Türkiye’de Sanayi

İşlenmiş ya da yarı işlenmiş ham maddelerin fabrikalarda işlenerek kullanılabilir hale getirilmesi yöntemlerine sanayi denir.

1750’li yıllarda Avrupa’da su buharı gücünden yararlanma ile sanayileşme başlamış ve buradan tüm dünyaya yayılmıştır.

Günümüzde sanayileşme bir gelişmişlik ölçütüdür. Öyle ki sanayileşmiş ülkelerde refah seviyesi daha yüksektir.

Türkiye’de Sanayileşmeyi Etkileyen Faktörler

Fabrika kuruluşunda dördüncül (bilgi toplama, araştırma, yayma) ve beşincil (bilgilere dayalı karar verme) sektörler etkilidir.

Öncelikle kurulacak sanayi türü belirlenir:

Demir – Çelik, Rafineri, Maden işleyen sanayi kuruluşları ham maddeye yakın kurulurlar. Büyük sermaye gerekir.

Küçük ölçekli sanayi kuruluşları için yer seçimi fazla önemli değildir ve büyük bir sermaye gerekmez.

Sanayinin kurulması için sermaye, enerji, iş gücü, ham madde, ulaşım ve pazarlama koşullarının oluşması gerekir.

Sanayinin Kurulması İçin Neler Gerekli?

ü  Sermaye:

v  Türkiye’de devlet destegi, yabancı kaynaklı krediler ve yabancı yatırımcıların sagladıgı kaynaklardır.

v  Günümüzde birçok sanayi kuruluşu, sermayenin fazla olduğu büyük şehirlerde kurulmuştur.

v  Cumhuriyetin ilk yıllarında yetersiz sermayeden dolayı devletçilik politikası izlenmiş, ağır sanayi devlet tarafından kurulmuştur. Özel girişimler ise desteklenmiştir.

ü  Ham madde:

v  Türkiye ham madde yönünden zengin bir ülkedir.

v  Tarım ürünleri, hayvansal ürünler, madenler, su ürünleri ve bitkiler başlıca hammadde kaynaklarıdır.

v  Tarım ürünleri işleyen fabrikalar daha çok ürünün yetiştirildiği bölgelere yakın kurulurlar.

v  Bakınız: Ham madde – Sanayi Yer Seçimi

ü  Enerji:

v  Fabrikadaki makineler belli bir enerji ile çalışır.

v  Taş kömürü, linyit, petrol, dogal gaz, su gücü, rüzgar gücü ve jeotermal santrallerden enerji elde edilir.

v  Enerjiye yeterli miktarda ve kolay ulaşılabilmelidir.

v  Özellikle ağır sanayi için enerjiye yakınlık önemlidir. Türkiye’de Karabük ve Ereğli’de demir çelik fabrikası kurulmasının nedeni, buradan elde edilen taş kömürüdür.

ü  İş gücü:

v  Fabrikalardaki makinelerin kullanılması, paketleme, boşaltma gibi işlerde iş gücüne gereksinim duyulur.

v  İş gücü ikiye ayrılır. Kalifiye eleman (Mühendis, Teknisyen, Usta) ve Vasıfsız Eleman.

v  Teknolojiye baglı olarak makine kullanımı için yetişmiş eleman sıkıntısı yaşanmaktadır.

v  Türkiye’de yer seçiminde iş gücü fazla önemli değildir, çünkü vasıfsız eleman fazladır ve iş gücü fabrikaya gidebilir.

ü  Ulaşım:

v  Ulaşımın elverişli olduğu yerlerde sanayileşme daha fazla görülür.

v  Marmara Bölgesi ulaşım olanakları açısından uygun oldugu için sanayi ülkemizin en gelişmiş sanayi bölgesidir.

v  Demir – Çelik fabrikalarından birinin İskenderun’a kurulmuş olmasının sebebi burada bir limanın bulunmasıdır.

v  Samsun’da bakır işleme tesisleri bulunması Samsun Limanı’nın, İzmir’de petrol rafinerisi olması İzmir Limanı’nın etkisiyledir.

ü  İşletme: iyi yetişmiş işletmenlerin başında bulundugu fabrikalardan yüksek verim elde edilir.

ü  Teknoloji:

v  Kaliteli ve ucuz ürünler bütün ülkelerde pazar alanı bulabilmektedir.

v  Bunu gerçekleştirebilmek için seri ve kaliteli üretim yapılabilen bir teknoloji gereklidir.

v  Üretilen ürünlerden daha fazla yararlanılması için teknolojiyi kullanmak gerekir.

ü  Pazarlama:

v  Sanayinin gelişiminde ve işleyişinde (devamlılığında) malın pazarlanması önemlidir.

v  Üretilen malların en kısa sürede tüketilebileceği pazarlara sunulması gerekir.

v  En önemli pazar alanları nüfusun yoğun olduğu yerlerdir. Örneğin Ankara, İstanbul, İzmir.

v  Pazarlamada reklam önemlidir.

v  Ülkemizdeki büyük işletmeler uzun yıllar ürettigi ürünleri pazarlayabilecegi geniş pazar olanaklarına sahiptir.

v  Besin maddeleri ve tekstil ürünleri daha iyi pazarlama koşulları olan tüketim merkezlerinin yanına kurulmaktadır (şehirler)

Bu sanayi kollarının kurulacağı yerde bu koşullardan birkaçı etkili olabilmektedir. Örneğin otomotiv sanayinin İstanbul, Ankara, İzmir, Kocaeli, Aksaray ve Gaziantep’de yoğunlaşmasının sebebi ulaşım ve tüketim merkezlerine yakınlık (pazarlama) dır.

Ham madde – Sanayi Yer Seçimi İlişkisi

Konservecilik:

  1. Sebze ve meyve üretimi olan yerlerde daha çoktur.
  2. Yarıdan fazlası Marmara Bölgesindedir.
  3. İstanbul, Çanakkale, Bursa, İzmir, Adapazarı.

Yağ Fabrikaları:

  1. Zeytin, ayçiçeği, susam mısır, soya fasulyesi, yer fıstığı, aspir ve kolzanın yağı çıkar.
  2. Ayçiçek yağında Marmara, zeytinyağında Ege Bölgesi, Mısır yağında Akdeniz Bölgesi birinci sıradadır.

Tütün:

  1. Büyük kısmı kıyıda üretildiği için fabrikaları da kıyı bölgelerdedir.
  2. İstanbul, İzmir, Adana, Samsun, Tokat, Bitlis, Malatya.

Çay:, Doğu Karadeniz’de yoğundur. Çünkü çay yaprağı toplandıktan sonra en kısa sürede fabrikalara ulaştırılmalıdır. Çabuk bozulur.

Buğday:

  1. Türkiye buğday üretiminde dünyanın sayılı ülkelerindendir.
  2. Un ve unlu mamüller üreten çok sayıda fabrika bulunmaktadır: Bisküvi, Makarna, Un fabrikaları gibi.
  3. Önemli bir kısmı buğdayın çok yetiştirildiği İç Anadolu Bölgesinde bulunmaktadır.

Pamuk:

  1. Türkiye, fazla miktarda pamuk üreten ülkelerdendir. Bu sebeple pamuklu dokuma gelişmiştir.
  2. Pamuk üretim alanları: Adana, Tarsus, Aydın, İzmir, Manisa, Nazilli, Antalya’dadır. Bu bölgelerde fabrikalar bulunur.
  3. Ayrıca iç bölgelerde Kayseri, Karaman, Malatya, Erzincan, Adıyaman, Ereğli (Konya)’da pamuklu dokuma fabrikaları vardır.

Et ve Süt Ürünlerine Dayalı Sanayi:

  1. Daha çok hayvancılığın yaygın olduğu yerlerde gelişmiştir.
  2. Erzurum, Kars, Konya, Afyonkarahisar, Edirne, Kayseri, Diyarbakır, Bursa, Trabzon gibi.

Yünlü Dokuma, hayvancılığın yaygın olduğu yerlerde: Marmara ve Ege’de (İstanbul, Hereke (Kocaeli), Bursa, İzmir, Uşak fazladır.

İpekli Dokuma, ipekböcekçiliğin yaygın olduğu Bursa’da fazladır.

Maden İşleyen Fabrikaların bir kısmı ham maddeye yakın kurulmuştur. Alüminyum – Seydişehir (Konya), Ferro-Krom – Antalya ve Elazığ

Orman ürünlerini işleyen fabrikalardan en önemlisi kağıt fabrikalarıdır. Bunlar ormanlara yakın kurulurlar.

Cam fabrikalarının ham maddesi kumdur. Marmara’da yoğunlaşmıştır. Paşabahçe (İstanbul), Gebze, Trakya, Mersin, Sinop.

Seramiğin ham maddesi kil ve kaolindir. Porselen ve fayans fabrikalarının da büyük bir kısmı Marmara ve Ege’dedir. İstanbul, Çanakkale, Bilecik, İzmit, Kütahya.

Sanayinin Türkiye Ekonomisindeki Yeri

Cumhuriyetin ilk yıllarında Türkiye ekonomisi tarıma dayalıydı.

Bazı küçük el tezgahları ve gıda maddeleri işleyen kuruluşlar dışında sanayi gelişmemişti.

Kapitülasyonlar sebebiyle ülkeye gümrüksüz giren mallar yerli üretimin gelişmesini engellemekteydi.

1923, İzmir İktisat Kongresi, Sanayi ile ilgili ilk girişim

1925, Türk Maadin Bankası, sanayicilere kredi sağlamış.

1927, Sanayi Teşvik Kanunu, ücretsiz arazi, bazı vergilerden muaf tutma.

Ülkemizde sanayi üretiminden elde edilen gelirin milli gelirdeki payı yüksektir.

Ülkemizin gelişmiş başlıca sanayi kolları: Besin, tekstik, maden, otomotiv, toprak, petrol.

Gerçekleşen üretimde en büyük pay otomotiv, hazır giyim ve kimya (ilaç, sabun, deterjan, boya, kozmetik) sanayisinde gerçekleşmiştir.

Önemli sektörlerden biri de gıdadır. Bu sektörde çalışan işçi sayısı 400 bin civarındadır.

Çalışan nüfusun 25%’i sanayide çalışmaktadır. Sanayideki gelişmemiz ihracatta sanayinin payını da arttırmıştır. 2009 yılı sanayi ürünlerinin payı 93% dür

Kaynak : cografya.sitesi.web.tr

Tagged : / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Turizm İstatistikleri (III. Çeyrek: Temmuz – Eylül, 2014)

Turizm geliri geçen yılın aynı çeyreğine göre %11 arttı

Turizm geliri Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarından oluşan III. çeyrekte bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %11 artarak 12 milyar 854 milyon 373 bin $ oldu. Turizm gelirinin %81,8’i yabancı ziyaretçilerden, %18,2’si ise yurt dışında ikamet eden vatandaş ziyaretçilerden elde edildi.

Ziyaretçiler, seyahatlerini kişisel veya paket tur ile organize etmektedirler. Bu çeyrekte yapılan harcamaların 8 milyar 905 milyon 882 bin $’ını kişisel harcamalar, 3 milyar 948 milyon 491 bin $’ını ise paket tur harcamaları oluşturdu.

Ziyaretçilerin kişi başına ortalama harcaması 752 $ oldu

Bu çeyrekte yabancıların ortalama harcaması 712 $, yurtdışında ikamet eden vatandaşların ortalama harcaması ise 963 $ oldu.

Ziyaretçi sayısı geçen yılın aynı çeyreğine göre %6,4 arttı

Ülkemizden çıkış yapan ziyaretçi sayısı 2014 yılı III. çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %6,4 artarak 17 milyon 84 bin 13 kişi oldu. Bunların %85,8’ini (14 milyon 664 bin 611 kişi) yabancılar, %14,2’sini (2 milyon 419 bin 402 kişi) ise yurt dışında ikamet eden vatandaşlar oluşturdu.

Turizm gideri geçen yılın aynı çeyreğine göre %3,8 azaldı

Yurt içinde ikamet edip başka ülkeleri ziyaret eden vatandaşlarımızın harcamalarından oluşan turizm gideri, geçen yılın aynı çeyreğine göre %3,8 azalarak 1 milyar 178 milyon 170 bin $ oldu. Bunun         1 milyar 44 milyon 174 bin $’ını kişisel, 133 milyon 996 bin $’ını ise paket tur harcamaları oluşturdu.

Yurt dışını ziyaret eden vatandaş sayısı 2013 yılı III. çeyreğine göre %10,4 arttı

Bu çeyrekte yurt dışını ziyaret eden vatandaş sayısı bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %10,4 artarak 2 milyon 283 bin 278 kişi oldu. Bunların kişi başı ortalama harcaması 516 $ olarak gerçekleşti.

Turizm geliri ve gideri, III. Çeyrek: Temmuz-Eylül, 2014

kaynak : tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=15888

Tagged : /

Gerileme ve Yıkılış’ta Coğrafya’nın Etkileri

Osmanlı Devleti’nin Gerileme döneminde, coğrafi bilgi eksikliği, koskoca bir devletin yıkılışında önemli etkisi olmuştur. Gerileme döneminde yapılan tüm savaşlar incelendiğinde, bu etki açıkça görülmektedir. Sözgelimi Gerileme döneminde yapılan Kırım Savaşı’nın sonucunu da coğrafya tayin etmiştir. 14 Kasım 1854 tarihinde ansızın ortaya çıkan beklenmedik kasırga, İngiliz donanmasını darmadağın eder ve İngiliz donanmasının planı gerçekleşemez. Böylece Sivastopol’un kuşatılması gecikir. Ve savaşın gidişatı değişir.

Çanakkale Savaşları, coğrafi bir yaklaşımla ele alındığında, coğrafyanın önemi açıkça görülür. Gerçekten bugün bile Gelibolu yarımadasını ve Çanakkale Boğazı’nı gezip gören bir insan, bölge topografyasının cazibesine kapılır. Savaşların geçtiği yarımadadaki önemli tepelerin hepsi, tatlı su kaynaklarının hemen tamamı, Türk askerlerinin kontrolü altında kalmıştır. Öte yandan boğazın topografik özelliği, düşman gemilerinin ilerlemesine engel olmuştur. Bölgeye hakim tepeler ve tatlı su kaynaklarının mevcudiyeti, Türk Ordusunu, düşman kuvvetlere karşı üstünlük sağlamıştır. Tüm bu coğrafi avantajlara ek olarak, iklim şartları da Türk tarafına avantaj sağlamıştır. Gelibolu yarımadasına yapılan çıkartma gecesi aniden çıkan fırtına, İngiliz kuvvetlerinin farklı bölgeden karaya çıkmasına yol açmış ve bu gelişme savaşın seyrini değiştirmiştir.

Gerileme dönemindeki, coğrafi bilgi eksikliğine örnekler oldukça fazladır. Bunların içinde Sarıkamış Harekatı ve Yemen Savaşları en bariz olanlarıdır. Sarıkamış Harekatı’nda, Erzurum’da bulunan ordu komutanı tarafından Enver Paşa’ya, harekat mevsiminin bölge iklim şartlarına uygun olmadığı hatırlatılmış, ancak zafere bir an önce ulaşmayı düşleyen, sabırsız ve coğrafi bilgiden yoksun Enver Paşa, komutayı eline almış ve Aralık ayının son günlerinde harekatı başlatmıştır. Oysa Aralık ve Ocak aylarının, bölgede çok sert ve soğuk geçtiği bilinen bir gerçektir. Enver Paşa’nın bu gerçeği göz ardı etmesi, 90 bin Türk askerinin donarak şehit olmasına ve harekatın başarısızlıkla sonuçlanmasına yol açmıştır. Bu yanılgı, gerçekten Osmanlı tarihinde yapılmış en büyük yanılgılardan birisidir ve Yüce Devletin tamamen yok olmasına yol açmıştır.

Yemen Savaşları, Osmanlı tarihinde önemli bir yer tutar. Yemen Savaşları’nda Osmanlı Ordusu, İngiliz ve Arap kuvvetlerine değil, bölgenin ağır coğrafi şartlarına yenilmiştir. “Burası Huştur, Yolu Yokuştur. Giden gelmiyor, acep ne iştir.” türküsü, coğrafi şartların olumsuzluğunu açıkça ortaya koyar. Huş kasabasının (Muş değil, türkünün aslı ve Yemen coğrafyası incelendiğinde, Huş olduğu görülür), dik ve sarp yokuşu, bölgenin aşırı şekilde sıcak ve kurak oluşu, Osmanlı askerlerini çok zora sokmuştur. Olumsuz iklim ve topografik özellikler, Yemen’de 500 bine yakın Türk askerin şehit olmasına yol açmıştır. Peki, bu savaşlarda coğrafya, neden göz önünde tutulmamıştır? Bunun cevabı gerçekten açık ve nettir. Osmanlı Devleti’nin gerileme döneminde, “Yüce Devlet Olma Gururu” hep ön planda olmuştur. Öte yandan savaşların bir kısmı Osmanlı Devleti’nin isteği dışında başlatılmış, bir kısmında da acelecilik ve bilgisizlik yüzünden coğrafya saf dışı bırakılmıştır. Böylece Anadolu Coğrafyası’nın ortaya çıkardığı Yüce Osmanlı Devleti, coğrafi bilgisizlik ve olumsuzluklar yüzünden gerilemeye ve yıkılmaya mahkum edilmiştir. Ancak bu coğrafya, gelecek yüzyıllarda, büyük devlet çıkarma özelliğini korumaktadır.

Not: Bu makalede yararlanılan kaynakların sayısı çok fazla olduğundan, burada verilmemiştir. Ancak bu konu ile ilgili ayrıntılı bir çalışma tarafımızdan yürütülmektedir. Çalışma kitap olarak yayınlandığında, yararlanılan kaynakların tümü verilecektir.

osmanli_padisahlari

Tagged : /

Osmanlı Orta Öğretiminde Coğrafya

Eğitim; Belli bir konuda, bir bilgi ve bilim dalında yetiştirme ve geliştirme, eğitme işi. Çocukların ve gençlerin toplum yaşayışında yerlerini almaları için gerekli bilgi, beceri ve anlayışları elde etmelerine, kişiliklerini geliştirmelerine yardım etme, terbiye. Öğretim ise; Belli bir amaca göre gereken bilgileri verme işi, tedris, tedrisat, talim. Öğrenmeyi kolaylaştıracak etkinlikleri düzenleme, gereçleri sağlama ve kılavuzluk etme işi. Bu iki kelimenin anlamlarından da anlaşıldığı üzere, eğitim ve öğretim, birbirinden oldukça farklı, ancak birbirlerini tamamlayan ifadelerdir. Buna göre, bir milletin öz benliği ile ters düşmeyen tüm bilimleri öğrenmek öğretim, onu ülkesinde ve kendi yaşayışında uygulamak ise eğitimdir. Coğrafya dersi, hem eğitim ve hem de öğretim dersidir.

Osmanlı döneminin ilk yıllarından itibaren eğitim ve öğretime büyük önem verilmiştir. Özellikle ilk ve ortaöğretime denk gelen çeşitli eğitim kurumları, eğitim ve öğretimlerini zamanın bilimsel gelişmelerinin üzerinde bir performansla sürdürmüşlerdir. Sözkonusu bu eğitim ve öğretim kurumlarında okutulan derslerden biri de coğrafyadır. İnsanın yaşadığı çevre ile olan ilişkilerini konu alan coğrafya, ilk öğretimden ortaöğretimin son sınıfına kadar temel dersler arasında yerini almıştır.
Continue reading “Osmanlı Orta Öğretiminde Coğrafya”

Tagged : / / / / / / /

İlginç Bilgiler

Dünyanın en yüksek şelalesi: Angel-Venezuela–1.000 m.

Dünyanın en büyük nehri: Nil-Afrika

Dünyanın en yüksek dağı: Everest-Asya–8.848 m.

Dünyanın en büyük çölü: Büyük Sahra Çölü-Orta/Kuzey Afrika

Dünyanın en büyük yanardağı: Tambora-Endonezya

Dünyanın en büyük mağarası: Carlsbad Mağarası-New Mexico, ABD

Dünyanın en büyük gölü: Hazar Denizi-Orta Asya–394.299 km²

Dünyanın en büyük adası: Grönland-Kuzey Atlantik–2.175.597 km²

Dünyanın en sıcak yeri: Al’Aziziyah-Libya–57,7 C

Dünyanın en soğuk yeri: Vostock II- -89,2 C

Dünyanın en kalabalık ülkesi: Çin–1.237.000.000 kişi

Dünyanın en geniş ülkesi: Rusya–10.610.083 km²

Dünyanın en küçük ülkesi: Vatikan–0.272 km².

Dünyanın en kalabalık şehri: Tokyo-Japonya–26.500.000 kişi

Dünyanın en uzun binası: Suyong Bay Tower-Pusan(Güney Kore) : 88 kat 462 m.

Dünyanın en uzun demiryolu tüneli: Seikan-Japonya–53,9 km.

Dünyanın en uzun karayolu tüneli: St.Gotthard-İsviçre-16.4 km.

Dünyanın en uzun kanalı: Panama kanalı-Panama–81,5 km.

Dünyanın en uzun köprüsü: Akashi-Japonya–1.990 m.

Dünyada en çok konuşulan dil: Çince (mandarin) -885.000.000 kişi

Dünyanın en çok ülke ile sınırı olan ülke: Çin (15 ülke ile sınırı var)

Dünyanın en yüksek yerleşim yeri: Webzhuan, Çin-Deniz seviyesinden 5.090 m. yukarıda

Dünyanın en alçak yerleşim yeri: Calipatria, Kaliforniya, ABD -deniz seviyesinin 54 mt. Altında

Dünyanın en uzun kesintisiz sınırı: ABD-Kanada sınırı.

En geniş ülke Rusya – 10.610.083 km²

En küçük ülke Vatikan – 0.272 km²

En çok ülke ile sınır komşusu olan ülke Çin – 15

En uzun kesintisiz sınır ABD – Kanada

En kalabalık şehir merkezi Tokyo – 26.5 milyon

En geniş alana yayılmış şehir Mt. Isa, Queensland, Avustralya – 25.427 km²

En yüksek yerleşim birimi Webzhuan, Çin – deniz seviyesinden 5.090 metre yukarıda

En alçak Calipatria, Kaliforniya, ABD – deniz seviyesinin 54 metre altında

En kuzeydeki yerleşim birimi Ny Alesond, Norveç – 78.5 derece kuzey

En güneydeki yerleşim birimi Puerto Williams, Şili – 55.1 derece güney

En ıssız, yerleşim olmayan ada Tristan da Cunha – Güney Atlantik

En çok dil konuşulan ülke Papua Yeni Gine – 869

En kuzeydeki kara parçası Islet of Odaaq, Grönland açıklarında

En güneydeki kara parçası Güney Kutbu, Antarktika

Dünyanın en küçük atı ABD’de bir çiftlikte doğan Thumbelina’dır. Boyu sadece 43 cm’dir.

Dünyanın en çok dil konuşulan ülkesi, Papua Yeni Gine’dir. 869 dil, lehçe ve ağız konuşulmaktadır.

Dünyanın en şiddetli depremi 22 Mayıs 1960’da Güney Şili’de 9,5 Richter ölçeğinde meydana gelmiştir. Sekiz yanardağ patlaması olmuş, deprem sırasında oluşan tsunami, Pasifik Okyanusu’nu aşarak Hawaii ve Japonya’ya kadar etkili olmuştur.

Dünyanın en sıcak yeri Libya’da El-Aziziya’dır. En yüksek sıcaklık 58 C’dir.

Dünyanın en soğuk yeri Antarktika’da Vostok’tur. En düşük sıcaklık -89 C’dir.

Dünyanın en kuru yeri Arica-Antofogasta, Pasifik sahili, Şili’dir. Yıllık ortalama yağış: 0,1 mm’dir.

Dünyanın en yağışlı yeri Mawsynram, Meghalaya, Hindistan’dır. (Yıllık ortalama yağış: 861 mm.)

Dünyanın en rüzgârlı yeri Honolulu, Hawaii’dir. (Tespit edilen en yüksek değer: 380 kmh/236 mph)

Dünyanın en geniş ülkesi Rusya’dır. Yüzölçümü: 17,075,400 km2’dir.

Dünyanın en küçük ülkesi Vatikan’dır. Yüzölçümü: 0.44 km²’dir.

Dünyanın en yüksek dağı Çin (Nepal)’de bulunan Everest’dir. 8.883 metredir.

Dünyanın en çok ülke ile sınır komşusu olan ülke Çin’dir. Kuzeyinde Moğolistan Halk Cumhuriyeti, kuzey doğusunda Rusya ve Kuzey Kore, doğusunda Sarı Deniz ve Doğu Çin Denizi, güney doğusunda Güney Çin Denizi, güneyde Vietnam, Laos, Birmanya, Hindistan, Bhutan ve Nepal, güney batıda Pakistan, Afganistan, Tacikistan, Kırgızistan ve Kazakistan ile çevrilidir.

Dünyanın en uzun kesintisiz sınırı ABD – Kanada arasındadır.

12 milyon nüfuslu metropolitan bölgesi olan Japonya’nın başkenti Tokyo, dünyanın en büyük kentlerinden biridir.

Dünyanın en geniş alana yayılmış kenti Avustralya’nın Mt.Isa Queensland 25.427 km2

Dünyanın en yüksek yerleşim birimi deniz seviyesinden 5.090 m. yukarıda olan Çin’in Webzhuan bölgesidir.

Dünyanın en alçak yerleşim birimi deniz seviyesinin 54 m. altında olan ABD’nin California eyaletine bağlı Calipatria kentidir.

Dünyanın en kuzeyindeki yerleşim birimi 78.5 derece kuzeyde olan Norveç’in Ny Alesond kentidir.

Dünyanın en güneyindeki yerleşim birimi 55.1 derece güneyde olan Şili’nin Puerto Williams kentidir.

Dünyanın en uzun asma köprüsü Japonya’da bulunan, Kobe şehri ile Avaci adasını birbirine bağlayan, Akashi-Kaikyo’dur. Köprü, 1990 metre uzunluğunda yapılmış, 17 Ocak 1995’teki Kobe Depremi’nden sonra 1 metre daha uzatılmıştır.

Dünyanın en ıssız yeri, Güney Atlantik’teki Tristan Cunha adasıdır. (Hiçbir yerleşim yoktur.)

Dünyanın en kuzeydeki kara parçası Grönland açıklarındaki Islet of Odaaq’dır.

Dünyanın en güneyindeki kara parçası, Güney Kutbu Antarktika’dır.

Dünyanın en büyük çölü Kuzey Afrika’da bulunan Sahra Çölü’dür. 8.600.000 km2

Dünyanın en büyük adası Grönland’dır. Yüzölçümü: 2.166.086 km2’dir.

Dünyanın en büyük kıtası Asya Kıtası’dır. Yüzölçümü: 44 391 163 km²’dir.

Dünyanın en büyük gölü İran’da bulunan Hazar Gölü’dür. Yüzölçümü: 371.000 km2

Dünyanın en yüksekten akan şelalesi Venezuella’da bulunan Angel Şelalesi’dir. 807 metre yükseklikten akmaktadır.

Dünyanın en derin mağarası Gürcistan’daki ‘Krubera’ mağarasıdır. 1.710 m. derinliğindedir.

Dünyanın en yüksek barajı Irak’ta bulunan Bekhme Barajı’dır. 230 m.

Dünyanın en uzun tüneli Japonya’da bulunan Aki Tüneli’dir. 12.8 km-1975’te tamamlandı.

Günümüze kadar tespit edilen en büyük tsunami 1883 yılında Java Jumatra’da gerçekleşmiştir. Tsunaminin yüksekliği 35 m.’dir ve 36.000 kişinin ölümüne neden olmuştur.

Dünyanın en büyük transatlantiği olan Titanic’in 15 Nisan 1912’deki ilk seferinde buz dağına çarpıp batması sonucunda 1.513 yolcu yaşamını yitirmiştir.

Dünyada en çok can kaybına yol açan Cyclone adlı kasırga Bangladeş’te 1991 yılında gerçekleşmiştir ve 200.000 kişinin ölümüne neden olmuştur.

Dünyanın en büyük piramidi Meksika’da Cholula de Rivadabia’da bulunur. Aztek’lere ait piramit 182 107 metrekare alan üzerine kurulmuştur ve yüksekliği 54 metredir.

Dünyanın en yüksek arkeolojik alanı Şili ile kuzeybatı Arjantin arasındaki sınırdaki Andes Dağları’ndaki, dünyanın ikinci yüksek yanardağı Cerro Llullaillaco’nun tepesinde 6.743 metre yüksekliğindedir.

En sulu gezegen olan dünyada, güneş enerjisi okyanuslardaki suyu buharlaştırır, sonra yağmur olarak karaya yağarak nehirlere ve okyanuslara geri döner. Bu döngü milyonlarca yıldır devam ediyor ve günde yaklaşık 136 trilyon litre su yeryüzüne iniyor.

Dünyanın en zengin üç ülkesi Kanada, Norveç ve ABD’dir. Bu üç ülkenin ortalama geliri, dünyanın en fakir 5 ülkesinin ortalama gelirinden 74 kat daha fazladır. Kanada, Norveç ve ABD, zenginlik sıralamasının en üstünde yer alırken, Sierra Leone, Nijer ve Etiyopya en altında yer alıyor.

En uzun gün 21 Haziran, en kısa gün 21 Aralık’tır.

Dünyanın en zeki insanı, Dağıstanlı Prof. Dr. Naida Camukova’dır.

Tagged :

En Kalabalık Ülkeler

Nüfus Sıralamaları

En Kalabalık Ülkeler

# Ülke Adı Nüfus
1. Çin 1,323,128,240
2. Hindistan 1,131,043,000
3. Amerika 303,232,774
4. Endonezya 231,627,000
5. Brezilya 186,015,918
6. Pakistan 162,295,500
7. Bangladeş 158,665,000
8. Nijerya 148,093,000
9. Rusya 141,855,884
10. Japonya 127,790,000
17. Türkiye 74,877,000

Nüfus Sıklığı En Fazla Olan Ülkeler

# Ülke Nüfus Sıklığı (km2 başına kişi)
1. Monako 23,660
2. Macau 17,699
3. Hong Kong 6,407
4. Singapur 6,369
5. Gibraltar 4,654
6. Vatikan 1,866
7. Malta 1,272
8. Bermuda 1,211
9. Maldivler 1,105
10. Bahreyn 1,047
107. Türkiye 93

Tagged :

En Büyük Çöller

En Büyük Çöller

(Buz kaplı geniş alanlar da çöl vasfıyla dahil edilmiştir)

En Büyük Çöller

# Çöl Adı Genişlik
1. Antarktik Çölü 14,000,000
2. Sahara Çölü 9,100,000
3. Arap Çölü 2,330,000
4. Gobi Çölü 1,300,000
5. Patagonya Çölü 670,000
6. Büyük Viktorya Çölü 647,000
7. Büyük Basin Çölü 492,000
8. Chihuahuan Çölü 450,000
9. Büyük Sandy Çölü 400,000
10. Karakum Çölü 350,000

Tagged :

En Kalabalık Şehirler

Yüksek Nüfuslu Şehirler

En Kalabalık Şehirler

# Şehir Ülke Nüfus (kişi)
1. Mumbai Hindistan 13,073,926
2. Karachi Pakistan 11,608,000
3. Delhi Hindistan 11,505,196
4. Sao Paulo Brezilya 11,016,703
5. Moskova Rusya 10,654,000
6. Seul Güney Kore 10,421,000
7. İstanbul Türkiye 10,291,102
8. Şangay Çin 9,838,400
9. Lagos Nijeya 9,229,944
10. Mexico City Meksika 8,658,576

Tagged :

Göl Sıralamaları

Kapladığı Alan Bakımından En Geniş Göller

# Göl Adı Genişlik (km²)
1. Hazar Denizi 371,000
2. Michigan Gölü 117,702
3. Superior Gölü 82,414
4. Victoria Gölü 69,485
5. Tanganyika 32,893
6. Baykal Gölü 31,500
7. Great Bear Gölü 31,080
8. Malawi Gölü 30,044
9. Great Slave Gölü 28,930
10. Erie Gölü 25,719

En Derin Göller

# Göl Adı Derinlik (m)
1. Baykal Gölü 1,637
2. Tanganyika 1,470
3. Hazar Denizi 1,025
4. Vostok Gölü 900
5. O’Higgins-San Martin 836
6. Malawi Gölü 706
7. Issyk Kul 668
8. Great Slave 614
9. Krater Gölü 594
10. Matano Gölü 590

Tagged : / /

En Yüksek Dağlar

Deniz Seviyesinden Yüksekliğe Göre En Yüksek Dağlar

# Dağ Adı Ülke Yükseklik (m)
1. Everest Nepal / Çin 8,848
2. K2 Pakistan / Çin 8,611
3. Kangchenjunga Hindistan / Nepal 8,586
4. Dhaulagiri Nepal 8,167
5. Manaslu Nepal 8,163
6. Nanga Parbat Pakistan 8,125
7. Annapurna Nepal 8,091
8. Shishapangma Çin 8,027
9. Nanda Devi Hindistan 7,816
10. Batura Sar Pakistan 7,795
43. Ağrı Dağı Türkiye 5,137

Çevresine Göre En Yüksek Dağlar

# Dağ Adı Ülke Yükseklik (m)
1. Everest Nepal / Çin 8,848
2. Aconcagua Arjantin 6,962
3. McKinley Amerika 6,138
4. Kilimanjaro Tanzanya 5,885
5. Pico Cristobal Colon Kolombiya 5,509
6. Logan Kanada 5,250
7. Pico de Orizaba Meksika 4,922
8. Vinson Massif Antarktika 4,892
9. Puncak Jaya Endonezya 4,884
10. Elbruz Dağları Rusya 4,741
48. Ağrı Dağı Türkiye 3,611

Tagged :