminin yüksekliği 35 m.’dir ve 36.000 kişinin ölümüne neden olmuştur.

Dünyanın en büyük transatlantiği olan Titanic’in 15 Nisan 1912’deki ilk seferinde buz dağına çarpıp batması sonucunda 1.513 yolcu yaşamını yitirmiştir.

Dünyada en çok can kaybına yol açan Cyclone adlı kasırga Bangladeş’te 1991 yılında gerçekleşmiştir ve 200.000 kişinin ölümüne neden olmuştur.

Dünyanın en büyük piramidi Meksika’da Cholula de Rivadabia’da bulunur. Aztek’lere ait piramit 182 107 metrekare alan üzerine kurulmuştur ve yüksekliği 54 metredir.

Dünyanın en yüksek arkeolojik alanı Şili ile kuzeybatı Arjantin arasındaki sınırdaki Andes Dağları’ndaki, dünyanın ikinci yüksek yanardağı Cerro Llullaillaco’nun tepesinde 6.743 metre yüksekliğindedir.

En sulu gezegen olan dünyada, güneş enerjisi okyanuslardaki suyu buharlaştırır, sonra yağmur olarak karaya yağarak nehirlere ve okyanuslara geri döner. Bu döngü milyonlarca yıldır devam ediyor ve günde yaklaşık 136 trilyon litre su yeryüzüne iniyor.

Dünyanın en zengin üç ülkesi Kanada, Norveç ve ABD’dir. Bu üç ülkenin ortalama geliri, dünyanın en fakir 5 ülkesinin ortalama gelirinden 74 kat daha fazladır. Kanada, Norveç ve ABD, zenginlik sıralamasının en üstünde yer alırken, Sierra Leone, Nijer ve Etiyopya en altında yer alıyor.

En uzun gün 21 Haziran, en kısa gün 21 Aralık’tır.

Dünyanın en zeki insanı, Dağıstanlı Prof. Dr. Naida Camukova’dır.

Tagged :

En Kalabalık Ülkeler

Nüfus Sıralamaları

En Kalabalık Ülkeler

# Ülke Adı Nüfus
1. Çin 1,323,128,240
2. Hindistan 1,131,043,000
3. Amerika 303,232,774
4. Endonezya 231,627,000
5. Brezilya 186,015,918
6. Pakistan 162,295,500
7. Bangladeş 158,665,000
8. Nijerya 148,093,000
9. Rusya 141,855,884
10. Japonya 127,790,000
17. Türkiye 74,877,000

Nüfus Sıklığı En Fazla Olan Ülkeler

# Ülke Nüfus Sıklığı (km2 başına kişi)
1. Monako 23,660
2. Macau 17,699
3. Hong Kong 6,407
4. Singapur 6,369
5. Gibraltar 4,654
6. Vatikan 1,866
7. Malta 1,272
8. Bermuda 1,211
9. Maldivler 1,105
10. Bahreyn 1,047
107. Türkiye 93

Tagged :

En Büyük Çöller

En Büyük Çöller

(Buz kaplı geniş alanlar da çöl vasfıyla dahil edilmiştir)

En Büyük Çöller

# Çöl Adı Genişlik
1. Antarktik Çölü 14,000,000
2. Sahara Çölü 9,100,000
3. Arap Çölü 2,330,000
4. Gobi Çölü 1,300,000
5. Patagonya Çölü 670,000
6. Büyük Viktorya Çölü 647,000
7. Büyük Basin Çölü 492,000
8. Chihuahuan Çölü 450,000
9. Büyük Sandy Çölü 400,000
10. Karakum Çölü 350,000

Tagged :

En Kalabalık Şehirler

Yüksek Nüfuslu Şehirler

En Kalabalık Şehirler

# Şehir Ülke Nüfus (kişi)
1. Mumbai Hindistan 13,073,926
2. Karachi Pakistan 11,608,000
3. Delhi Hindistan 11,505,196
4. Sao Paulo Brezilya 11,016,703
5. Moskova Rusya 10,654,000
6. Seul Güney Kore 10,421,000
7. İstanbul Türkiye 10,291,102
8. Şangay Çin 9,838,400
9. Lagos Nijeya 9,229,944
10. Mexico City Meksika 8,658,576

Tagged :

Göl Sıralamaları

Kapladığı Alan Bakımından En Geniş Göller

# Göl Adı Genişlik (km²)
1. Hazar Denizi 371,000
2. Michigan Gölü 117,702
3. Superior Gölü 82,414
4. Victoria Gölü 69,485
5. Tanganyika 32,893
6. Baykal Gölü 31,500
7. Great Bear Gölü 31,080
8. Malawi Gölü 30,044
9. Great Slave Gölü 28,930
10. Erie Gölü 25,719

En Derin Göller

# Göl Adı Derinlik (m)
1. Baykal Gölü 1,637
2. Tanganyika 1,470
3. Hazar Denizi 1,025
4. Vostok Gölü 900
5. O’Higgins-San Martin 836
6. Malawi Gölü 706
7. Issyk Kul 668
8. Great Slave 614
9. Krater Gölü 594
10. Matano Gölü 590

Tagged : / /

En Yüksek Dağlar

Deniz Seviyesinden Yüksekliğe Göre En Yüksek Dağlar

# Dağ Adı Ülke Yükseklik (m)
1. Everest Nepal / Çin 8,848
2. K2 Pakistan / Çin 8,611
3. Kangchenjunga Hindistan / Nepal 8,586
4. Dhaulagiri Nepal 8,167
5. Manaslu Nepal 8,163
6. Nanga Parbat Pakistan 8,125
7. Annapurna Nepal 8,091
8. Shishapangma Çin 8,027
9. Nanda Devi Hindistan 7,816
10. Batura Sar Pakistan 7,795
43. Ağrı Dağı Türkiye 5,137

Çevresine Göre En Yüksek Dağlar

# Dağ Adı Ülke Yükseklik (m)
1. Everest Nepal / Çin 8,848
2. Aconcagua Arjantin 6,962
3. McKinley Amerika 6,138
4. Kilimanjaro Tanzanya 5,885
5. Pico Cristobal Colon Kolombiya 5,509
6. Logan Kanada 5,250
7. Pico de Orizaba Meksika 4,922
8. Vinson Massif Antarktika 4,892
9. Puncak Jaya Endonezya 4,884
10. Elbruz Dağları Rusya 4,741
48. Ağrı Dağı Türkiye 3,611

Tagged :

Coğrafya Proğramları

Aşağıda yer alan programlar Coğrafya ve Coğrafya Eğitimi ile ilgili olup internet kaynaklarından derlenmiştir. Liste belirli aralıklarla güncellenmekte ve çalışmayan bağlantılar yenilenmektedir.
Türkiye Haritası Oyunu

Boyut: 300 KB
Sürüm: 1.0
Yükleme: 11524

Açıklama:
Türkiye haritasına illeri yerleştirme (puzzle) etkileşimli alıştırma programı.

Programı Yüklemek için buraya tıklayın..

İstanbul Şehir Haritası

Boyut: 600 KB
Sürüm: 1.0
Yükleme: 4946

Açıklama:
Program İstanbul Büyükşehir Belediyesinin harita çalışmasını göstermektedir. Program verilerini belediyenin internet sitesi üzerinden gösterdiği için kullanırken internete bağlı olmanız gerekmektedir.

Programı Yüklemek için buraya tıklayın..

Karayolları Haritası

Boyut: 3,7 MB
Sürüm: 1.1
Yükleme: 10730

Açıklama:
Türkiye’nin en çok kullanılan Karayolları Harita Programı.

Türkiye için, bütün şehirleri kapsayan “komple” yol haritası programı. Karayolları Genel Müdürlüğünden alınan en son ve üncel bilgilerle hazırlanmış tam sürüm program. Program coğrafi bölgelere göre değil karayolları bölgelerine göre tasarlanmış. Yani 7 değil 16 bölgeden oluşuyor. Her bölgeye tıkladığınızda o bölgenin karayolları haritası geliyor isterseniz tam boyut yapıp harita üzerinde kaydırma yaparak görmek istediğiniz yerlere odaklanıyorsunuz. Notebook’lar ve seyahat edenler için ideal. 58 mb lık harita dataları 3.5 mb a sıkıştırılmış vaziyette ve tek dosyada!.

Programı Yüklemek için buraya tıklayın..

İstanbul Haritası

Boyut: 18,78 MB
Sürüm: 1.0
Yükleme: 6702

Açıklama:
Eski İstanbul denen alanı kapsayan, detaylı ve arama yapılabilen İstanbul Haritası yazılımının ücretsiz sürümü.

Bu yazılım ile, 150′ den fazla parçaya bölünmüş harita paftaları üzerinde 3000′ in üzerinde cadde, sokak, semt, tarihi ve turistik yerler gibi alanları detaylı olarak görebilirsiniz.
Paftalar üzerinde sağa-sola-yukarı-aşağı gezinebilir, büyültüp, küçültebilirsiniz.
Paftaları birleştirilmiş olarak görebilir, istediğiniz paftayı inceleyebilirsiniz.
Paftalarda görülen yerleri listeleyebilir, seçtiğiniz cadde veya sokağı işaretlenmiş olarak görebilirsiniz.
Haritada arama yapabilirsiniz.
Haritada yer alan bilgileri değiştirebilir, yeni yerler ekleyebilirsiniz.
Paftaların yazıcıdan çıktısını alabilirsiniz.

Programı Yüklemek için buraya tıklayın..

Türkiye Haritası

Boyut: 3,05 MB
Sürüm: 1.0
Yükleme: 16518

Açıklama:
Karış karış Türkiye Haritası. Coğrafya öğretmeni Muzaffer Odabaş tarafından hazırlanan, kullanımı kolay bir Türkiye Haritası

Programı Yüklemek için buraya tıklayın..

 

Dünya Haritası

Boyut: 2 MB
Sürüm: 2.0
Yükleme: 20752

Açıklama:
Flashla yapılmış mükemmel bir Dünya haritası.Ülkeler hakkında tek tek haritaları bulabilirsiniz. Daha fazla ayrıntılı programlar olarak sitemizde bulunan World Wind ve Google Earth programlarını inceleyebilirsiniz.

Programı Yüklemek için buraya tıklayın..

Google Earth

Boyut: 13 MB
Sürüm: 4.2
Yükleme: 6992

Açıklama:
Google Earth programı ile uydu üzerinden dünyayı inceleyebilir, büyük kentlerde evleri ve binaları dahi görebilir hatta çok meşhur dünya şehirlerinin içerisinde üç boyutlu binaların arasında dolaşabilirsiniz. Google Earth ayrıca size banka, okul, hastane vb. ihtiyacınız olabilecek önemli tüm yerlerin konumlarını da gösterebiliyor, bununla birlikte mesafeler arasını hesaplayabiyor.

Dünya haritasından çok öte olan Google Earth ile dünya artık küçülecek…

Programı Yüklemek için buraya tıklayın..

Tagged : /

Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS/GIS) Nedir?

Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), İngilizce Geographical Information Systems (GIS) ifadesinin Türkçe’ye çevrilmiş hali olup, kullanıcıların çok farklı disiplinlerden olması nedeniyle, bu kavram da değişik şekillerde tanımlanmaktadır. Özellikle CBS’nin dünyada konumsal bilgi ile ilgilenen kişi, kurum ve kuruluşlar arasında geniş bir merak uyandırması, gelişmelerdeki hızlı değişiklikler, özellikle ticari beklentiler, farklı uygulama ve fikirler, CBS’nin standart bir tanımının yapılmasına henüz izin vermemiştir. CBS, bazı araştırmacılara göre konumsal bilgi sistemlerin tümünü içeren ve coğrafi bilgiyi irdeleyen bir bilimsel kavram, bazılarına göre; konumsal bilgileri dijital yapıya kavuşturan bilgisayar tabanlı bir araç, bazılarına göre de; organizasyona yardımcı olan bir veri tabanı yönetim sistemi olarak nitelendirilmektedir. Buna göre en genel haliyle CBS’tanımı aşağıdaki şekildedir;

“Coğrafi Bilgi Sistemleri; konuma dayalı gözlemlerle elde edilen grafik ve grafik-olmayan bilgilerin toplanması, saklanması, işlenmesi ve kullanıcıya sunulması işlevlerini bütünlük içerisinde gerçekleştiren bir bilgi sistemidir.

Tagged : / /

Zimbabve

DEVLETİN ADI: Zimbabve Cumhuriyeti
BAŞŞEHRİ: Harare
NÜFUSU: 9.870.000
YÜZÖLÇÜMÜ: 390.759 km2
RESMİ DİLİ: İngilizce
DİNİ: Putperestlik
PARA BİRİMİ: Dolar

Güney Afrika’da 15° 36’ ve 22° 25’ güney enlemleri ile, 25° 16’ ve 33° 04’ doğu boylamları arasında yer alan bağımsız bir devlet. Zimbabve’nin komşu olduğu ülkeler kuzeyde Zambia, batıda Botsvana, güneyde Güney Afrika ve doğuda Mozambik’tir.

Tarihi

M.S. 4. asırda Banbu kabileleri bölgeye girmeye başladılar. On beşinci yüzyılda bugünkü Fort Victoria şehri yakınında Zimbabve veya Büyük Zimbabve olarak bilinen yerde bir din ve ticaret merkezi kuruldu. On beşinci asırda Mutota ve Matope yöneticileri doğuda Hint Okyanusuna ve batıda Kalahari Çölüne uzanan bir krallık kurdular. Sonradan bu krallığa Portekiz, Monomotapa krallığı adını verdi.

1505’te Portekiz Mozambik kıyısındaki Sofala’da bir üs kurdu. Buradan iç kesime giden ticaret yolları yapıldı. Portekiz’in Zambezi’nin yukarılarına doğru sokulması Monomotapa Krallığını zayıflattı. Ülke 1830’larda güneyden gelen kavimler tarafından istila edildi. Bunlardan en önemlisi esas itibariyle günümüzdeki Zimbabve’nin güney kısmında yerleşmiş olan Ndebele idi.

1888’de İngiliz Cecil Rodes, Ndebele şefinden maden işletme imtiyazı elde etti. Bunun kurduğu İngiliz Güney Afrika Şirketi, 1889’dan 1923’e kadar ülkede siyasi ve ekonomik kontrolü elinde tuttu. 1923’te GüneyRodezya (bugünkü Zimbabve) politik ve siyasi iktidarı beyaz bir azınlığa veren bir anayasa altında muhtar bir sömürge olarak İngiltere tarafından ilhak edildi.

1953’te Güney Rodezya ve Kuzey Rodezya (şimdiki Zambia) ve Nyasaland (şimdiki Malawi) Rodezya ve Nyasaland Federasyonunu kurarak birleştiler. Federasyon 1963’te dağıldı. 1964’te Kuzey Rodezya ve Nyasaland beyazların idaresinde bağımsızlıklarını kazandılar.

11 Kasım 1965’te Başbakan İan D. Smith tek taraflı olarak Rodezya’nın bağımsızlığını ilan etti. İngiltere buna karşı çıktı ve BM vasıtasıyla ekonomik müeyyideler uygulattı. Mesela Rodezya’ya gemiyle petrol ihracına ambargo koyuldu. Bununla beraber bir miktar petrol ve benzin GüneyAfrika’dan ve Mozambik’ten ülkeye girdi. Mayıs 1968’de BM Güvenlik Konseyi ticaret ambargosu koydurttu. Mart 1970’te ülkede cumhuriyet ilan edildi. Aralık 1972’de Afrikalılar beyaz yönetime karşı gerilla savaşı başlattılar. 1978 ortasında altı binin üstünde asker ve sivil öldürüldü. Rodezya birlikleri gerillaları mağlup etti. 1978’de iktidar zenci çoğunluklara devroluncaya kadar kontrol Simith ve üç tanınmış zenci liderin elinde olmak üzere anlaşma imzalandı.

21 Nisan 1979’da ülkenin herkese oy hakkı tanındığı ilk genel seçimde zencilerin çoğunlukta olduğu parlamento işbaşına geçti. İngiltere’nin Thatcher hükümeti 1979’da Zimbabve ile münasebetlerini normal hale getirmek için gayret safretmeye başladı. Zimbabve nihayet 18 Nisan 1980’de tam bağımsızlığına kavuştu. Yapılan seçimleri büyük bir çoğunlukla Mugabe kazandı. Günümüzde de devlet başkanı olan Mugabe, çeşitli kargaşalıklara rağmen yönetimde kalmayı başardı (1993).

Fiziki Yapı

Zimbabve doğu sınırında dağlarla yükselen, diğer sınırlarda alçalan yüksek bir yayla üzerindedir. Yaklaşık ülke topraklarının dörtte biri deniz seviyesinden 1200-1500 m yüksektir. Arazi, doğu sınırı boyunca bulunan İnyanga Dağlarında 2600 m’yi aşarak en yüksek rakıma ulaşır. Arazi kuzeybatıda Zambezi Nehrine ve Kariba Gölüne doğru yavaş yavaş alçalır. Bu nehir vadisinde yükseklikler 200 m ile 600 m arasında değişir. Yukarı Zambezi’deki Victoria şelalelerinin genişliği 1,6 km’yi aşar ve ana çağlayan 108 m yükseklikten dökülür.

İklim

Zimbabve’de subtropikal bir iklim hüküm sürer. Yağışlı ılık mevsim Kasım’dan Mart’a kadar sürer ve soğuk kurak mevsim Mayıs’tan Ağustos’a kadar devam eder. Aradaki aylar geçiş aylarıdır. Yükseklik sıcaklığa tesir eder. Soğuk mevsimin Temmuz ayında değişik yüksekliklerde sıcaklık ortalaması 11° ila 18°C arasında, sıcak ay olan Ekim’de 20° ila 31°C arasında değişir. Yaylalarda yağış ortalamaları 650 ila 750 mm arasındadır. Yağış doğudaki dağlarda daha yüksek, güneydeki Limpopo ve Sabi vadilerinde daha azdır.

Tabii Kaynaklar

Güneybatıda bitki örtüsünü bodur çalılıklar ve dikenler, doğuda ise yapraklarını dökmeyen ağaçlar meydana getirir. Ülkenin belli başlı yeraltı zenginlikleri krom, altın, nikel, asbestos, bakır, demir ve maden kömürüdür.

Nüfus ve Sosyal Hayat

9.870.000 nüfusa sahip olan Zimbabve’de, halkın % 20’si şehirlerde, kalanı köylerde yaşar. En önemli nüfus merkezleri 863.000 nüfuslu başşehir Harare ve 495.000 nüfuslu Bulawayo’dur.

Zimbabve nüfusunun % 96’dan fazlasını zenciler meydana getirir. Zenciler Bantu dillerini konuşan iki büyük ana gruba ayrılırlar. Bunlar Ndebele (zencilerin % 16’sı) ve Shona (zencilerin % 80’i)’dır. Nüfusun % 3’ü Avrupalı, % 1’i kadarı da Asyalı ve değişik ırklardandır. İngiliz asıllı olan beyazların çoğu Protestandır. Zencilerin çoğu ise Putperesttir.

Beyazlar arasında okuma-yazma oranı % 100’dür. Genel okuma-yazma oranı ise % 45’tir. Resmi dil İngilizcedir. Halkın çoğu Shona ve Ndebele dillerini konuşur.

Siyasi Hayat

Zimbabve Cumhuriyetlerinde Parlamento Senato ve Temsilciler meclisinden meydana gelir. Senato 40 Millet Meclisi ise 100 üyelidir. Senatonun 10, meclisin 20 üyesi devlet başkanı tarafından seçilir. Ülke 8 eyalete ayrılmıştır. Zimbabve 1980’den itibaren Birleşmiş Milletlere üyedir.

Ekonomi

Zimbabve ekonomisi çeşitlilik arz eder. Tarım, madencilik ve imalat sektörlerinin hepsi önemlidir. Çalışan nüfusun % 35’i tarımla, % 30’u sanayi ve ticaretle, % 20’si hizmetlerle, % 15’i hükümet işleriyle uğraşır.

Ülkenin belli başlı tarım ürünleri tütün, şeker, pamuk, mısır ve buğdaydır. Giyim, kimya sanayileri ve hafif endüstri gelişmiştir. imalat için gerekli enerjinin çoğu Kariba Hidroelektrik Santralinde üretilir.

Ticari münasebetlerde bulunduğu ülkelerin başlıcaları GüneyAfrika, İngiltere, ABD ve Birleşik Almanya’dır.

Tagged :

Zambiya

DEVLETİN ADI: Zambia Cumhuriyeti
BAŞŞEHRİ: Lusaka
NÜFUSU: 8.300.000
YÜZÖLÇÜMÜ: 752.614 km2
RESMİ DİLİ: İngilizce
DİNİ: Putperestlik, Hıristiyanlık, İslamiyet
PARA BİRİMİ: Kwacha

Güney Afrika’da yer alan bir devlet. 8° 12’ ve 18° 03’ güney enlemleri ile 22° ve 33° 42’ doğu boylamları arasında kalır. Zambia’nın komşu olduğu ülkeler, kuzeyde Zaire; doğuda Tanzanya, Malami, Mozambik; güneyde Zimbabwe, Namibia, batıda Angola’dır.

Tarihi

Zambia’nın ilk tarihi hakkında pek az şey bilinmektedir. Buraya ilk gelen Avrupalılar, 1514’te Portekizliler oldu. Fakat ülkede ilk defa büyük çapta keşif yapan misyoner David Livingstone’dur. 1850’de ülkeye gelen Livingstone ölünceye kadar (1873) İngiltere lehine sömürgeleştirme hazırlıkları yaptı.

Zambia tarihinde diğer önemli bir şahıs olan Cecil John Rohdes 1888’de ülkedeki mahalli şeflerle madenler üzerine anlaşmalar imzaladı. Bölgeyi keşf ve geliştirme için İngiltere hükümetinin imtiyaz tanıdığı İngiliz Güney Afrika şirketini kurdu. İngiliz hükümeti buna ülke üzerinde tam ekonomik ve siyasi kontrol imkanı tanıdı. 1924’e kadar ülkeyi gerçekten yöneten bu şirketti. 1924’te İngiliz hükumeti kontrolü üzerine alarak, Kuzey Rodezya himaye devletini kurdu.

1953’te Kuzey Rodezya (şimdiki Zambia), Güney Rodezya (şimdikiRodezya) ve Nyasaland (şimdiki Malami) Rodezya ve Nyasaland federasyonunu kurdular. Afrikalıların çoğunluğu, yönetim beyazların elinde olduğundan, muhalefet ettiler. 1962’de Nyasaland federasyondan ayrıldı ve 31 Aralık 1963’te federasyon dağıldı.

1964 Ocağında Kuzey Rodezya’da iç bağımsızlık tanıyan bir anayasa uyarınca seçimler yapıldı. 24 Ekim 1964’te ülke Zambia ismini alarak bağımsızlığını kazandı. Bağımsızlığını kazanmasından sonra devlet başkanı olan Kenneth Kaunda 1991’de yapılan başkanlık ve parlamento seçimlerini kaybedinceye kadar bu görevini devam ettirdi. 1991’de seçimleri kazanan Frederick Chiluba devlet başkanı oldu.

Fiziki Yapı

Zambia topraklarının çoğu hafif dalgalı yüksek bir yayla üzerindedir. Yaylanın deniz seviyesinden yüksekliği 915 m ila 1525 m arasında değişmektedir. Güneye doğru uzanan ve Afrika’nın nehirlerinden biri olan Zambezi’nin meydana getirdiği vadi yaklaşık olarak 600 m yüksekliğindedir. Kuzeydoğudaki yaylayı kuzey-güney istikametinde akan LuangwaNehri keser. Zaire hududundan doğan Kafve Nehri, güney istikametinde akarak batı yaylasına uzanır. Luangwa ve Kafve nehirleri Zambezi’nin kollarıdır. Zambia’nın kuzeyinde üç göl bulunur: Tanganika, Nweru ve Bangweulu gölleri. Bunlardan sadeceBangweulu tamamen Zambia hudutları içindedir. Kuzeydoğuda Muchinga Dağları 2130 m yüksekliğe ulaşır. Zaire sınırı boyunca yükseklik ortalaması 1280 m’dir.

İklim

Zambia ekvatora yakın olmakla birlikte, iklimi daha çok rakımla (yükseklikle) ilgilidir. Ülkede üç mevsim görülür. Mayıstan ağustosa kadar ülke soğuk ve kuraktır. Kasıma kadar sıcaklık yükselir ve yağış görülmez. Aralık-nisan arası yağışlı geçer. Güneyde yıllık yağış miktarı 584 mm, kuzeyde 1278 mm’dir. Ülkedeki ortalama yıllık yağış miktarı ise 814 mm’dir. Sıcaklıklar soğuk mevsimde 16°C ila 27°C, sıcak mevsimde 27°C ila 32°C arasındadır. Sadece kasım ayında, vadilerde aşırı sıcaklık görülür.

Tabii Kaynaklar

Zambia’nın büyük bölümünü meydana getiren yüksek yaylalar kesif ormanlarla kaplıdır. Kobalt, bakır, çinko, altın, kurşun, vanadyum, manganez ve maden kömürü ülkenin başlıca yeraltı zenginlikleridir.

Nüfus ve Sosyal Hayat

8.300.000 nüfuslu Zambia’da nüfus yoğunluğu 11’dir. Halkın % 43’ü şehirlerde, kalanı köylerde yaşar. En büyük nüfus merkezleri başşehir Lusaka ile Kitwe ve Ndola’dır.

Zambialıların çoğu Bantu kabilelerine mensuptur. Bantular M.S. 1200 yıllarında Kongo havzasından göç etmiş ve Zambia’daki bir kısım Pigmeleri (Cüce Orta Afrika Zencileri) sürmüşlerdir. Bugün Zambia’da 8 büyük etnik gruba ayrılmış 73 kabile vardır. Güneybatıda Barotseler, kuzeyde Bembalar ve doğuda Çeva önemli etnik gruplardır. Zambia’da % 1,5 civarındaki Avrupalıların çoğu şehirlerde ikamet eder.

Zambialılar 30’a yakın lehçe kullanır. En çok konuşulan diller arasında Bemba, Lozi, Nyanja, Tonga, Luvale ve Lunda sayılabilir.

Halkın büyük çoğunluğu putperest, % 21’i Protestan ve Müslümandır.

Zambia bağımsızlığını kazanmadan önce ilkokul paralı ve yıllığı 30 dolardı. Ortaokul ise 50 dolardı. Çok kimse bu yüzden çocuklarını okula gönderemiyordu. Bağımsızlığını kazandıktan sonra okul parasız oldu. Okuma-yazma oranı % 54’tür. Lusaka’da modern bir üniversite mevcuttur.

Siyasi Hayat

Zambia Cumhuriyeti 136 üyeli bir parlamentoya sahiptir. 11 üyesi devlet başkanı tarafından atanır. Parlamento üyeleri beş yılda bir seçilir. Devlet başkanı anayasaya göre 5 yılda bir doğrudan halk tarafından seçilir. Ülke 9 eyalete ayrılmıştır. Üye olduğu milletlerarası kuruluşlar: Birleşmiş Milletler, Afrika Birliği Teşkilatı ve İngiliz Milletler Topluluğudur.

Ekonomi

Zambia’da çalışan nüfusun % 65’i tarımla, % 35’i sanayi ve ticaretle uğraşır. Ülkenin belli başlı tarım ürünleri mısır, tütün, yerfıstığı, pamuk ve şekerdir. Tekstil, lastik, boru, patlayıcı madde ve tütün sanayileri gelişmiş durumdadır. Önceleri yabancı sermayenin elinde olan maden işletmesi, 1969’dan itibaren yavaş yavaş devletleştirilmiştir. Kauçuk ve fildişi ülkenin önemli zenginlik kaynaklarındandır.

Zambia’nın belli başlı ihraç malları bakır, kurşun, çinko ve tütündür. Ülke en çok mamul maddeler ve makinalar ithal eder. Bakır ana ihraç malı olup, dünya piyasasında bakır fiyatlarının düşmesi Zambia’ya büyük ölçüde tesir etmektedir. Mesela 1980 başlarında bakır fiyatlarındaki düşüş, ekonomik sıkıntıya sebep olmuştur. İthal mallarının çoğu Suudi Arabistan, Almanya ve ABD’den gelir. İhraç mallarının çoğu Japonya, Fransa, İngiltere ve ABD’ye gider.

Ulaşım: Denize kendi topraklarından çıkış yolu olmaması, Zambia için mesele teşkil etmektedir. Halihazırdaki demiryolu Zimbabwe’ye irtibatlıdır. Dares Salam’a giden bir petrol boru hattı döşenmiş ve Tanzanya’nın Dar es Salaam’a bağlanan demiryoluna irtibat için demiryolu yapılmıştır. Denize doğru geniş bir karayoluna ihtiyaç duyulmaktadır. Zaire’den denize çıkış sağlayan mevcut karayolunun kullanılması güç ve pahalıdır.

Tagged :